Brand Moria

Bewoners van afgebrand kamp Moria kunnen geen kant op. ‘Het is een heel droeve nacht geweest’

Asielzoekers lopen tussen de puinhopen van kamp Moria op Lesbos, waar gisteren brand uitbrak nadat een groep vluchtelingen die positief getest waren op corona weigerden om in isolatie te gaan.Beeld EPA

De duizenden bewoners van het in de as gelegde kamp Moria hebben dringend eten, drinken en een dak boven hun hoofd nodig.

Duizenden mensen zitten vast op de weg tussen het afgebrande opvangkamp Moria en de havenstad Mytilene. Terug naar het kamp kunnen ze niet; na de brand van dinsdagnacht wachten daar alleen de resten van smeulende tenten en containers. Maar als ze verder het Griekse eiland op willen, worden ze door de politie tegengehouden. Hulporganisaties proberen eten en water uit te delen, vertelt Karin Arendsen, coördinator van Stichting Bootvluchteling telefonisch vanuit Lesbos. “Mensen zitten nu nog midden in de zon, zonder schaduw en het is onduidelijk waar ze de nacht kunnen doorbrengen. Wij proberen nu met mobiele teams medische zorg te verlenen. Officiële cijfers zijn er nog niet, maar het lijkt erop dat er weinig gewonden zijn gevallen. Dat is ongelooflijk, gezien de grootte van de brand.”

De teamleden van Arendsen lieten dinsdagavond - toen ze aan de slag waren in de medische kliniek in het kamp - al weten dat het erg onrustig was. “Ze vertelden dat er protesten waren uitgebroken. Rond een uur of elf was duidelijk dat er ook brand was uitgebroken. Van de politie en brandweer konden we het kamp toen niet meer in maar onze hulpverleners binnen stuurden ons filmpjes van de situatie. Heel Moria stond in lichterlaaie; het vuur verspreidde zich razendsnel door het hele kamp. Het waaide hard en het is hier heel droog op het moment.”

Bovendien stond Moria vol met allerlei materiaal – tenten, plastic zeiltjes - dat extreem brandbaar is. Er zaten zo’n 13.000 mensen opgepropt in een ruimte die eigenlijk bedoeld is voor 3000 mensen. “Mensen raakten in paniek. Ze probeerden zo ver mogelijk van het kamp weg te rennen, maar werden tegengehouden door de politie.”

Covid in het kamp

Volgens Arendsen is de situatie geëxplodeerd doordat er zoveel problemen in en rondom het kamp samenkomen. Zo is de onrust in het kamp sinds vorige week nog groter geworden dan die al was. Toen werd de eerste Covid-besmetting in het kamp ontdekt; uiteindelijk werden 35 mensen die besmet bleken in een apart hoekje van het kamp opgevangen. “De lockdown, die al een half jaar duurt, is daarna nog strenger geworden. Die maatregelen beschermen de bewoners van het kamp zelf ondertussen helemaal niet tegen de verspreiding van het virus. Afstand houden, handen wassen is nauwelijks haalbaar hier. Vastzitten in heel extreme omstandigheden heeft gezorgd voor veel paniek onder bewoners, en van de overheid kregen ze ondertussen geen informatie.”

Ook buiten het kamp zijn de spanningen verergerd. “De lokale bevolking wordt al jaren enorm overvraagd. Die situatie speelt extreem-rechtse groepen in de kaart. Dinsdagnacht zijn er opnieuw gevechten geweest tussen bewoners van Moria en lokale bewoners. Medewerkers van hulporganisaties zijn eveneens aangevallen.”

De spanningen voeden allerlei speculaties over de oorzaak van de brand. Volgens sommigen zouden migranten zelf de brand hebben aangestoken. De brandweer meldde op een Griekse televisiezender bij het blussen te zijn gehinderd door migranten. Anderen wijzen juist naar de bewoners zelf als veroorzakers. De Griekse autoriteiten  - die de noodtoestand op Lesbos hebben uitgeroepen en extra politie hebben gestuurd - onderzoeken of er opzet in het spel is. 

“Wij horen alle geruchten natuurlijk ook”, zegt Arendsen. “Maar we kunnen nu nog echt niet nagaan wat er precies is gebeurd. Wat in elk geval wel duidelijk is geworden – en dat roepen we met velen anderen al zo lang - is dat een eerlijke verdeling van deze mensen over de Europese landen de enige oplossing is. Europa moet zijn verantwoordelijkheid nemen. Nu is gebeurd wat wij al zo lang hebben zien aankomen. Het is echt een heel, heel droeve nacht geweest.”

Lees ook:

Hoe Moria een mensonwaardige en uitzichtloze hel werd

Het vluchtelingenkamp op het Griekse eiland Lesbos was al nooit een fijne plek maar veranderde de afgelopen jaren in een mensonwaardige en uitzichtloze hel. Correspondent Thijs Kettenis, die het kamp meermaals bezocht, legt uit hoe het zo ver kwam.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden