Investeringsplan Verenigde Staten

Biden ruikt de buit: 1,75 biljoen dollar voor sociaal beleid en klimaat

Joe Biden komt binnen bij het Capitool om zijn toespraak te geven.  Beeld Getty Images
Joe Biden komt binnen bij het Capitool om zijn toespraak te geven.Beeld Getty Images

Terwijl president Biden naar Europa vertrekt, staan zijn Democratische partijgenoten onder zware druk om zijn megapakket sociale maatregelen aan te nemen.

President Joe Biden vertrok donderdag naar Europa met achterlating van een politieke tijdbom. De Democraten in het Congres staan onder enorme druk om zijn gigantische pakket sociale maatregelen aan te nemen.

In Rome op de top van de G20 wil Biden niet binnenkomen als vleugellamme regeringsleider die fundamentele verbeteringen in de fysieke en sociale infrastructuur er niet doorkrijgt.

En in Glasgow wil hij niet verschijnen op de klimaattop zonder het halve biljoen op zak om de Amerikaanse bijdrage aan de uitstoot van broeikasgassen te verminderen.

‘We staan op een keerpunt’, zei hij

Biden liet zijn vliegtuig, Air Force One, vier uur wachten om de Democratische fractie in het Huis van Afgevaardigden toe kunnen te spreken, en daarna vanuit het Witte Huis het hele land. Hij prees de laatste versie aan van zijn Build Back Better-plan, een pakket aan uitgaven van 1,75 biljoen dollar over tien jaar. “We staan op een keerpunt”, zei hij. “Geleidelijk aan zijn we gestopt met investeren in mensen. Daardoor lopen we het risico onze voorsprong kwijt te raken op het gebied van infrastructuur en onderwijs.”

Naast het klimaat trekt het plan geld uit voor kinderopvang, basisonderwijs vanaf 3 jaar, voortzetting van de tijdens de pandemie ingevoerde kinderbijslag, het bouwen van betaalbare woningen en studiebeurzen en zorgpremies voor lagere inkomens.

Die 1,75 biljoen is een bedrag dat voor de coronapandemie voor onmogelijk zou zijn gehouden, maar het is nog niet de helft van wat de Democraten oorspronkelijk aan plannen bij elkaar hadden gezet. Verdwenen zijn het betaalde ziekteverlof en het gratis middelbaar beroepsonderwijs.

Geen stem kan gemist worden

Het waren enkele van Bidens eigen partijgenoten in de Senaat die daarvoor zorgden – de Democraten hebben daar zo’n krappe meerderheid dat er – gegeven de unanieme afwijzing door de Republikeinen – geen stem gemist kan worden.

Met name twee senatoren, Joe Manchin en Kyrsten Sinema, vonden het oorspronkelijke plan te duur, en eisten ook wijzigingen in de manier waarop het geld bij elkaar gehaald zou worden. Uiteindelijk werd dat een minimumbelasting op bedrijfswinsten – grote bedrijven betalen nu vaak helemaal niets – en een hoger belastingtarief voor inkomens van meer dan 10 miljoen dollar.

Uit angst dat er helemaal niets meer van Bidens plan zou overblijven, had de linkervleugel van de Democraten in het Huis van Afgevaardigden een veel minder controversiële wet, die een biljoen dollar uittrekt voor bruggen, wegen en andere infrastructuur, geblokkeerd totdat het Huis eveneens zou kunnen stemmen voor het sociale pakket, met de garantie dat dit ook door de Senaat zou komen.

Twee hardste tegenstribbelaars zeggen nog niets toe

Donderdag vroeg de voorzitter van het Huis, Nancy Pelosi, haar fractie de infrastructuurwet die dag nog aan te nemen. “Zet de president niet voor schut”, luidde haar oproep.

Maar diezelfde avond nog verklaarde de leidster van de progressieve vleugel van haar fractie, Pramila Jayapal, dat haar groep nog nog steeds een concrete wetstekst voor Build Back Better wilde zien.

Later maakte Pelosi bekend dat die tekst beschikbaar was – maar het zal tijd kosten voor de ongeveer 2000 pagina’s zijn gelezen en beoordeeld. En de twee hardste tegenstribbelaars in de Senaat, Joe Manchin en Kyrsten Sinema, hadden nog niet openlijk gezegd dat ze akkoord waren, al leek Biden daar in zijn toespraak wel van uit te gaan.

Overal in het land verkiezingen

Naast Bidens buitenlandse reis zet ook de binnenlandse politiek extra druk op de Democraten om het snel eens te worden. Dinsdag zijn er overal in het land verkiezingen, en er wordt vooral gelet op die voor gouverneur van de belangrijke staat Virginia. Die post is nu in Democratische handen, maar in de peilingen staan de Republikeinse en de Democratische kandidaat gelijk.

De Democraat, Terry McAuliffe had gehoopt nog een paar dagen campagne te kunnen voeren met alles wat er in de twee aangenomen wetten zou staan. In plaats daarvan loopt hij de kans dat diep teleurgestelde Democratische kiezers hem in de kou laten staan. Dat zou een harde klap zijn voor de Democraten, en een veeg teken voor de Congresverkiezingen van volgend jaar, wanneer de Democratische meerderheid in beide huizen van het Congres op het spel staat.

Lees ook:

Bidens kroonjuweel bedreigd door verdeeldheid in eigen partij

Onenigheid tussen progressieve en gematigde Democraten over infrastructuur kan ertoe leiden dat president Biden straks met lege handen staat.

Democraten maken belastingplan bekend: heffingen voor bedrijven en miljardairs

Vooraanstaande Democratische senatoren hebben belastingwetgeving gepresenteerd die moet bijdragen aan de financiering van het sociale beleid en de klimaatplannen van president Joe Biden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden