Verenigde Staten

Biden zoekt in eerste grote speech verbinding met ‘de gewone Amerikaan’: banen, banen en nog eens banen

Vicepresident Kamala Harris en voorzitter van het Huis van Afgevaardigden Nancy Pelosi met president Joe Biden, die het Congres toespreekt. Beeld AP
Vicepresident Kamala Harris en voorzitter van het Huis van Afgevaardigden Nancy Pelosi met president Joe Biden, die het Congres toespreekt.Beeld AP

In zijn eerste grote speech probeerde Biden de verbinding te zoeken tussen zijn ambitieuze agenda en de beslommeringen van gewone Amerikanen.

Joe Biden had het woord als een terugkerend motief door zijn speech geweven: banen. Liefst 46 keer weergalmde het door het Capitool, waar Biden voor het eerst, vanwege de coronamaatregelen niet voltallige, Congres toesprak.

“Te lang hebben we het belangrijkste woord niet gebruikt als het erop aankomt om de klimaatcrisis te lijf te gaan: banen, banen, banen”, zei hij bijvoorbeeld. Zo legde de nieuwe Amerikaanse president, in zijn eerste grote nationale toespraak, een verbinding tussen de prioriteiten van zijn regering en de zorgen van gewone Amerikanen.

Economisch populisme en de concurrentie met China gaan bij Biden samen met investeringen in de groene economie: “Er is simpelweg geen reden waarom de wieken van windmolens niet in Pittsburgh gebouwd kunnen worden in plaats van in Peking”. Met die zin oogstte hij zelfs een mager applausje van de Republikeinse afgevaardigden, want het leger en de archetypische ‘gewone Amerikanen’ in oude industriestad Pittsburgh zijn de twee zaken waar je als Amerikaans politicus wel voor móet klappen.

Grootschalig overheidsingrijpen niet gewend

Niet dat die Republikeinen nu juichend achter de Democratische president gaan staan. Biden heeft vriend en vijand verbaasd met voortvarende wetsvoorstellen. Hij wil biljoenen investeren in infrastructuur, groene economie, onderwijs en zorg. Maar die voortvarendheid maakt hem ook kwetsbaar, want in de Verenigde Staten wordt zulk grootschalig overheidsingrijpen vaak met argwaan bekeken, zeker door Republikeinse politici, die Biden graag als losgeslagen socialist afschilderen.

Biden koos zijn woorden dus zorgvuldig. Hij memoreerde dat investeringen die zo groot zijn dat alleen de overheid ze kan doen in het verleden tot Amerikaanse successen hadden geleid, zoals de maanlanding, de ontwikkeling van het internet en het ontdekken van vaccins. “Keer op keer lanceren die ons de toekomst in.”

Hij wil die investeringen betalen met hogere belastingen, nog zo’n Amerikaans politiek taboe. Maar Biden weet ook dat vijandigheid jegens grote bedrijven tegenwoordig ook onder Republikeinse kiezers leeft, en probeerde ook hier een populistische boodschap te brengen. De belastingen gaan alleen omhoog voor de allerrijksten. “We gaan Amerikaanse belastingdollars gebruiken om Amerikaanse producten te maken, om Amerikaanse banen te creëren.”

Kijk, dát zijn pas echte socialisten

Republikeinse politici zal hij er niet mee overtuigd hebben, getuige de reacties achteraf. Maar Biden zal hopen dat hij bij sommige Republikeinse kiezers een snaar heeft geraakt. Daarmee, zo suggereerden sommige analisten, geeft hij in ieder geval rugdekking aan Democratische politici uit conservatieve delen van het land, die niet zeker zijn van hun zetel, en ook rekening moeten houden met de wensen van Republikeinse kiezers. Want iedere stem is straks nodig om die ambitieuze plannen te verwezenlijken.

Misschien dat de reacties van linkse Democraten op hun beurt Biden wel rugdekking geven. Het is geen geheim dat ze in die kringen blij verrast zijn met hoe de gematigde Biden zich als president ontpopt heeft. Maar afgevaardigde Jamaal Bowman uit New York zei na afloop dat de president ‘groter moet denken’. Kijk, dát zijn pas echte socialisten, kan Biden zo tegen zijn Republikeinse tegenstanders zeggen.

Lees ook:

Biden presenteert groot infrastructuurplan, maar hem wacht flinke strijd over belastingverhoging

Joe Biden maakt zich op voor een groot politiek gevecht: hij wil verbeteringen aan de infrastructuur betalen door Trumps belastingmaatregelen terug te draaien.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden