AnalyseDuitsland

Betekent de nederlaag van CDU/CSU het einde van Laschets leiderschap?

CDU-leider Armin Laschet verlaat het CDU-hoofdkantoor na een persconferentie over de verkiezingsuitslag. Beeld EPA
CDU-leider Armin Laschet verlaat het CDU-hoofdkantoor na een persconferentie over de verkiezingsuitslag.Beeld EPA

Na de kater van de verkiezingsuitslag beraadt de CDU zich op de toekomst van de partij. Sommigen zien die liever zonder Armin Laschet tegemoet.

Op verschillende momenten in zijn carrière won hij onverwacht, tegen alle voorspellingen en peilingen in. Maar dit keer spreken de cijfers wel heel erg tegen Armin Laschet en lijkt zijn positie als CDU-leider wankel. Daar was allereerst het tegenvallende verkiezingsresultaat. De CDU/CSU kreeg 24,1 procent van de stemmen, een historisch verlies. Maar Laschet legde zich niet neer bij de nederlaag van zijn eigen partij en de winst die zijn SPD-rivaal had behaald. “Olaf Scholz is niet de koning”, zei hij en kondigde zelfbewust aan alsnog een regering te willen vormen.

Laschet kan zelf wel vinden dat hij daar klaar voor is, volgens een opiniepeiling van Civey vindt een grote meerderheid van de Duitsers – 71 procent – dat geen goed idee. En ook binnen zijn eigen CDU is Laschets optreden na de uitslag met weinig enthousiasme ontvangen. Een deel van de jongerenafdeling eist onomwonden zijn ontslag. Ook sommige prominenten, zoals minister van economische zaken Peter Altmaier, sturen aan op zijn vertrek. “De CDU moet zich beraden op de politieke koers en de personele invulling”, zei hij tegen de Rheinische Post. In zusterpartij CSU klinkt eveneens gemor. “Laschet moet zelf een beslissing nemen”, zou partijleider Markus Söder hebben gezegd.

Söder, die ook minister-president van Beieren is, vocht begin dit jaar nog een pittige concurrentiestrijd uit met Laschet om kandidaat-kanselier van de CDU/CSU te worden. Laschet won op het nippertje, al wezen alle peilingen uit dat Söder populairder was bij het brede publiek.

Met tegenwind overeind blijven

Laschets gave om met tegenwind overeind te blijven, bleek ook al in 2017, toen hij met een flinke achterstand op zijn SPD-rivaal gekozen werd tot minister-president van de deelstaat Noordrijn-Westfalen. De overwinning was belangrijk voor Laschet, die de regio een warm hart toedraagt. Hij groeide er zelf op – in Aken – met drie broers in een katholiek gezin. Na een omweg – via de journalistiek, de Bondsdag en het Europees Parlement – keerde hij terug, om vervolgens op te klimmen in de regionale politiek van Noordrijn-Westfalen.

Als het hem lukte om deze economisch belangrijke regio te regeren, dan zou hij ook wel in staat zijn om heel Duitsland te leiden, dacht Laschet. Maar dat viel tegen. De CDU/CSU bleef afgelopen weken zakken in de peilingen, tot de partij op een gegeven moment op niet veel meer dan 20 procent van de stemmen werd geschat. Bondskanselier Angela Merkel begon het voor hem op te nemen, maar de poging kwam wat laat en halfslachtig over.

Blunder na blunder

Laschet blunderde zich door de campagne heen en moest zich voortdurend excuseren. Bijvoorbeeld voor zijn optreden tijdens de overstromingen. Dat hij had staan lachen toen president Steinmeier een ernstige toespraak hield na de verwoestende overstromingen afgelopen zomer deed zijn populariteit geen goed. ‘Dat was stom’, gaf hij in een interview toe aan twee kinderen die hem tijdens de campagne mochten interviewen. Maar in hetzelfde interview voor tv-zender ProSieben lukte het hem opnieuw niet het publiek voor zich te winnen. Toen ze hem vroegen of je wel kanselier kan worden als je je niet weet te gedragen, reageerde hij duidelijk geërgerd. “Nee”, zei hij. “Maar ik weet wel hoe ik mij gedragen moet.”

Maar daar wordt na zijn optreden van de afgelopen dagen openlijk aan getwijfeld, ook binnen zijn eigen partij. Zo pleit minister Altmaier voor meer nederigheid. “We leden een verpletterende nederlaag. Dat moet dan ook ons ​​verdere gedrag bepalen.”

Lees ook:

Duitsers verbaasd over optimisme Laschet na historisch verlies. ‘Denk dat hij biertje te veel op had’

De CDU behaalde een historisch slecht verkiezingsresultaat, maar wil toch opnieuw regeren. In de Berlijnse wijk Zehlendorf, van oudsher een CDU-bolwerk, is de verbazing groot. ‘Laschet is een slechte verliezer.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden