Geopolitiek

Biden zet relatie met China op scherp door belofte aan Taiwan

De Amerikaanse president Joe Biden (m) in Tokio met de Japanse premier Fumio Kishida (l) en diens Indiase collega Narendra Modi.  Beeld ANP / EPA
De Amerikaanse president Joe Biden (m) in Tokio met de Japanse premier Fumio Kishida (l) en diens Indiase collega Narendra Modi.Beeld ANP / EPA

De VS zullen Taiwan militair verdedigen als het door China wordt aangevallen. Die toezegging van president Biden valt niet goed in Peking.

Gijs Moes

Ja, was Joe Bidens ondubbelzinnige antwoord op de vraag of de Verenigde Staten militair in actie zouden komen om Taiwan te verdedigen als dat nodig is. “Dat is de belofte die we gedaan hebben”, zei de Amerikaanse president maandag tijdens een persconferentie in Tokio. Biden herhaalde hiermee een uitspraak die hij in oktober vorig jaar al deed.

Juist die herhaling is opmerkelijk, want destijds probeerde een woordvoerder het gewicht van Bidens uitspraak nog te nuanceren. Door nu vrijwel dezelfde woorden te gebruiken, geeft de president aan dat hij het echt meent. Een tweede verspreking is wel heel onwaarschijnlijk en dus lijkt het erop dat Biden de relatie met China bewust op scherp zet.

Strategische dubbelzinnigheid

De VS houden officieel al jaren vast aan ‘strategische dubbelzinnigheid’ als het om Taiwan gaat. Dat betekent dat expres in het midden wordt gelaten hoe ver Washington zou gaan als het om de verdediging van het eiland gaat. Die houding is bedoeld om China, dat Taiwan tot zijn eigen grondgebied rekent, bewust in onzekerheid te laten over de Amerikaanse inzet.

De dubbelzinnigheid schuilt ook in de diplomatieke betrekkingen: Washington erkent de regering in Taipei niet officieel en accepteert dat er maar een Chinese regering is, die in Peking. Maar ondertussen zijn er wel goede betrekkingen met Taiwan en bestaat de afspraak, vastgelegd in een verdrag in 1979, dat Washington de middelen aan Taipei zal verschaffen om zichzelf te verdedigen als het erop aan komt.

Die afspraak doet denken aan de opstelling van de VS en de Navo-bondgenoten op dit moment tegenover Oekraïne: niet zelf meevechten maar wel maximale steun verlenen. Biden maakte die vergelijking ook in Tokio, waar hij op bezoek is: Als China militair zou optreden om Taiwan met het vasteland te verenigen, zou dat ‘de hele regio ontwrichten, net zoals dat nu in Oekraïne gebeurt’.

Taipei dankbaar

De regering van Taiwan reageerde meteen enthousiast op de nieuwe uitspraak van Biden. Een woordvoerder van het ministerie van buitenlandse zaken in Taipei zei ‘dankbaar’ te zijn en de woorden van de president ‘oprecht te verwelkomen’. “Taiwan zal zijn defensie-capaciteiten blijven verbeteren en de samenwerking met de VS, Japan en andere gelijkgestemde landen verdiepen.”

Een aantal van die gelijkgestemde landen komt dinsdag bijeen in Tokio, waar naast Biden en de Japanse premier Fumio Kishida ook hun Indiase en Australische collega’s aanwezig zullen zijn voor overleg van hun bondgenootschap, dat bekend staat als de ‘Quad’.

Vooral de opstelling van de nieuwe Australische premier, Anthony Albanese, trekt de aandacht. Hij staat minder vijandig tegenover China dan zijn voorganger Scott Morrison, maar ook Albanese heeft gezegd zich zorgen te maken over de toenemende invloed van dat land in de regio. Die invloed blijkt onder meer uit het nieuwe verdrag dat Peking sluit met de Salomonseilanden, een groep ten oosten van Nieuw-Guinea.

Verontwaardiging in Peking

Dat verdrag maakt het onder meer mogelijk dat China een marinebasis bouwt op de eilandengroep en Albanese heeft in de verkiezingscampagne gezegd dat dit Australië ‘minder veilig’ zou maken. De Chinese minister van buitenlandse zaken Wang Yi reist deze week naar de Salomonseilanden om het verdrag te tekenen.

In Peking is direct verontwaardigd gereageerd op Bidens ondubbelzinnige steun aan Taiwan. Een woordvoerder van het ministerie van buitenlandse zaken zei ‘zeer ontevreden’ te zijn. Hij beklemtoonde het belang van de ‘Chinese soevereiniteit’, waar andere landen zich niet mee moeten bemoeien. Peking beschouwt Taiwan als een opstandige provincie, die ooit terug moet komen onder het centrale gezag.

Lees ook:

VS kiezen voor cluster van kleine coalities tegen China

In Oost-Azië staan de Verenigde Staten en China steeds duidelijker tegenover elkaar. Leidt dat tot een tweedeling in die regio?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden