Buitenland Aboriginals

Australië gaat referendum houden over erkenning Aboriginals

Aboriginals poseren voorafgaand aan een dans bij Uluṟu, een bekende grote rotsformatie in het midden van Australië. Voor de lokale Aboriginals is Uluru een belangrijke religieuze plaats. Beeld EPA

Australië gaat binnen drie jaar een referendum houden over de erkenning van de oorspronkelijke bevolking in de grondwet. Dat heeft de minister voor Inheemse Australiërs, Ken Wyatt, woensdag beloofd. 

De grondwetswijziging moet bijdragen aan een verbetering van de positie van de Aboriginals en de bewoners van de eilanden in de Straat Torres voor de tropische noordkust van Australië, die sinds jaar en dag worden achtergesteld en gediscrimineerd.

Over wat de oorspronkelijke bevolking na de komst van de Britse kolonisten in 1788 is aangedaan, woedt in Australië al decennia een debat dat soms hoog oploopt. De inheemse inwoners – zo’n 3 procent van de bevolking – leven gemiddeld tien jaar korter, kampen met een drie keer hogere werkloosheid als het gemiddelde en maken 27 procent uit van de gevangenispopulatie. Decennialang zijn inheemse kinderen met dwang weggehaald bij hun families en geplaatst in gastgezinnen en missieposten.

Verborgen, afgewezen of vernietigd

“De geschiedenis wordt doorgaans geschreven vanuit het gezichtspunt van het dominante deel van de samenleving en niet vanuit de onderdrukten, waardoor de ware geschiedenis ter zijde wordt geschoven, verborgen, afgewezen of vernietigd”, stelt minister Wyatt, die zelf deels van Aboriginal-afkomst is. “We moeten weten wat er met die kinderen in de missies en in gastgezinnen is gebeurd, en met hun ouders.”

Inheemse groepen reageerden gisteren positief op het plan. Uit opiniepeilingen blijkt dat er in Australië groeiende steun is voor een vorm van tegemoetkoming aan de Aboriginals en de bewoners van de Straat Torres. Maar wat voorgenomen grondwettelijke erkenning in de praktijk zou betekenen is nog onduidelijk. Zo is onzeker wat de consequenties zijn voor de juridische positie van de inheemse inwoners, voor hun bescherming tegen discriminatie en voor eventuele financiële compensatie.

Referendum annuleren

Twee jaar geleden kwamen ruim tweehonderd inheemse leiders al bijeen op een historische conferentie. Zij riepen toen onder meer op tot de vorming van een inheems orgaan dat het parlement moest gaan adviseren. De toenmalige regering wees dat af, omdat zo’n orgaan volgens haar vanzelf een soort derde kamer van het parlement zou worden. Maar de huidige centrum-rechtse regering van premier Scott Morrison lijkt er welwillender tegenover te staan.

Minister Wyatt waarschuwde gisteren overigens wel dat het referendum zal worden geannuleerd als het ernaar uitziet dat de grondwetswijziging wordt afgewezen. Want volgens de bewindsman zou zo’n afwijzing de gehoopte verzoening tussen de bevolkingsgroepen alleen maar verder ondermijnen.

Lees ook:

Geen feest vandaag voor de Aboriginals

De nationale feestdag Australia Day wordt gevierd, maar de oorspronkelijke bevolking ziet het niet als een feest.

‘Sweet Country’ laat zien dat racisme systematisch aan de orde was tegen Aboriginals

‘Sweet Country’, vorig jaar in Venetië bekroond met de Grote Juryprijs, is de eerste Aboriginal-western, gemaakt in het majesteitelijke landschap van Centraal-Australië.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden