Zelfcensuur

Australische kranten op zwart uit protest tegen beknotting persvrijheid

De voorpagina's van de Australische maandagkranten. “Dit is geen campagne voor journalisten”, twittert Lisa Davies, hoofdredacteur van The Sydney Morning Herald. “Dit gaat om de Australische democratie.” Beeld Hollandse Hoogte / EPA

Dagbladen in Australië vragen met zwartgelakte artikelen aandacht voor de volgens hen afnemende persvrijheid. “Dit gaat om de Australische democratie.”

Australische dagbladen hebben maandag hun normaal gesproken felle concurrentie even opzij gezet om voor één keer vrijwel identieke voorpagina’s te maken. Op de krantenpagina’s is de tekst voor een groot deel weggelakt, zoals vaak ook het geval is als journalisten na een verzoek om openbaarmaking overheidsdocumenten ontvangen. De kranten, van zowel rechtse als linkse signatuur, vragen met de actie aandacht voor de volgens hen afnemende persvrijheid in Australië. ‘Als de regering de waarheid voor u probeert te verbergen, wat verhullen ze dan?’, luidt de retorische vraag op de voorpagina’s.

“De journalistiek is een fundamentele peiler van onze democratie”, verklaarde directeur Paul Murphy van de Media, Entertainment and Arts Alliance, een beroepsorganisatie, maandag. “De journalistiek bestaat om de machtigen onder de loep te nemen, om wangedrag aan het licht te brengen en om regeringen ter verantwoording te roepen. Maar het Australische publiek wordt onwetend gehouden.”

Tv- en radiostations in Australië zonden maandag tegelijkertijd spotjes uit met dezelfde boodschap. Australische media maken zich zorgen over steeds striktere veiligheidswetten die de laatste jaren zijn aangenomen met een beroep op het gevaar van islamistisch terrorisme en de dreiging van Chinese inmenging. Zo stemde het parlement vorig jaar in met een behoorlijk strenge wet tegen buitenlandse spionage, inclusief celstraffen voor het publiceren van geheime informatie die kunnen oplopen tot twintig jaar, en met slechts beperkte uitzonderingen voor journalisten.

Politie-inval op redactie

De druppel die voor veel media de emmer deed overlopen, waren politie-invallen afgelopen juni in het huis van een verslaggeefster van de Sunday Telegraph, een van de grootste kranten van Australië, en op de redactie van de publieke omroep ABC. Volgens de Sunday Telegraph hield de inval in de woning van de journaliste verband met onderzoek dat zij deed naar geheime regeringsplannen om burgers meer digitaal te gaan bespioneren. 

Aanleiding voor de doorzoeking van de ABC-redactie waren onthullingen van de omroep over wangedrag van Australische militairen in Afghanistan. In die zaak wordt ook een klokkenluider, oud-legerjurist David McBride, vervolgd. “Dit is geen campagne voor journalisten”, benadrukt Lisa Davies, hoofdredacteur van The Sydney Morning Herald, via Twitter. “Dit gaat om de Australische democratie.”

Na stevige kritiek van de media op die invallen, en vragen over de vervolging van de klokkenluider, begon een Australische parlementaire commissie een onderzoek naar de staat van de persvrijheid. Die commissie presenteert, als alles volgens plan gaat, komende maand zijn conclusies. In antwoord op vragen van parlementariërs verzekerde de conservatieve premier Scott Morrison maandag alvast dat zijn regering grote waarde hecht aan persvrijheid. Maar hij weigerde toe te zeggen dat de journalisten bij wie in juni invallen werden gedaan, niet zullen worden vervolgd. “Niemand in dit land staat boven de wet”, aldus de premier.

Lees ook:

Deze Australische klokkenluider voert het gevecht van zijn leven

Oud-legerjurist David McBride onthulde Australische wandaden in Afghanistan en is bezorgd over de democratie. “Verschrikkelijk dat onze dochters moesten meemaken dat ik in de cel zat.”

Politie doet inval op het hoofdkantoor van tv-zender ABC in Sydney

Onrust op het hoofdkantoor van de Australische publieke tv-zender ABC in Sydney: daar viel woensdagochtend een team van de federale politie binnen om onderzoek te doen naar documenten die hebben geleid tot de publicatie in 2017 van wat de omroep ‘The Afghan Files’ noemde. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden