Analyse31 augustus

Biden wil geen militairen meer zien sneuvelen in Afghanistan. ‘Elke dag dat we daar actief zijn, stijgt het risico’

De Amerikaanse president Joe Biden: ‘Elke dag dat we daar actief zijn, stijgt het risico voor onze militairen’.  Beeld EPA
De Amerikaanse president Joe Biden: ‘Elke dag dat we daar actief zijn, stijgt het risico voor onze militairen’.Beeld EPA

Zowel buitenlandse als binnenlandse bondgenoten willen graag meer tijd voor evacuaties vanuit Afghanistan, maar Biden lijkt vastbesloten om de pleister er op 31 augustus af te trekken.

“God zegene Amerika, en moge hij onze militairen beschermen”, is de standaard eindzin van toespraken van president Joe Biden. De afgelopen week, opgejaagd door de gebeurtenissen in Kaboel, moest hij dat uitbreiden: “Moge God onze militairen beschermen, onze diplomaten, en iedereen die gevaar loopt.”

De vraag wordt steeds dringender wat Biden zelf doet, en kan doen, om deze groepen te beschermen, en vooral wie het geluk hebben onder die laatste, wijdse aanduiding te mogen vallen.

Gedwongen keuzes

Naarmate de door hem afgekondigde finale vertrekdatum van Amerikaanse troepen uit Afghanistan, 31 augustus, naderbij komt, een datum waaraan de Taliban hen willen houden, zullen de Amerikanen gedwongen zijn om keuzes te maken.

Vanuit het Congres is de druk groot om dat te voorkomen, door langer in Kaboel te blijven. “We moeten de Taliban gewoon vertellen dat we al onze mensen zullen ophalen, ongeacht de tijd die daarvoor oorspronkelijk was ingeruimd”, zei de Republikeinse afgevaardigde Steve Scalise. Zijn Democratische collega Adam Schiff zei niet te geloven dat de evacuatie op 31 augustus voltooid kan zijn.

Maar zij hebben gemakkelijk praten. De VS en andere coalitielanden die bezig zijn hun eigen burgers en met hen verbonden Afghanen te evacueren, kunnen de Taliban niets voorschrijven. “Ze kunnen op elk moment het vliegveld van Kaboel sluiten”, zei voormalig CIA-agent Robert Baer tegen CNN. “Ze hoeven alleen maar een paar mortieren erop af te vuren. Alle vliegtuigen die onderweg zijn, moeten dan omkeren. We moeten er de 31ste weg zijn, of we moeten tot een nieuwe invasie van Afghanistan besluiten. En dat zie ik niet gebeuren.”

Met dat laatste heeft hij ongetwijfeld de gedachten van president Biden gelezen. Die wil juist zo snel mogelijk weg uit Afghanistan, en neemt de hachelijke situatie in Kaboel, de negatieve publiciteit, en de kritiek van zijn partijgenoten op de koop toe. Hij lijkt ervan uit te gaan dat politiek gesproken de schade zal meevallen, zolang er geen slachtoffers vallen onder Amerikaanse militairen, diplomaten of andere landgenoten.

Kans op terreuraanslagen

Die kans neemt volgens de Amerikaanse regering met de dag toe omdat de mensenmenigte buiten het vliegveld, en het vliegveld zelf, als een magneet kunnen werken voor terroristische aanslagen. Het gevaar gaat volgens Biden uit van ‘ISIS-K’, een terreurgroep die zegt deel uit te maken van Islamitische Staat.

Formeel houdt Biden de deur nog op een kier om langer te blijven. Hij heeft zijn commandanten gevraagd plannen te maken voor het geval dat toch absoluut nodig is. Maar met zo’n stap riskeert hij een gewapend conflict met de Taliban, en dus sneuvelende Amerikanen. En dat is voor Biden duidelijk een brug te ver, liet hij woensdag nog eens merken. “Elke dag dat we daar actief zijn, stijgt het risico voor onze militairen.”

De president en zijn woordvoerders prijzen de operatie getalsmatig als succes aan. Tot woensdagochtend vertrokken er in 24 uur 19.000 mensen. “Alleen de VS konden een missie van deze schaal en complexiteit organiseren”, zei minister van buitenlandse zaken Antony Blinken woensdagavond. In totaal waren daar tot dan toe 4500 Amerikanen bij, van een geschat aantal van 6000.

Met diplomatieke middelen

De VS zullen ‘hun uiterste best’ doen om ook alle Afghanen het land uit te helpen die voor de coalitie hebben gewerkt. Maar Blinken leek er al van uit te gaan dat dat niet genoeg zal zijn. “Onze inspanningen om hen in staat te stellen het land te verlaten zullen na 31 augustus niet ophouden”, beloofde hij.

Maar dat zal dan met diplomatieke, niet met militaire middelen gebeuren. En ook dan alleen met goedvinden van de Taliban.

Lees ook:
Een
dreun voor Biden waar de oppositie gretig op duikt

In de VS zijn Democraten en Republikeinen verwikkeld in een hevige discussie wie meer schuld heeft aan het debacle in Afghanistan.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden