Soedan

Bevolking Darfur ziet blauwhelmen met angst en beven vertrekken

Een blauwhelm van van de VN-vredesmacht in Unamid in Soedan escorteert een ontheemde vrouw die hout heeft verzameld bij het kamp Kalma, dat is ingericht voor Soedanezen die het geweld in de regio Darfur ontvlucht zijn. Beeld REUTERS
Een blauwhelm van van de VN-vredesmacht in Unamid in Soedan escorteert een ontheemde vrouw die hout heeft verzameld bij het kamp Kalma, dat is ingericht voor Soedanezen die het geweld in de regio Darfur ontvlucht zijn.Beeld REUTERS

De gezamenlijke vredesmissie van Verenigde Naties en de Afrikaanse Unie in Darfur, in het westen van Soedan, wordt donderdag na dertien jaar beëindigd. Unamid was in het leven geroepen om stabiliteit te brengen in de door oorlog verscheurde regio, terwijl vredesbesprekingen over een definitieve regeling plaatsvonden. Vanaf vrijdag is de Soedanese overgangsregering verantwoordelijk voor de veiligheid en vrede in de nog altijd onrustige regio. 

Op tal van plaatsen in Darfur is door de bevolking gedemonstreerd tegen de terugtrekking van Unamid. Bewoners vinden dat de missie hen weliswaar niet effectief heeft beschermd maar vrezen dat ze nu nog kwetsbaarder zijn voor geweld dat ondanks een vredesakkoord aan de orde van de dag is. Vorige week nog kwamen vijftien mensen om het leven tijdens een conflict tussen twee bevolkingsgroepen over waterbronnen.

Grote zorgen

Amnesty International uit in een rapport ook grote zorgen over de terugtrekking. De mensenrechtenorganisatie telde tijdens onderzoeken in drie gebieden in Darfur, tussen juli en september, minstens zeventig doden bij confrontaties tussen verschillende bevolkingsgroepen. Die gebieden stonden toen al onder controle van Soedanese veiligheidstroepen.

De regering van Soedan, samengesteld uit burgers en militairen na de omverwerping van president Omar al-Bashir in 2019, had om de terugtrekking van Unamid gevraagd nadat het een vredesakkoord sloot met een coalitie van rebellengroepen in diverse delen van het land. De grootste rebellengroep in Darfur ondertekende echter niet. Deze vleugel van het Soedanese Bevrijdingsleger (SLM) onder leiding van Abdul Wahid al-Nur wil pas deelnemen als de regering de Arabische milities in Darfur ontwapent. Nog altijd worden meldingen gemaakt van deze zogenoemde Janjaweed-milities die op paarden, kamelen en motorfietsen dorpen aanvallen met niet-Arabische bewoners.

Wreedheden sinds 2003

De burgeroorlog in Darfur begon in 2003 met de opstand van niet-Arabische rebellen tegen de regering in Khartoem. Bashir zette vooral de Janjaweed-milities in om te proberen de opstand te onderdrukken waarbij op grote schaal wreedheden werden begaan. Zeker 300.000 mensen werden gedood en ruim 2.5 miljoen ontheemd.

Veel mensen in Darfur hebben groot wantrouwen tegenover de Soedanese veiligheidstroepen omdat een deel daarvan, de RSF (Rapid Support Forces) is voortgekomen uit de Janjaweed. De RSF is weliswaar opgenomen in het leger maar treedt toch regelmatig autonoom op onder leiding van de gevreesde Mohamed Hamdan Dagalo, beter bekend als Hemedti, die ook een leider was van die Arabische militie in Darfur.

Veel geweld in de regio gaat over landbezit. Ontheemden, voornamelijk niet-Arabische boeren, willen nu er een vredesverdrag is, terugkeren naar hun akkers waar in de afgelopen zeventien jaar anderen bezit van hebben genomen. Dat leidt tot soms dodelijke confrontaties. Bovendien komen boeren ook regelmatig in conflict met Arabische herdersvolken over weidegronden en waterbronnen.

Lees ook:

Vijf rebellengroepen sluiten vrede met Soedanese regering, maar of het gaat werken?

De Soedanese regering en een coalitie van rebellengroepen hebben maandag een vredesakkoord ondertekend. Het is een belangrijke stap om de verschillende diepgewortelde conflicten in het land te beëindigen. Maar niet alle rebellengroepen doen mee.

Deze beruchte militie uit Soedan krijgt ‘veiligheidstraining’- betaald door de EU

Jarenlang weigerde de EU en de Nederlandse overheid financiële of materiële steun aan de meest gevreesde paramilitaire groepering in Soedan. Maar geld uit een EU-fonds tegen irreguliere migratie wordt nu gebruikt voor trainingen voor juist deze groep.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden