ProfielAli Kushayb

Beruchte oud-militieleider uit Darfur zit na dertien jaar eindelijk in een Haagse cel

Ali Kushayb, een oud-commandant van de gevreesde Janjaweed-milities in de Soedanese regio Darfur.Beeld Twitter

De beruchte oud-militieleider Ali Kushayb uit de Soedanese regio Darfur is deze week overgebracht naar een cel van het Internationaal Strafhof in Den Haag.

Hij wist dertien jaar lang uit handen te blijven van het Internationaal Strafhof, dat al in 2007 een arrestatiebevel tegen hem uitvaardigde. Begin deze week was het spel voorbij.

De Soedanese oud-militiecommandant Ali Kushayb werd volgens de lokale autoriteiten in de Centraal-Afrikaanse Republiek maandag gearresteerd in het plaatsje Birao, vlakbij de grens met Soedan. De dag erop werd Kushayb overgebracht naar de hoofdstad Bangui en op het vliegtuig gezet naar Nederland, waar hij in de gevangenis in Scheveningen belandde.

Tot grote vreugde van mensenrechtenactivisten. “De wereld zag met afgrijzen hoe de Soedanese regering brute aanvallen uitvoerde op burgers in Darfur”, verklaarde Elise Keppler van Human Rights Watch. “Maar na dertien jaar heeft het gerecht een van de belangrijkste voortvluchtigen eindelijk te pakken.”

Ali Kushayb heet voluit Ali Muhammad Ali Abd-al-Rahman. Zijn eerste baan was als militair in het reguliere Soedanese leger. Hoe hij zijn macht in de westelijke regio Darfur precies verwierf, is onduidelijk. Toen de burgeroorlog in 2003 begon, was hij een belangrijke tribale leider in het gebied.

Het geweld barstte los toen rebellen van de Fur-bevolkingsgroep in opstand kwamen tegen de centrale regering, die werd gedomineerd door de lichter getinte Arabieren. De opstandelingen klaagden over onderdrukking en discriminatie. Het bewind van de toenmalige dictator Omar al-Bashir reageerde met een bikkelharde  tactiek van de verschroeide aarde. Vliegtuigen gooiden primitieve vatbommen op Fur-dorpen en Arabische tribale milities, de zogenoemde Janjaweed, verdreven op grote schaal burgers. Fur-dorpen werden platgebrand, vrouwen werden verkracht, zo’n 300.000 mensen werden gedood en circa drie miljoen sloegen op de vlucht. 

Verdacht van honderden moorden

Ali Kushayb was destijds commandant van de Janjaweed en werd ook wel ‘kolonel der kolonels’ en ‘leider van de mujahedeen’ genoemd. Hij zou een belangrijke schakel zijn geweest tussen de strijders en de centrale regering. Volgens de aanklagers van het Internationaal Strafhof beging hij daarbij oorlogsmisdrijven en misdaden tegen de menselijkheid. Zo zou hij persoonlijk hebben deelgenomen aan aanvallen op dorpen en honderden moorden op zijn geweten hebben.

De afgelopen tijd leefde Kushayb in de plaats Rahad Al-Bardi in Zuid-Darfur, vlakbij de grens met de Centraal-Afrikaanse Republiek. Begin dit jaar werd de grond hem daar te heet onder de voeten, omdat sterke man Bashir in 2019 na maandenlange straatprotesten was afgezet. De overgangsregering beloofde in gesprekken met rebellengroepen dat Bashir en andere door het Internationaal Strafhof gezochte personen zullen worden uitgeleverd. Daarop vluchtte Kushayb met enkele lijfwachten de grens met de Centraal-Afrikaanse Republiek over.

Nu de gevreesde oud-commandant van de Janjaweed vastzit in Scheveningen, kan het Strafhof zestien jaar na de slachtpartijen een begin maken met een eerste rechtszaak. Hoofdaanklager Fatou Bensouda reageerde dan ook opgetogen: “De slachtoffers van de gruwelmisdaden in Darfur hebben te lang moeten wachten op gerechtigheid”.

Lees ook:

Soedan begint eigen onderzoek naar misdaden Darfur

Soedan begint een onderzoek naar misdaden begaan in het bloedige conflict in de westelijke Darfur-regio tijdens het bewind van president Omar-al Bashir. Die regeerde dertig jaar met ijzeren vuist, een tijd gekenmerkt door schendingen van de mensenrechten en grootschalige corruptie.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden