Hervormer

Anwar Ibrahim, de nieuwe premier van Maleisië, wil een einde aan etnische politiek

Aanhangers van de donderdag benoemde premier Anwar Ibrahim vieren zijn aanstelling in de Maleisische hoofdstad Kuala Lumpur.  Beeld ANP / EPA
Aanhangers van de donderdag benoemde premier Anwar Ibrahim vieren zijn aanstelling in de Maleisische hoofdstad Kuala Lumpur.Beeld ANP / EPA

Mahathir Mohamad, de 97-jarige mastodont van de Maleisische politiek, is na zeventig jaar uitgeschakeld. De hoop is gevestigd op de nieuwe hervormingsgezinde premier Anwar.

Erik van Zwam

Na dertig jaar in de wachtkamer te hebben gezeten is Anwar Ibrahim donderdag aangesteld als de nieuwe premier van Maleisië. De drie grote blokken in het nieuwgekozen parlement konden geen overeenstemming bereiken over een te vormen regering, waardoor koning sultan Abdullah in een uitzonderlijk besluit de knoop doorhakte.

Anwar is in zijn lange loopbaan in de Maleisische politiek vele malen minister en ook vicepremier geweest en zou al diverse keren eerder minister-president worden. Maar zijn politieke leermeester én tegenstander Mahathir Mohamad, die zeventig jaar lang de Maleisische politiek domineerde, verhinderde telkens weer het premierschap van Anwar. Het ging zelfs zo ver dat Mahathir zijn protegé Anwar achter de tralies liet zetten voor corruptie en homoseksualiteit. Keer op keer oordeelde de hoogste rechtbank van het land dat bewijs voor deze beschuldigingen ontbrak.

Geen meerderheid in het parlement

Anwars partij Pakatan Harapan werd dit jaar de grootste in samenwerking met een coalitie van andere partijen, waaronder die van de Maleisische Chinezen. Gezamenlijk werden 88 zetels van de 222 behaald. Anwar heeft dus geen meerderheid in het parlement en moet die zien te krijgen door partijen los te weken uit de twee andere grote blokken.

Anwar Ibrahim, de nieuwe Maleisische premier, bij zijn eerste speech donderdag in Kuala Lumpur.
 Beeld AP
Anwar Ibrahim, de nieuwe Maleisische premier, bij zijn eerste speech donderdag in Kuala Lumpur.Beeld AP

De zet van de koning is een opmerkelijke. Het koningschap wordt om de vijf jaar gerouleerd onder de negen sultans die bij de vorming van Maleisië hun sultanaten samenvoegden. Koning sultan Abdullah heeft de raad van sultans geconsulteerd voordat hij Anwar als de nieuwe premier aanwees, om zo uit de politieke chaos in het land te komen.

De 75-jaar oude Anwar wordt gezien als een hervormer. Hij wil een inclusief en geen gesegregeerd Maleisië. Mahathirs beleid was er tientallen jaren op gericht de economisch achtergesteld Maleiers (de grootste etnische groep van het land) te bevoordelen ten opzichte van andere etnische groepen, en vooral de Chinezen.

Onder Mahathir ontwikkelde Maleisië in de jaren negentig zich tot een van de Aziatische tijgers, de groep landen met een enorme economische groeispurt. Anwar treft nu economische malaise aan met een hoge inflatie en weinig economische groei. Hij wil de problemen niet aanpakken door etnische groepen tegen elkaar uit te spelen en de Maleiers voor te trekken; iets wat de conservatieve islamitische partij Pas, die deel uitmaakte van de coalitie die het land tot 2020 zestig jaar lang regeerde, wel wil.

Een komen en gaan van premiers

De opluchting bij veel inwoners en vooral jongeren is groot nu hervormer Anwar de touwtjes in handen krijgt. Of Anwar en zijn coalitie de rust op het politieke strijdtoneel kunnen terugbrengen, is zolang hij een minderheidskabinet leidt nog maar de vraag. Sinds de jaren tien van deze eeuw is het een komen en gaan van premiers geweest. Het dieptepunt was minister-president Najib Razak, die op grote schaal geld onttrok aan het staatsinvesteringsfonds 1MDB. Hij werd in 2015 afgezet en kreeg twaalf jaar gevangenisstraf.

In 2018 keerde Mahathir op 92-jarige leeftijd als redder des vaderlands terug als premier. Na twee jaar liet hij zijn regering struikelen in de hoop er electoraal voordeel uit te halen, hetgeen niet gebeurde. Bij de parlementsverkiezingen van dit jaar veroverde de nu 97-jarige Mahathir geen zetel meer, waarmee er een einde is gekomen aan het zeventigjarige tijdperk van de politieke mastodont.

Lees ook:

Oppositieleider Maleisië voor de rechter wegens ‘sodomie’

In Maleisië doet de rechter vandaag uitspraak in de zaak tegen oppositieleider Anwar Ibrahim, die verdacht wordt van ‘sodomie’, ofwel homoseksualiteit. De rechtszaak tegen een van de bekendste politici van het land wordt in Maleisië en daarbuiten met veel belangstelling gevolgd, omdat die alle schijn heeft van een politiek proces.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden