Regeringscrisis Italië

Alleen premier Draghi weet of Draghi premier van Italië blijft

null Beeld Reuters
Beeld Reuters

Doet-ie het of doet-ie het niet? Die vraagt zingt in heel Italië – en in de Europese Unie – luid rond nu premier Mario Draghi zijn ontslag heeft ingediend, maar het staatshoofd dat heeft geweigerd.

Pauline Valkenet

Draghi heeft geen trek meer om met zijn brede coalitieregering door te regeren, maar president Sergio Mattarella vindt het een buitengewoon slecht idee om nu het parlement te ontbinden en de Italianen vervroegd naar de stembus te sturen. Mattarella heeft de premier daarom donderdagavond gevraagd zijn besluit nog eens te overdenken en komende woensdag tekst en uitleg aan het parlement te geven. Draghi krijgt bedenktijd. “Woensdag is de dag van de waarheid”, koppen Italiaanse kranten vrijdag.

Vooralsnog zit de premier dus nog op zijn plek en is zijn kabinet intact. Maandag zal Draghi in Algerije zijn om contracten over gasleveranties te tekenen. De politieke crisis is in feite vijf dagen bevroren.

Steunpakket

Draghi besloot ermee te stoppen nadat regeringspartij Vijfsterrenbeweging donderdagmiddag had geweigerd om deel te nemen aan een stemming over een steunpakket van ruim 20 miljard euro voor bedrijven en gezinnen, ter verlichting van de hoge energierekeningen. In dat pakket zit ook de bouw van een groot vuilverbrandingsbedrijf bij Rome. De Vijfsterrenbeweging onder leiding van ex-premier Giuseppe Conte – Draghi’s voorganger – heeft milieubezwaren tegen zo’n verbrandingsinstallatie en vond de energie-steun aan de bevolking te mager.

De premier had de Vijfsterrenbeweging van tevoren gewaarschuwd voor de consequenties als ze donderdag niet zou stemmen: “Zonder het vertrouwen van de Vijfsterrenbeweging houdt deze regering op te bestaan”. Maar Conte – die grote moeite heeft om zijn uit elkaar donderende partij in stand te houden – gokte er kennelijk op dat het allemaal zo’n vaart niet zou lopen. Dat deed het voor Draghi dus wel. “Ik ben er helemaal klaar mee”, zou de premier tegen het liberale Europees Parlementslid Antonio Tajani hebben gezegd.

Stabiele factor

Draghi’s voorgenomen vertrek zorgt voor grote bezorgdheid en onrust in de Europese Unie en op de beurzen. De rente op Italiaanse staatsleningen liep onmiddellijk op. Draghi, de voormalige president van de Europese Centrale Bank, wordt alom gezien als dé garantie voor stabiliteit in het altijd onrustige en permanent economisch zwakke eurozoneland, waar de staatsschuld afgelopen maart was opgelopen naar een recordhoogte: 2755 miljard euro.

Draghi heeft bovendien vastberaden de kant van de Navo en de EU gekozen waar het de oorlog in Oekraïne betreft. Europese toppolitici en staatshoofden zullen deze dagen daarom ongetwijfeld pogingen doen om hem ervan te overtuigen aan te blijven als minister-president.

Moeilijk om te praten

Maar veel Italiaanse politiek analisten schrijven donderdag in de kranten dat ze verwachten dat Draghi bij zijn besluit blijft. Ze zien de topeconoom als een man die niet makkelijk op een eenmaal genomen beslissing terugkomt. Tegen president Mattarella zou Draghi donderdagavond hebben gezegd: “Probeer me niet om te praten, mijn besluit staat vast.” Uit de kring rondom de premier klonk het vrijdagmiddag dat Draghi’s besluit dagenlang is gerijpt, en dat het zijn prioriteit is de dingen gedaan te krijgen, om doeltreffend te zijn; zonder het vertrouwen van de Vijfsterrenbeweging lukt hem dat niet.

De 74-jarige ex-bankier stemde er vorig jaar februari mee in om een brede ‘regering van nationale eenheid te leiden’ met als voornaamste doel: een begin maken met het in goede banen leiden van de besteding van zo’n tweehonderd miljard euro die Italië uit het Europese Corona-herstelfonds kan krijgen, die uitgesmeerd worden over vijf jaar. In de regering zitten bijna alle politieke partijen die ertoe doen. Maar na de openlijke revolte van de Vijfsterrenbeweging, donderdag, deelde Draghi zijn ministers mee: “Het vertrouwen dat aan de basis van het handelen van de regering stond, is verdwenen. De meerderheid van nationale eenheid die deze regering vanaf haar begin heeft ondersteund, bestaat niet meer.”

Lees ook:

Wat kan Mario Draghi met een verzwakte regering nog voor elkaar krijgen?

Zowel Draghi als Fontana lijkt dik tevreden over het feit dat de Mattarella zaterdagavond door de regeringspartijen is herkozen. Mattarella was al zeven jaar staatshoofd en had helemaal geen zin om aan te blijven.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden