ReportageDuitse verkiezingen

Berlijn bij het stemlokaal: ‘Door Scholz hebben we weer vertrouwen in de SPD’

De Berlijnse stemmers Renate Kallaydiv (links) en Ursula Kliche: 'Het belangrijkste is dat de AfD niet groter wordt.' Beeld Kim Deen
De Berlijnse stemmers Renate Kallaydiv (links) en Ursula Kliche: 'Het belangrijkste is dat de AfD niet groter wordt.'Beeld Kim Deen

Kiezers in Berlijn speculeren bij de stembureaus al volop over de winnaars en de mogelijke coalities die Duitsland straks kunnen gaan regeren.

In het stralend zonnige weer zijn veel Berlijners zondag al vroeg op pad om te stemmen. Jonge ouders, met kinderwagen en hond aan de lijn, combineren het stemmen met een wandeling door het park. Vrienden komen samen op de fiets en parkeren hun blinkende racefietsen tegen muren vol vroegtijdig afbladderende verkiezingsposters. Ouderen rusten hier en daar op weg naar het stembureau op het zitje van hun rollator, met een stembiljet al in de aanslag.

Voor de Ludwig-Hoffmannschool in het Berlijnse Friedrichshain staat ’s ochtends, ondanks de pandemie, al een lange rij. Stemlokaalmedewerker Michel Wicke komt buiten even op adem. “Ik ben hier al sinds zeven uur”, zegt hij. “Heel wat slechtgehumeurde mensen kwamen klagen over de rij.” Toch is de 19-jarige student politieke wetenschap hier graag, want het is in zijn ogen een historische verkiezingsdag. “Het is heel spannend”, zegt hij. “Volgens de peilingen lijkt het er op dat veel verschillende coalities mogelijk zullen zijn.”

Wicke is blij met die ontwikkeling. Net als veel jongeren heeft hij het gehad met de Große Koalition, die huidige regering die bestaat uit de grote middenpartijen CDU en SPD. “Zij staat voor de status quo, terwijl wij verandering in dit land willen zien”, zegt hij. Hij hoopt op een meer progressieve coalitie, met de SPD en de Groenen erin. In Berlijn, dat veelal links stemt, is hij omringd door gelijkgezinden. “Ik hoop niet dat het zo een teleurstelling gaat zijn als ik om zes uur de resultaten van ons stemlokaal vergelijk met de federale uitslag.”

Götz Volkmar Beeld Kim Deen
Götz VolkmarBeeld Kim Deen

Ook de 77-jarige kunstschilder Götze Volkmar hoopt op een progressieve coalitie, maar dan tussen de SPD, de Groenen en zijn favoriete partij, Die Linke. “Met zulke partijen in de regering zou er eindelijk echt verandering komen”, zegt Volkmar, die net uit het stemlokaal komt. “Anders blijft alles bij het oude.” Volkmar, opgegroeid in het voormalige Oost-Berlijn, schreef een aantal dagen geleden in zijn dagboek dat het land steeds meer op de DDR gaat lijken. Hij vindt dat het door bezuinigingen steeds slechter gaat met de gezondheidszorg en onderwijs in het land.

Een andere progressieve mogelijkheid is de ‘stoplichtcoalitie’ in de kleuren van de sociaaldemocratische SPD, de liberale FDP en de Groenen. Het is de favoriete mogelijke coalitie van de 55-jarige Martina Sponholz. “Ik vind het een gebalanceerde combinatie”, zegt ze. “De SPD en de Groenen staan voor verandering. Tegelijkertijd ben ik ook altijd van mening geweest dat ons land niet zonder een sterke economie kan functioneren. Daarom zou de economische expertise van de FDP er niet verkeerd bij zijn.”

René en Martina Sponholz Beeld Kim Deen
René en Martina SponholzBeeld Kim Deen

Toch vindt ze het lastig dat de FDP in deze verkiezingen de rol van de Köningsmacher speelt, en de doorslaggevende partij in de formatieonderhandelingen kan zijn. De FDP past namelijk beter bij de economisch liberale CDU. Tijdens de formatie zou de FDP dan ook kunnen aansturen op een coalitie van de CDU, Groenen en de FDP, zelfs als de CDU als tweede eindigt achter de SPD. “Het is een kleine partij (in de peilingen op elf procent), maar ze hebben zo helaas veel macht.”

Martina en haar man René Sponholz hebben besloten om voor de SPD te stemmen. Hoewel ze ‘klassieke SPD-stemmers’ zijn, vonden ze de partij de afgelopen laatste jaren niet overtuigend genoeg. Maar door Olaf Scholz hebben zij weer vertrouwen in hun partij. “Het is heel belangrijk wie Angela Merkel gaat opvolgen”, zegt René Sponholz. “Ik denk dat de mensen deze verkiezingen meer dan eerder voor een persoon stemmen, dan voor een partij.” Het stel is benieuwd wat er gaat komen. “Het is nog nooit zo spannend geweest”, zegt Martina Sponholz.

Leonhardt Wille Beeld Kim Deen
Leonhardt WilleBeeld Kim Deen

De 36-jarige Leonhardt Wille hoopt niet dat de SPD zal regeren. “Ik vertrouw de politici van de SPD niet, die associeer ik te veel met corruptie en schandalen”, zegt hij. Liever geeft hij zijn stem aan de Groenen, een partij die hij transparant vindt en heel geschikt om te regeren. “Annalena Baerbock is in tegenstelling to Laschet en Scholz nog een onbeschreven blad”, zegt hij. Wille denkt dat een coalitie met de Groenen en de CDU goed zou zijn voor Duitsland. “Dan kunnen de Groenen ervoor zorgen dat de CDU zich op het klimaat richt.”

In een rustig tempo komen de 85-jarige Ursula Kliche en de 71-jarige Renate Kallaydiv uit het stemlokaal. Na het stemmen gaan zij zo nog even in het zonnetje in het park zitten. Moeilijk vonden ze het deze verkiezingen niet om een beslissing te nemen. Ook de twee vriendinnen vinden dat het tijd is voor een andere regeringspartij dan de CDU. Welke partij ze hebben gekozen willen ze niet verklappen: “Dat mag niet, vanwege het Wahlgeheimnis (het kiesgeheim)”, zegt Kallaydiv ernstig.

Toch wil ze graag nog iets duidelijk maken. “Het belangrijkste is dat de AfD niet groter wordt”, zegt ze. “Daar moeten we echt mee uitkijken. Zij haten vluchtelingen en daar maak ik mij als oudere zorgen over.”

Lees ook:

Hoe verder zonder Mutti Merkel? ‘Ze lijkt alles op orde te hebben’

Nadia, Hadi en Charlotte mogen voor het eerst stemmen. Ze groeiden op onder bondskanselier Angela Merkel en kunnen zich moeilijk een toekomst voorstellen zonder haar.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden