Diplomatieke rel

Amerika kocht zichzelf bij elkaar, Groenland past daarbij

Haven van Tasiilag in Groenland. Het grootste eiland ter wereld beschikt over grote reserves aan grondstoffen. Beeld REUTERS/Lucas Jackson

Het voorstel van Donald Trump om het grootste eiland ter wereld te kopen, past in de historie van de Amerikanen. De kolonisten die zich in Amerika hadden gevestigd, bevochten hun onafhankelijkheid niet alleen op de Britten, eind 18de eeuw, maar ze kochten ook een groot deel van het huidige land bij elkaar.

In 1803 kocht de jonge staat Louisiana van de Fransen. Niet veel later werd Florida bij de Verenigde Staten gevoegd: overgenomen van Spanje. Een groot deel van Californië werd in 1848 gekocht van Mexico. Kort daarna werd ook een stuk van het zuiden van Arizona door de Mexicanen van de hand gedaan. In 1867 volgde de aankoop van Alaska. De VS kochten het immense gebied, waar toen maar een paar duizend mensen woonden, van de Russische tsaar voor 7 miljoen dollar.

Trumps voorstel om Groenland te kopen past dus in een lange Amerikaanse traditie. Ook Nederland heeft ervaring met de aankoop van land: in de 17de eeuw kocht het New York van een plaatselijke indianenstam voor 24 dollar.

Nu ingewikkelder

Al die aankopen werden voornamelijk in de 19de eeuw of eerder gedaan. Tegenwoordig ligt het kopen van een land een stuk ingewikkelder. Na de Tweede Wereldoorlog begon een proces van dekolonisatie waarbij landen teruggeven werden aan de oorspronkelijke bevolking. Volkenrechtelijk zou het verkopen van een grondgebied aan een ander land zonder instemming van de lokale bevolking nog steeds kunnen, maar het zou als zeer ongebruikelijk worden beschouwd. Trump zou de overgrote meerderheid van de 58.000 inwoners van Groenland achter zich moeten hebben, om misschien een kans te maken op het land.

Onlangs nog bepaalde het Internationaal Gerechtshof in een niet-bindend oordeel dat de Britten de Chagos-eilanden in de Stille Oceaan, die ze verhuren aan de Amerikanen voor een grote luchtmachtbasis en haven, moeten teruggeven aan Mauritius. De afsplitsing van de Chagos-eilanden was volgens het Hof niet rechtmatig omdat het tegen de wens was van de betrokken bevolking van de eilanden. Kortom, de instemming van lokale bewoners is erg bepalend als het gaat om soevereiniteitsoverdracht.

Lees ook:

Trump heeft een oogje op Groenland.

Het zou met gemak de grootste deal in onroerend goed zijn uit Donald Trumps carrière: de aankoop van Groenland door de VS. Maar Denemarken laat weten dat het grootste eiland van de wereld – een autonoom land binnen het koninkrijk – en zijn 58.000 inwoners niet te koop zijn. 

Trump is niet de eerste Amerikaan die Groenland wil kopen

De VS en Denemarken zijn verwikkeld in een diplomatieke rel nadat Trump als een ‘vastgoeddeal’ Groenland van Kopenhagen wilde overnemen. De formulering van Trump is ondiplomatiek, maar het past binnen hernieuwde belangstelling voor Groenland als geopolitieke prijs voor grootmachten. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden