Klimaatbeleid

‘Biden lijkt andere landen te motiveren de Parijs-doelen serieuzer te nemen’

Smog in Peking. Beeld EPA
Smog in Peking.Beeld EPA

President Biden trommelt donderdag veertig wereldleiders op voor zijn eigen digitale klimaattop. Daarmee wil hij het mondiale Parijs-akkoord, waaruit zijn voorganger Trump zich terugtrok, nieuw leven inblazen.

“Na vier jaar stilstand onder Trump verklaart Biden klimaat weer tot prioriteit”, zegt Louise van Schaik, expert in milieu en geopolitiek bij kennisinstituut Clingendael. Hoewel Biden een grote opgave wacht – hij zit opgescheept met de erfenis van Trump, die steenkool omarmde en klimaatexperts ontsloeg – heeft zijn ambitie direct effect, zegt Van Schaik. “Het lijkt erop dat Biden andere landen motiveert om de Parijs-doelen serieuzer te nemen.” Dat zou een trendbreuk betekenen, want de laatste mondiale VN-klimaatconferenties leverden weinig op. Het was al mooi meegenomen dat er, na de VS, geen andere landen afhaakten.

“Opvallend is hoe Biden met zijn klimaatambitie aansluiting vindt bij China”, signaleert Van Schaik. Hoewel China nog altijd kolencentrales bouwt, belooft president Xi Jinping dat zijn land in 2030 op de piek van zijn CO2-uitstoot zal zitten, om in 2060 klimaatneutraal te worden. “Ondanks conflict en spanning tussen de VS en China blijft klimaat, als énige, gespreksonderwerp tussen beide machten.” Dat is hoopvol, aldus Van Schaik. “De mate waarin Biden het buitenland activeert is opmerkelijk, zeker in deze coronatijden.” Ook remmende krachten, zoals de Russische president Poetin, gaven gehoor aan Bidens uitnodiging voor de digitale klimaatconferentie.

In hoeverre de top nieuwe afspraken zal opleveren, valt te bezien. Hernieuwd enthousiasme voor de uitvoering van het Parijse Klimaatakkoord, dat de opwarming van de aarde ruim onder de kritische grens van 2 graden moet houden, is volgens de VN urgent. “De wereld staat op de rand van de afgrond. Geen tijd te verliezen”, zei secretaris-generaal António Guterres.

Noodkreet niet minder waardevol

Louise van Schaik hoorde zulke alarmerende woorden van Guterres vaker. Maar dat maakt zijn noodkreet niet minder waardevol, zegt zij. “Guterres houdt de wereldgemeenschap bij de les. Als hij niét zou zeggen dat het twee voor twaalf is, zou het pas echt opvallen.”

Terwijl China en de VS als wereldmachten tegen elkaar opbieden met verre toekomstdoelen voor duurzaamheid, begint Europa stilaan op dreef te komen met werkelijke resultaten, zegt Van Schaik. “De EU zet echt wel stappen de laatste tijd. Het CO2-reductiedoel voor 2030 is opgehoogd van 40 naar 55 procent. Steun aan vuile bedrijven gaat op de schop, ook als ze buiten Europa actief zijn. De inzet is dat coronaherstelfondsen groen besteed worden. De Europese Investeringsbank is uitgeroepen tot klimaatbank”, somt Van Schaik op.

Knelpunten zijn er ook best, zoals de matige resultaten van de Europese CO2-prijs en het invoeren van een grensbelasting op vervuiling, waar landen als India en Rusland tegen ageren. “Maar waar het klimaatplan van Biden vooral nog retoriek is, zet de EU inhoudelijk zaken in gang voor ‘Parijs’. Dat de EU zichzelf niet uitroept tot koploper klimaat is een strategische keuze”, zegt Van Schaik. “Die arrogantie pikt de wereld niet.” Europese borstklopperij zou de VS en China kunnen remmen, omdat dat hen de kans zou ontnemen om zich te profileren als ultieme klimaatvoorhoede.

Competitiedrang tussen de twee wereldmachten is welkom, zegt Van Schaik, om het Parijse Klimaatakkoord op stoom te brengen. Dat kan de kans op succes op een volgende fysieke VN-klimaattop (mogelijk in november in Glasgow) vergroten.

Klimaatcrisis splijt rijke arme landen

Het Zweedse klimaaticoon Greta Thunberg liet weten niet naar Glasgow te komen, zolang niet alle landen ter wereld over evenveel vaccins tegen corona beschikken. De klimaatcrisis splijt rijke vervuilende landen en arme kwetsbare landen per definitie. Corona mag die ongelijkheid niet vergoten, zei Thunberg. Zij zou de VN-top in Glasgow liever verder uitstellen, in plaats van te riskeren dat vooral rijke landen, waar iedereen geprikt is, kunnen meedoen. Louise van Schaik noemt die zorgen wel terecht. “Maar dit laat zich moeilijk voorspellen.”

Lees ook:

Met de VS weer aan boord, is er weer hoop voor het Klimaatakkoord van Parijs

Er kwam weer hoop voor het klimaat, toen de Amerikaanse president Joe Biden begin 2021 een decreet ondertekende waarmee de Verenigde Staten terugkeren in het Klimaatakkoord van Parijs. Maar het zal niet gemakkelijk worden voor Biden om zijn plannen voor schone energie uit te voeren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden