Kiesrechtwet

Biden gaat vol in de aanval om kiesrechtwet, zijn geduld met de Senaat is helemaal op

Joe Biden tijdens zijn vurige toespraak in Atlanta. Beeld REUTERS
Joe Biden tijdens zijn vurige toespraak in Atlanta.Beeld REUTERS

President Biden wil desnoods de stemregels in de Senaat wijzigen om zijn kiesrechtwet erdoor te krijgen. Maar dat pleidooi laat vooral zien hoe klem hij nu zit.

Seije Slager

In een uiterste poging om de politieke patstelling in Amerika te doorbreken heeft president Joe Biden de Democraten in de Senaat ertoe opgeroepen om de stemmingsregels zo te wijzigen, dat ze een kiesrechtwet kunnen aannemen zonder Republikeinse steun. In een vurige toespraak in Atlanta noemde hij de wet een ‘strijd om de ziel van Amerika’.

Dat uitgerekend Joe Biden nu de politieke spelregels van de Senaat wil veranderen, geeft wel aan hoe muurvast zijn presidentschap zit, en hoe groot de politieke impasse in Amerika is. Biden hing zijn presidentscampagne immers op aan de belofte dat hij ook met politieke tegenstanders deals kon sluiten, zoals hij een leven lang in de Senaat had gedaan. Met de oproep om de ‘filibuster’ af te schaffen, die hij altijd verdedigd had tegen critici, erkent hij na een jaar dat hij daarin gefaald heeft.

Wetsvoorstellen blokkeren

Die filibuster, een spelregel die een flinke minderheid in de Senaat de mogelijkheid geeft om veel wetsvoorstellen te blokkeren, was bedoeld om compromissen te stimuleren. In de praktijk gebruiken Republikeinen hem om het land lam te leggen, klagen veel Democraten, bij wie Biden zich nu dus aansluit. “De Senaat is een schim van zijn oude zelf”, aldus de president.

De Democraten zijn bang dat ze kansloos zijn bij de midterms, de belangrijke verkiezingen eind dit jaar, als de kiesrechtwet niet wordt ingevoerd. Sinds de verkiezingsoverwinning van Biden hebben veel Republikeinse staten wetten aangenomen die het kiezers moeilijker maken om te gaan stemmen. Volgens veel Democraten en onafhankelijke verkiezingsdeskundigen proberen ze daarmee vooral groepen te ontmoedigen die op de Democraten zouden stemmen.

De kiesrechtwet zou bepaalde landelijke standaarden introduceren waar alle staten aan moeten voldoen. Maar de Republikeinen gebruiken de filibuster nu zelfs om te voorkomen dat er zelfs maar een debat over wordt gevoerd.

Presidentiële plaaggeest Joe Manchin

Of het pleidooi van Biden zoden aan de dijk zet, mag worden betwijfeld. De stemverhouding in de Senaat is immers 50-50, met een doorslaggevende stem voor vicepresident Kamala Harris. Dus om de stemmingsregels te veranderen, moeten alle 50 Democratische senatoren op één lijn zitten. Inclusief die andere Joe, de presidentiële plaaggeest Joe Manchin, een conservatieve Democraat die onlangs al Bidens grote hervormingspakket voor de sociale zekerheid torpedeerde. Manchin is de filibuster nog wel toegedaan, zo liet hij zich eerder deze week ontvallen.

De oproep van Biden kan dus ook gezien worden als een poging om zich bij de Democratische achterban weer te positioneren als iemand die er alles aan gedaan heeft om de kiesrechtwet erdoor te krijgen. Dat is nodig, want de afgelopen tijd klonk uit een deel van die achterban kritiek op Biden, dat hij niet zijn volle presidentiële gewicht in de strijd wierp voor de kiesrechtwet. En als het hun achterban straks lastiger gemaakt wordt om te stemmen, hebben de Democraten bij de verkiezingen straks een extra enthousiast en gemotiveerd partijkader nodig om ervoor te zorgen dat zoveel mogelijk kiezers zich toch registreren. Dat in Georgia sommige partijprominenten de toespraak van de president oversloegen, was wat dat betreft een teken aan de wand.

Lees ook:

De strijd om het Amerikaanse stemrecht is in volle gang

In steeds meer Amerikaanse staten wordt het burgers moeilijker gemaakt om te gaan stemmen. ‘Onamerikaans’, aldus president Biden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden