De vlucht uit CharkovInterview Michiel Driebergen

‘Als de Russen komen slaan we hun hersens in’ - hoe westelijker correspondent Michiel Driebergen komt, hoe feller het verzet voelt

Een van de wagens uit het konvooi van Michiel Driebergen. Beeld Michiel Driebergen / Twitter
Een van de wagens uit het konvooi van Michiel Driebergen.Beeld Michiel Driebergen / Twitter

Sinds donderdag reist correspondent Michiel Driebergen mee met een konvooi vluchtelingen die vanuit het oosten van het land een veiliger heenkomen zoeken in het westen.

Joris Belgers

Waar ben je nu?

“We zijn nu aan het tanken, in de buurt van Khmelnytsky. We zijn met twee auto’s van het konvooi onderweg, op een half uur achter ons volgen nog vier auto’s, en die auto's moeten worden volgegooid met diesel. Dat is ook nog wel bijzonder: de moeder van een vrouw uit ons gezelschap heeft een hoge functie bij een oliebedrijf. We moesten dít tankstation zien te halen, want dit tankstation hoort bij dat oliebedrijf. Dat is ook nodig: want de benzine en diesel raak bij de meeste tankstations hier helemaal op.

“Zo gaat dat hier, informeel. Maar dat achterhouden is overigens geen familiegunst, maar is voor ons gedaan omdat er een trits kinderen meereist in dit konvooi. Daarvoor willen ze wel diesel achterhouden.

“Voor vandaag is het doel Ivano-Frankvisk, in het westen van het land. Morgen willen we naar Mukatsjevo, in de buurt van de Hongaarse en Slowaakse grens. Dat is in principe het einddoel, tenzij het nog erger wordt, dan moet men naar Europa.

Lees het eerste deel van de reis hier: ‘De meeste Oekraïners kunnen niet weg.’
Lees het tweede deel van de reis hier: ‘De stroom is ongekend
Het derde deel: ‘Dat de Russen nu al Kiev zijn binnengetrokken is echt een schok’

Hoe was de afgelopen nacht?

“Rustiger dan hij had kunnen zijn. We hadden een overnachting voor de groep geregeld in een schoolgebouw in Vinnytsja; zo’n 250 kilometer ten zuidwesten van Kiev. Alleen kregen we, voordat we daar zouden aankomen, het bericht dat er het luchtalarm was afgegaan.

“Er geldt hier nu een avondklok, die om 22.00 uur in gaat, voordat we in Vinnytsja aankwamen werden we tegengehouden door zwaarbewapende burgerwachten. Dat was eerst heel dreigend - ‘wat doen jullie hier op ons terrein!’ - maar dat sloeg binnen twee seconden totaal om, toen we ze uitlegden dat we uit het oosten kwamen. Komen jullie uit Charkov, uit Loegansk? Zijn jullie op de vlucht voor de Russen? Nou, kom er maar in! Toen waren ze zo hartelijk om een veilig onderkomen te regelen in naburige boerderijtjes. Daar hebben we geslapen. We werden enkele keren wakker door het luchtalarm in Vinnytsja, dat was angstig, en ook vanochtend weer, maar we zijn die stad nu gelukkig ver voorbij.

Een burgerwacht bij een checkpoint in Kiev.  Beeld AP
Een burgerwacht bij een checkpoint in Kiev.Beeld AP

Is de sfeer naar jullie toe ook dreigend?

“Die burgerwachten zijn dorpelingen met kalasjnikovs, met knuppels, in spijkerbroeken of kaki camouflagekleding, en controleren de boel. We komen nu al veel meer roadblocks tegen dan gisteren, alleen vandaag al een stuk of tien, die willen weten waar we vandaan komen. Die Russen komen hier nooit want dan slaan we hun hersens in - zo is de sfeer onder hen wel samen te vatten. Maar naar ons toe zijn ze heel vriendelijk, hartelijk, als ze zien dat we met kinderen op de vlucht zijn.

“Hier in het westen was men altijd al flink anti-Russisch. Je merkt hier echt een duidelijk verschil met waar we vandaan komen. Ze zijn hier altijd al bereid geweest te vechten tegen Moskou. Dit lijkt daardoor ook echt onbegaanbaar terrein voor de Russen. Zo voelt het hier, veel meer dan gisteren, aan de andere kant van de Dnjepr.

Hier gaat de berichtgeving nu vooral over de aanval op de hoofdstad Kiev. Wat merk jij daarvan?

“We hebben net even gebeld met de vriend van een van onze konvooigenoten, die woont in de buurt Loekjanivska in Kiev. Daar heeft hij ‘s avonds de schoten en explosies gehoord, en vooral veel machinegeweervuur. Dat was angstwekkend. Buiten dat district waar hij zit ging het ‘s nachts door, en vanochtend werd er ook nog veel geschoten. Nu is het rustig. Ze zitten niet in een kelder. Maar blijven in hun flat. Ze durven niet naar buiten, daar is hij te bang voor, zegt hij. Maar hij ziet wel mensen op straat, hij heeft zelfs kinderen zien spelen op straat. Het is dus heel wisselend.

Iedereen in de groep kent wel mensen in Kiev, dus dat wordt met angst in de gaten gehouden. Maar er zijn al mensen die niet meer het nieuws durven checken.”

Wat merk je verder onderweg van de oorlog?

“Het is nog steeds druk op de wegen, maar het lijkt iets minder druk dan gisteren. Dat zal ook komen doordat er steeds meer controleposten worden ingericht. We zijn in de buurt van Chelmnitsky, dat is echt een fort aan het worden. De burgemeester heeft verklaard de stad te willen omsingelen met loopgraven en fortificaties, overal zie je nu roadblocks.

“Verder raken de winkels steeds leger. De supermarkten niet, die worden nog aardig bevoorraad, dus daar is nog geen paniek over. Maar in benzinestations zie je steeds meer lege schappen. Het vers brood raakt snel op - we zijn steeds te laat bij de bakker. Vanochtend hebben we nog wat verse bolletjes weten te scoren, maar verder moeten we het doen met droog brood.

“Het ruikt echt naar crisis. Naar naderende crisis en rampspoed.”

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden