Afghanistan

Amerikanen verlaten militaire basis Bagram, berucht om martelingen en illegale detenties

Een soldaat begroet twee voorbijgangers bij de luchtmachtbasis in Bagram. Beeld AFP
Een soldaat begroet twee voorbijgangers bij de luchtmachtbasis in Bagram.Beeld AFP

De Amerikanen nemen afscheid van luchtmachtbasis Bagram, hun belangrijkste militaire basis in Afghanistan.

Luchtmachtbasis Bagram werd in de jaren zeventig opgericht door de Sovjets. In de eerste jaren bestond Bagram uit slechts een landingsbaan, maar na de Sovjet-invasie van Afghanistan in 1979 werd de basis alsmaar belangrijker.

De Sovjets voerden een harde strijd tegen de islamitische opstandelingen (Mujahedin), maar na een reeks successen begon de strijd al begin jaren tachtig een zware tol te eisen. De Sovjet-militairen werden schietschijven, en kwamen uiteindelijk nauwelijks de basis meer uit. Toen de Sovjet-Unie zich in 1989 terugtrok, liet het in de haast bijna al zijn militaire materieel achter op de basis.

Na de Amerikaanse invasie in 2001, troffen Amerikaanse militairen een kapotgeschoten Bagram aan, dat meer weg had van een ruïne dan van een militaire installatie. De Amerikanen besloten de basis nieuw leven in te blazen.

Prikkeldraad en wachttorens

De basis groeide al snel uit tot het belangrijkste Amerikaanse centrum in Afghanistan. De meeste operaties tegen de Taliban en Al-Qaida werden opgezet vanuit Bagram en in de loop der jaren kwamen er steeds meer landingsbanen, prikkeldraad en wachttorens bij.

De zwaarbewaakte basis bood ruimte aan ruim 10.000 militairen, 110 vliegtuigen, een militair ziekenhuis, een heuse Pizza Hut en zelfs theaters. Ook kregen de militairen geregeld bezoek van muzieksterren. Zo groeide de basis uit tot een stad binnen een stad, die naast een militaire, ook een belangrijke economische functie vervulde voor de inwoners in de nabijgelegen gebieden.

Maar Bagram zal vooral ook herinnerd worden vanwege martelingen en illegale detenties. De Amerikanen richtten er een detentiecentrum op, waar terrorismeverdachten naartoe werden gebracht en gemarteld. Sommigen overleefden de martelingen niet. Het Rode Kruis en zelfs de Afghaanse regering kregen geen toegang tot de plek. Pas in 2012 werd het detentiecentrum overgedragen aan de Afghaanse regering.

De Taliban voerden in de laatste twintig jaar geregeld aanvallen en beschietingen uit op de basis, maar slaagden er nooit in de basis over te nemen. In 2007 wist wel een Talibanstrijder de basis binnen te dringen en zichzelf op te blazen, terwijl vicepresident Dick Cheney op bezoek was. Bij die aanslag kwamen 23 mensen om het leven.

Lees ook:

VS verlaten Bagram in alle stilte en laten de deur openstaan voor de Taliban

Met het vertrek van de Amerikanen van luchtmachtbasis Bagram komt echt een eind aan de twintigjarige Amerikaanse aanwezigheid in Afghanistan. De laatste troepen zullen snel volgen, mogelijk zelfs vóór 4 juli.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden