China

Bevolking Zuidoost-Azië wil af van wildmarkten

Op de vismarkt in Guangzhou in China loopt iedereen nu met mondkapjes. Voor de uitbraak van het coronavirus waren op deze markt ook tal van exotische wilde dieren en reptielen, waaronder krokodillen, te koop om op te eten. Nu zijn die verdwenen. Beeld EPA/ALEX PLAVEVSKI

Alleen een klein percentage van de bevolking in Zuidoost-Azië verzet zich tegen sluiten wildmarkten, blijkt uit onderzoek. 

In Zuidoost-Azië is de bevolking inmiddels doordrongen van het feit dat het verhandelen en eten van wild gevaarlijk is voor de gezondheid van de mens. Zo’n negentig procent van de bevolking wil dat wildmarkten en restaurants die exotisch wild serveren, sluiten.

De ommekeer in de publieke opinie blijkt uit een representatieve steekproef die het Wereld Natuur Fonds (WNF) liet houden in vier Aziatische landen: Myanmar, Thailand, Vietnam en Japan en het autonome gebiedsdeel Hongkong. Niet in China, omdat hier de markten inmiddels dicht zijn.

Het WNF ziet nu dat het mogelijk is om hun doel, de natuur en wilde dieren beschermen tegen uitsterven, te linken aan de gezondheid van mensen door de wereldwijde uitbraak van het coronavirus. De natuurorganisatie meent dat dit het moment is om de combinatie van de twee problemen succesvol aan te pakken en zo een volgende pandemie te voorkomen.

Wuhan

De huidige wereldwijde ziektegolf vond zijn oorsprong op een dierenmarkt in de Chinese stad Wuhan, waar het virus oversprong van een schubdier op de mens.  China sloot daarop alle wildmarkten met levende have, en verbood eind februari ook de consumptie ervan. Voorlopig is het een tijdelijke maatregel, maar het WNF heeft goede hoop dat het verbod blijvend wordt.

In omliggende landen zoals Thailand, Vietnam, Cambodja en Myanmar is de verkoop nog steeds mogelijk. Uit de representatieve steekproef van GlobeScan onder duizend inwoners van elk onderzocht land blijkt dat 9 procent van de ondervraagden zelf exotisch wild eet, óf iemand kent die dat doet.

Wander Meijer van GlobeScan ziet dat onder die 9 procent een groot deel van de mensen vleermuizen, schubdieren, slangen, civetkatten, vogels en schildpadden wil blijven eten. Ook als het illegaal is. “Als de handel wordt verboden en wildmarkten met levende have sluiten, dan gaat het ondergronds. Mensen in de steekproef zeggen het wild dan rechtstreeks van een bekende handelaar te betrekken of te bestellen in bijvoorbeeld Afrika”, aldus Meijer vanuit Hongkong. 

Toch vindt hij het grote winst dat er nu draagvlak is voor het aanpakken van de handel in levend wild. Dat zou de eerste stap moeten zijn. “Na een verbod, zal een deel van de mensen die nu zegt exotisch wild te blijven eten toch afhaken. Er blijft dan een kleine groep over die doorgaat.”

Voor de nieuwe rijken in Zuidoost-Azië is het eten van exotisch wild een statussymbool. “Zo kost een kilo schubdiervlees al gauw 300 Amerikaanse dollar. Het wordt als een delicatesse gezien.” Meijer ziet mogelijkheden om die doelgroep op termijn te beïnvloeden om te stoppen met de consumptie van wild.

Meijer weet dat een verbod effect heeft. Zo is sinds eind 2017 de handel in ivoor verboden in China. Er wordt nu minder ivoor verkocht in het land. De prijs van ivoor op de wereldmarkt is inmiddels gedaald.

Traditionele medicijnen

Een ander probleem zijn de Traditionele Chinese Medicijnen (TCM), met een omzet van vele miljarden dollars. Het leeuwendeel bevat plantenextracten als genezend middel. Een kleiner deel bestaat uit dieren, reptielen en vogels. Hier zitten veel bedreigde exoten bij. 

Een verbod op het laatste staat nauwelijks of niet op de agenda in Azië. In China zijn medici en patiënten overtuigd van de helende werking van wilde dieren: hoe exotischer het dier, hoe beter. In het Westen ziet de medische wereld hiervoor geen enkel bewijs. Alleen wilde tijgers en neushoorns zijn in China verboden in traditionele medicijnen. 

Lees ook:

Waarom het coronavirus een zegen is voor de biodiversiteit in China.

Als iemand de illegale handel in uitstervende diersoorten kent, dan is het Vanda Felbab-Brown wel. De Amerikaanse onderzoekster van internationale criminaliteit beschreef deze handel in haar boek ‘The extinction market’. En maakte daarbij ook de drijvende krachten van deze groene criminaliteit duidelijk. Zoals de Chinese industrie in traditionele medicijnen. 

Het Afrikaanse schubdier is in gevaar door schubbensmokkel.

Net als de olifant of de neushoorn wordt ook het Afrikaanse schubdier in zijn voortbestaan bedreigd door stropen en smokkel naar Azië, waar ze als grondstof voor medicijnen dienen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden