Mensenrechten

Amnesty stopt in India onder druk van regering

Indiase veiligheidstroepen na rellen in februari in Delhi. Amnesty uitte onlangs in een rapport fikse kritiek op de rol van de autoriteiten bij de onlusten.Beeld Getty Images

Amnesty International heeft zijn activiteiten in India opgeschort. De mensenrechtenorganisatie klaagt over een ‘heksenjacht’ op actiegroepen.

Aanleiding is de toenemende druk van de Indiase autoriteiten, die de mensenrechtenorganisatie met allerlei onderzoeken en bureaucratie het leven zuur maken. Toen eerder deze maand de bankrekeningen van Amnesty werden bevroren, was dat de druppel die de emmer deed overlopen. De organisatie zegt zich nu gedwongen te zien om al zijn 140 Indiase medewerkers te ontslaan en te stoppen met onderzoeken en campagnes.

“We zien ons in India geconfronteerd met een tamelijk ongekende situatie”, aldus Amnesty-activist Rajat Khosla tegen de Britse omroep BBC. “Ik hoop dat mensen in de hele wereld even rechtop gaan zitten en hier notie van nemen. We doen dit met een heel bezwaard hart en een diep gevoel van angst en verdriet.”

Amnesty was de laatste jaren het doelwit van allerlei onderzoeken en maatregelen door Indiase overheidsinstanties. De bevriezing van de bankrekeningen op 10 september gebeurde volgens de autoriteiten omdat de organisatie de aangescherpte regels voor buitenlandse donaties zou hebben overtreden. Maar volgens Amnesty is er een ‘onophoudelijke heksenjacht’ gaande op mensenrechtenorganisaties.

Het bevriezen van de bankrekeningen kwam kort nadat Amnesty twee rapporten had gepubliceerd met daarin stevige kritiek op de hindoenationalistische regering van premier Narendra Modi. Het ene ging over repressie in de onrustige regio Kasjmir, waar moslims de meerderheid vormen en waar oppositie en media worden gemuilkorfd. Het andere rapport ging over religieuze rellen begin dit jaar in Delhi tegen de invoering van een omstreden burgerschapswet, en een bezoek van de Amerikaanse president Donald Trump. Daarbij kwamen zeker vijftig mensen om het leven, de meesten moslim. Volgens Amnesty was de politie medeverantwoordelijk. In een reactie in de krant The Hindu kraakte de politie dat rapport als ‘onevenwichtig, bevooroordeeld en kwaadaardig’.

Op eieren lopen

De situatie is typerend voor India. Hoewel het Zuid-Aziatische land de grootste democratie ter wereld is, moeten mensenrechtenclubs en andere non-gouvernementele organisaties er vaak op eieren lopen. Wie bijvoorbeeld protesteert tegen de bouw van een kerncentrale of strijdt voor de rechten van werknemers, kan zomaar worden weggezet als ‘anti-nationaal’.

Zo bevroren de autoriteiten enkele jaren geleden ook de bankrekeningen van Greenpeace en hielden ze een activist van de milieuorganisatie tegen die naar Londen wilde reizen om te praten over een omstreden steenkolenproject. Greenpeace raakte daarna verwikkeld in een slepende juridische strijd over zijn geld.

Overigens hadden non-gouvernementele organisaties het ook onder vorige Indiase regeringen lastig. Amnesty schorste in 2009 zijn activiteiten in het land ook voor enige tijd op, eveneens nadat de bankrekeningen waren bevroren. Destijds was de Congrespartij aan de macht, die nu in de oppositie zit.

“India verkeert hiermee niet in goed gezelschap”, schampert Amnesty-activist Khosla. “Wij opereren in meer dan zeventig landen. Het enige andere land waar we eerder onze activiteiten hebben moeten staken was Rusland in 2016.”

Lees ook:

‘Indiase premier Modi is een hindoe-nationalist met populistische neigingen’

De Indiase premier Narendra Modi geldt als onversneden hindoe-nationalist. Maar hij past ook in het ­rijtje Erdogan, Duterte, Trump.

Premier Modi is het Indiase antwoord op Donald Trump

Ook India, de grootste democratie ter wereld, heeft met premier Modi een nationalistische, autoritaire leider, die sommigen aan Trump doet denken. Moslims en christenen zijn bezorgd.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden