Klimaat

Australische bosbranden doen klimaatdebat ontvlammen

De brandweer probeert huizen te beschermen ten noorden van Sydney. Beeld EPA

Brandend Australië zet zich schrap voor nog hogere temperaturen. Ook de discussie over klimaatbeleid wakkert aan.

Bosbranden zijn ze wel gewend in Australië. Maar de schaal waarop ze nu om zich heen grijpen, is ongekend. In de afgelopen weken brandde al zo’n 3 miljoen hectare bos af, een oppervlakte ter grootte van driekwart van Nederland. Meer dan zevenhonderd huizen brandden af, en er waren al zes doden te betreuren.

Daarmee is dit jaar nu al verzekerd van een plekje in de geschiedenisboeken. En dat terwijl in het zuidoosten van het land, dat het hardst getroffen is, het bosbrandenseizoen normaal gesproken pas rond deze tijd begint. Het slechte nieuws is: ook dit jaar lijkt het ergste nog voor de deur te staan. Voor komende week is een hittegolf voorspeld, met lokale uitschieters naar 50 graden. Daarbij kampt het land al tijden met extreme droogte.

Shane Fitzsimmons, brandweercommandant van het platteland van de staat New South Wales, waarschuwde alvast: “Ondanks de grote inspanningen van iedereen zullen we niet alle branden die we later deze week verwachten in de hand kunnen houden.”

In Sydney kleurt de hemel grijs

Een voorproefje van zo’n mislukte poging kreeg Australië afgelopen weekend. Een van de belangrijkste technieken die de brandweer in deze situatie gebruikt, is het gecontroleerd platbranden van een stuk bos, zodat er een open plek ontstaat die de echte bosbrand stuit. Maar het toepassen van die methode in een gebied 250 kilometer ten noorden van Sydney ging verkeerd: de wind draaide, de vlammen sloegen tientallen meters hoog uit, en in een mum van tijd was de gecontroleerde brand een nieuwe bosbrand geworden, die tientallen gebouwen opslokte.

Veel branden woeden rondom de miljoenenstad Sydney. Daar kleurt de hemel sinds een paar weken grijs, en melden de ziekenhuizen een forse toename van ademhalingsklachten. Luchtkwaliteit meten ze in Australië normaal op een schaal van 0 – heel schoon – tot 200 – heel gevaarlijk. Maar in sommige delen van Sydney werden de afgelopen week waarden van boven de 2000 vastgesteld.

“Dit soort luchtkwaliteit zie je alleen in plekken als India en China, en zelfs daar niet vaak”, reageert hoogleraar milieuwetenschap Mark Taylor. “Dit is geen lokale uitschieter, er worden 4 à 5 miljoen mensen blootgesteld aan rook waarvan we weten dat die kankerverwekkend is.” 

Andere complicaties dienen zich aan: een energiecentrale die tien procent van de stroom in de staat New South Wales levert, wordt bedreigd door de branden, en in sommige gebieden is het drinkwater niet meer te drinken, door de grote hoeveelheden as die erin zijn neergeslagen.

Experts wijzen op klimaatverandering als oorzaak

Veel experts wijzen op klimaatverandering als een van de oorzaken voor de hevigheid van de bosbranden in Australië. Ook een beperkte opwarming leidt tot meer extreme omstandigheden, waarin bosbranden makkelijk ontvlammen. Daarbij komt dat het land een slechte reputatie heeft als het gaat om klimaatbeleid. Eerder dit jaar gaf de regering toestemming voor het openen van een nieuwe ­kolenmijn, een van de redenen dat Australië in de Climate Change ­Performance Index, in het hoofdstukje klimaatbeleid op de laatste plaats ­belandde van een ranglijst van 58 ­landen.

De druk op premier Morrison groeit. Een groep voormalig brandweercommandanten riep hem eerder dit jaar al op om meer te doen aan klimaatverandering, deze week volgde een oproep van de Australische medische gemeenschap. Morrison zelf reageert vooralsnog een beetje geïrriteerd: hij erkent inmiddels dat de opwarming van de aarde van invloed is op het ontstaan van bosbranden, maar hij vindt het een mondiaal probleem, waar zijn beleid weinig invloed op heeft.

Lees ook:

Bij Sydney staat een gebied zo groot als de provincie Groningen in brand

In Gospers Mountain ten noordwesten van de Australische stad Sydney woedt een grote brand. Het vuur strekt zich uit over een gebied ter grootte van bijna 300.000 hectare.

Australische staten roepen de noodtoestand uit vanwege bosbranden

Twee Australische staten hebben maandag de noodtoestand uitgeroepen vanwege de aanhoudende natuurbranden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden