ColumnRosita Steenbeek

Armenië staat er alleen voor en de Armeniërs weten dat, dus vechten ze samen

Er heerste euforie in Armenië, twee jaar geleden, toen Nikol Pashinyan de fluwelen revolutie ontketende. Deze journalist die wegens zijn ­kritiek op de regering meermalen was ­op­gepakt, wist zonder wapens voor een ­omwenteling te zorgen. De revolutie begon toen hij, een rugzak over de schouders, een versleten pet op het hoofd, geïnspireerd door de mars van Gandhi, het land door wandelde met een groep vrienden en de zwerfhond Chalo.

Optimisme golfde door de post-Sovjetrepubliek. De oude corrupte garde, maatjes van Poetin, kon niet anders dan knarsetandend terugtreden. Op 1 mei 2018 koos het parlement Pashinyan tot premier. Er werd sneeuw van de bergen gehaald om dit te vieren met een sneeuwballengevecht, want het zuivere wit was de kleur van de revolutie. Hij zette de tuinen rond het ­parlement open voor iedereen, pakte de corruptie aan.

Onder de indruk was ik van de documentaire ‘I Am Not Alone’, waarin deze  wervelende tijd is vastgelegd door Garin ­Hovannisian, met muziek van rockster Serj Tankian. De Armeens-Amerikaanse film won meerdere prijzen. Ik was blij voor mijn Armeense vrienden, die vol hoop waren. Nu kleurt het wit rood sinds Azerbeidzjan op 27 september de betwiste, door Armeniërs bewoonde enclave Nagorno-Karabach aanviel.

Pashinyan had gehoopt de kwestie op te lossen met de Azerbeidzjaanse president Aliyev, maar het plan voor de aanval bleek al klaar te liggen, bedacht met Aliyevs kameraad Erdogan. Dankzij olierijkdommen had Azerbeidzjan een hypermodern wapenar­senaal kunnen aanleggen, Turkije leverde steun en ronselde Syrische huurlingen.

Door middel van een blitzkrieg zou het in tien dagen gepiept zijn, maar de Armeniërs houden al anderhalve maand stand. Het blijft bommen regenen op de burgerbevolking, op de kathedraal en het theater van Shushi, het ziekenhuis van Stepanakert.

Turkije zou honderd dollar voor elk hoofd van een Armeniër betalen

Krijgsgevangen Syriërs bekennen dat Turkije hun een maandloon bood van tweeduizend dollar en honderd dollar voor elk hoofd van een Armeniër. Er zijn al meerdere getuigenissen van onthoofdingen. Vanaf het begin van de gevechten vraagt Pashinyan de internationale gemeenschap om sancties ­tegen Turkije en Azerbeidzjan.

Maar het blijft stil. Het moment voor de ­aanval was weloverwogen gekozen: ­tijdens de pandemie en in de aanloop naar de Ame­rikaanse verkiezingen. Ook Israël blijft Azerbeidzjan wapens leveren. De Turkse Bayraktar-drones gebruiken het Amerikaanse gps-systeem Garmin om feilloos hun ­doelen te vinden. Poetin, officieel Armenië’s bondgenoot, wil het goed houden met ­Aliyev en Erdogan, dictators met wie hij meer affiniteit heeft dan met de democraat Pashinyan.

De Armeniërs zijn gewend er alleen voor te staan, daarom vechten ze allemaal mee: veteranen, priesters, vrouwen. Op het podium van de opera van Jerevan maken leden van het Armeens filharmonisch orkest camouflagekleding voor soldaten.

De titel van de film ‘I Am Not Alone’ heeft een trieste bijklank gekregen.

Rosita Steenbeek is schrijfster en woont deels in Rome. Meer van haar columns leest u hier.

Lees ook:

Ineens ligt er een vredesdeal over Nagorno-Karabach

Azerbeidzjan en Armenië hebben inmiddels een deal gesloten om het geweld in de betwiste regio Nagorno-Karabach te stoppen. Waar komt dat akkoord opeens vandaan en zal het standhouden?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden