Geopolitiek

Australië schrikt van Chinese opmars in de regio

De politie van de Salomonseilanden krijgt een training van Chinese agenten.  Beeld AFP
De politie van de Salomonseilanden krijgt een training van Chinese agenten.Beeld AFP

De Salomonseilanden halen de banden met China aan. Australië en de VS vrezen nu voor de aanleg van een Chinese marinebasis in de Stille Oceaan.

Gijs Moes

Nee, hij levert zijn land niet uit aan de Chinezen. Die beschuldiging is zelfs ‘zeer beledigend’, zegt premier Manasseh Sogavare van de Salomonseilanden. Toch zorgt de uitgelekte deal die hij heeft gesloten met Peking voor onrust in eigen land en ook tweeduizend kilometer verderop, in Australië. Want het akkoord maakt vergaande Chinese inmenging in de Salomonseilanden mogelijk en op termijn ook de vestiging van een marinebasis.

Tweeduizend kilometer lijkt ver, maar in Australische media wordt al gesproken over Chinese militairen op ‘de drempel van ons land’. Als Peking een vliegdekschip stationeert in de Salomonseilanden, iets ten oosten van Papoea-Nieuw-Guinea, ligt Australië ineens binnen schootsafstand van raketten. Ook de Verenigde Staten en Nieuw-Zeeland hebben hun bezorgdheid uitgesproken.

null Beeld Bart Friso
Beeld Bart Friso

Sommige commentatoren in Australië spreken al van een directe bedreiging voor de nationale veiligheid. David Llewellyn-Smith, voormalig uitgever van het toonaangevende blad The Diplomat, pleit zelfs voor militair ingrijpen in de Salomonseilanden, voordat de Chinezen er voet aan wal zetten. “Als we hier niet op reageren – Washington en wij – dan is het echt einde verhaal, vriend”, zei hij tegen de website news.com.au.

Voor het eerst een Chinese basis in de Stille Oceaan?

Ook in Australië is dit een extreem geluid, maar de schrik zit er goed in. Het zou ook voor het eerst zijn dat China een militaire basis krijgt in de Stille Oceaan, buiten de Zuid-Chinese Zee. In die zee, grenzend aan het vasteland, legt Peking havens en landingsbanen aan op eilandjes en riffen. Met aanwezigheid op de Salomonseilanden zet China in een keer een enorme stap.

Een buitenlandse marinebasis is er tot nu toe alleen in Djibouti, daarnaast heeft China plannen in Myanmar en Pakistan, allemaal rond de Indische Oceaan. Er zijn onbevestigde geruchten over een toekomstige Chinese marinebasis in West-Afrika.

De Chinese band met de Salomonseilanden werd in 2019 bezegeld met diplomatieke betrekkingen. Tot die tijd was de eilandstaat een van de weinige landen die Taiwan officieel erkennen. Landen die dat doen kunnen geen diplomatieke betrekkingen hebben met China, dat vasthoudt aan het principe dat Taiwan geen land is maar een opstandige provincie. Taiwan probeert de relaties met andere eilandstaten juist goed te houden, vorige week was president David Kabua van de Marshalleilanden nog op bezoek in Taipei.

De diplomatieke overstap zorgde voor onrust op de Salomonseilanden, waar circa 800.000 mensen wonen. De oppositie is fel tegen de toenadering tot China en dat leidde in 2019 al tot hevige rellen en vorig jaar weer. Tijdens die rellen stuurde Australië, dat ook een akkoord heeft met de Salomonseilanden, politieagenten en militairen om de orde te handhaven. Er zijn nog altijd enkele tientallen Australische militairen op de eilanden aanwezig en het is niet zeker of zij daar blijven.

Er zijn al Chinese agenten op de Salomonseilanden

De Australische minister van defensie Peter Dutton zei tegen het actualiteitenprogramma Today dat hij de betrekkingen goed wil houden. “We werken op allerlei manieren samen”, aldus Dutton. “Dat zullen we blijven doen. We willen vrede en stabiliteit in onze regio. We willen niet dat druk en dwang door China zich daar blijven verspreiden.” Maar inmiddels zijn er al Chinese agenten op de Salomonseilanden, die de politie daar trainen.

Australië, dat een moeizame band heeft met China, vormde vorig jaar met de VS en het Verenigd Koninkrijk het nieuwe bondgenootschap Aukus. Maandag overlegde de Australische premier Scott Morrison met zijn collega’s van Nieuw-Zeeland, Papoea-Nieuw-Guinea en Fiji. Premier Jacinda Ardern van Nieuw-Zeeland noemde de ontwikkelingen op de Salomonseilanden ‘diep zorgwekkend’. Zij sloot dinsdag een akkoord met Fiji, onder meer over samenwerking op het gebied van veiligheid.

Correctie 30/3: Een eerdere versie van dit artikel vermeldde onterecht dat China nu al marinebases heeft in Myanmar en Pakistan.

Lees ook:
Militairen moeten de orde op de Salomonseilanden herstellen

Australië en andere landen in de regio sturen militairen naar de Salomonseilanden, om te helpen daar de orde te herstellen.

Lees ook:
Nieuw defensiepact tegen China zet kwaad bloed

Amerikanen, Britten en Australiërs sluiten een nieuwe militaire overeenkomst. China reageert furieus, net als Frankrijk.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden