Politiek Spanje

Als een politieke thriller nadert de formatie in Spanje haar ontknoping

De demissionaire Spaanse premier Pedro Sánchez in het parlement in Madrid. De minister-president probeert de eerste coalitieregering sinds de dictatuur te vormen. Beeld Getty

De formatie in Spanje sleept zich piepend en krakend naar de uiterste deadline. Als de sociaal-democraten van demissionair premier Pedro Sánchez en het activistisch-linkse Unidas Podemos donderdagmiddag nog geen deal hebben, wacht Spanje nieuwe verkiezingen. 

Komen de partijen er wel uit, dan krijgt het land zijn eerste coalitieregering sinds het eind van de Franco-dictatuur. Al sinds de democratische transitie in 1978 domineerden conservatieven en sociaal-democraten decennialang de landelijke politiek. 

Sinds vier jaar geleden Podemos, het liberale Ciudadanos en onlangs ook het extreem-rechtse Vox in het parlement aantraden, bevindt de Spaanse politiek zich in een turbulent gewenningsproces. Dat leverde tot nog toe alleen minderheidsregeringen op die met gedoogsteun regeerden. De koudwatervrees om een echt politiek verbond te sluiten, was te groot.

En ook nu is Sánchez huiverig. Hij vindt de verschillen tussen zijn sociaal-democratische PSOE en Unidas Podemos te groot. Op sociaal gebied vinden de linkse partijen elkaar wel, maar de aanpak van het separatisme in Catalonië is volgens Sánchez een splijtzwam.

Niet over samenwerking peinzen

Toch was het al snel duidelijk dat de twee partijen na de verkiezingen van 28 april tot elkaar waren veroordeeld: de sociaal-democraten wonnen en behaalden 123 van de 350 parlementszetels. Een goed resultaat voor Sánchez, die na zijn eerste termijn al na acht maanden nieuwe verkiezingen moest uitschrijven, omdat hij niet genoeg steun voor zijn begroting kreeg. Rechts liet na de stembusgang weten ook nu niet over samenwerking te peinzen.

Unidas Podemos had er wel oren naar om Sánchez, met hulp van kleinere partijen, aan een meerderheid te helpen. Partijleider Pablo Iglesias liet ook weten niet enkel als een ‘stuk versiering’ te zullen dienen. Hij wil werkelijke regeringsdeelname met belangrijke ministersposten voor zijn ploeg, die van de kiezers 42 parlementszetels kreeg.

Iglesias deed vorige week water bij de wijn door zichzelf uit te sluiten van een ministersrol. Maar in de aanloop naar de eerste stemronde gisteren, waarin Sánchez niet genoeg steun kreeg, stonden de linkse kemphanen weer lijnrecht tegenover elkaar. Unidas Podemos stemde uiteindelijk niet tegen, maar onthield zich van stemming om de onderhandelingsdeur wel open te houden.

Vandaag verder praten

Vandaag praten de partijen verder. De PSOE zou een nieuw voorstel hebben gedaan, waarin ze belangrijke ministersposten afstaat. De vraag is echter of deze toenadering op tijd komt. Nu er pas na drie maanden beweging zit in de formatie, zijn de onderhandelingen uitgelopen op een politieke thriller.

Of het tactiek is die past bij de nieuwe Spaanse meerpartijenpuzzel, of dat de angst voor de ander echt te groot is, zal snel blijken. De klok tikt intussen door. Donderdagmiddag na half drie weten we meer, na de tweede en beslissende stemming over Sánchez II.

Lees ook:
Rood Spanje viert weer feest na verkiezingswinst van de PSOE
Met de overtuigende verkiezingswinst van de Partido Socialista Obrero Español (PSOE) is de sociaal-democratie in Spanje terug van weggeweest. Een bijzondere uitslag, want in tegenstelling tot de gestage neergang van menig Europese zusterpartij, gaat het ‘de roden’ in Spanje juist voor de wind.

Links wint de verkiezingen in Spanje, maar de nationalisten rukken op
Links Spanje heeft de verkiezingen gewonnen, maar versplintering maakt regeren moeilijk.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden