Medisch personeel bij een opgezet veldhospitaal in Madrid.

Spaanse verpleegkundige

‘Alleen omdat ic's niet iedereen meer behandelen, kan Spanje de patiëntenstroom aan’

Medisch personeel bij een opgezet veldhospitaal in Madrid. Beeld REUTERS

De Spaanse autoriteiten zeggen de zorg voor de coronapatiënten nog aan te kunnen. Maar volgens verpleegkundige Jesus Garcia is er veel te weinig personeel en een gebrek aan beschermend materiaal. ‘Collega's dragen regenjassen en badmutsen.’

Zelfs de gangen van het ziekenhuis staan nu vol met extra bedden. De ziekenhuisbibliotheek is omgebouwd tot een provisorische intensive-careafdeling. Verpleegkundige Jesus Garcia (42) staat iedere dag in zijn ziekenhuis, het Hospital Universitario del Henares in de Madrileense gemeente Coslada, in het hart van Spanje’s coronacrisis.

“Het is een beestachtige slijtageslag”, vertelt Garcia aan de telefoon, nadat hij weer een lange dag noodhulp heeft geboden aan coronapatiënten die zich maar blijven melden. “Constant wordt er nieuw personeel aangenomen maar het is gewoon niet genoeg.”

Spanje is na Italië het zwaarst getroffen land in Europa. Woensdag werd een nieuw gitzwart record gevestigd met 864 coronadoden binnen 24 uur. In totaal stierven inmiddels 9053 Spanjaarden aan het virus en zijn er meer dan 100.000 besmet.

Compleet overlopen zorgsysteem

Het zwaarst getroffen is de regio Madrid, waar het zorgsysteem compleet wordt overlopen. Het Spaanse zorgpersoneel betaalt een hoge prijs: nog los van de lange dagen en de schrijnende situaties, zijn inmiddels meer dan 12.000 zorgmedewerkers zelf besmet geraakt. Spaanse media melden dat enkele artsen en verplegers aan het coronavirus zijn bezweken.

Jesus Garcia werkt als verpleegkundige in een ziekenhuis in Madrid: 'Het is een slijtageslag.'

“Collega’s hebben douchemutsen op en regenjassen aan tijdens het werk”, zegt Garcia. Door een gebrek aan toevoer van deugdelijke mondkapjes moeten ze worden hergebruikt wat leidt tot infecties bij de verpleegkundigen.

Onder die groep is het aantal besmettingen groot. Van de 2600 besmette zorgmedewerkers in Madrid, zijn 1484 verpleegkundigen, zegt Garcia, die ook afgevaardigde is van Spanje’s grootste vakbond voor verpleegkundigen, de Satse.

Gezichtsmaskers uit de chemische industrie

Toch stellen de Spaanse autoriteiten nog altijd dat het zorgsysteem de stroom coronapatiënten aan kan. Maar dat komt volgens Garcia ook omdat op de intensive care steeds strenger gekeken wordt of mensen gezien hun leeftijd en ernst van de situatie niet elders behandeld kunnen worden. Tegelijkertijd wordt er steeds soepeler omgesprongen met de veiligheidseisen voor het zorgpersoneel, zegt Garcia.

In zijn ziekenhuis hebben personeelsleden zelf beeldschermen moeten aanschaffen die gekoppeld worden aan medische apparatuur. Ook worden er gezichtsmaskers uit de chemische industrie gebruikt die eigenlijk niet geschikt zijn voor het werk in de zorg.

In het enorme noodhospitaal in het grote Madrileense congrescentrum Ifema dat de druk op de ziekenhuizen moet verlichten, klagen medewerkers inmiddels ook over beroerde werkomstandigheden. Veel verpleegkundigen die in het noodhospitaal zijn ingezet, laten op andere plekken in de zorg een lege plek achter. 

Kredietcrisis van 2008

Een deel van de verklaring voor de huidige chaos in de Spaanse zorg is te vinden in de aanpak van de kredietcrisis die Spanje in 2008 hard trof. Voor die tijd was Spanje met recht trots op zijn kwalitatief hoogstaande en voor iedereen toegankelijke zorgsysteem. Maar de bezuinigingen van destijds kostten de zorg miljarden euro’s, en een aanzienlijk verlies van banen. Met name in Madrid ging dat gepaard met een privatiseringsgolf.

De grote private ziekenhuizen draaien tijdens deze coronacrisis gewoon door. Maar de verpleegkundigen uit kleinere privéklinieken hebben nu minder om handen. Vakbond Satse zou graag zien dat zij worden ingezet in noodhospitalen.

“De basis is niet goed meer”, zegt Garcia, “Tijdens de jaarlijkse griepgolf is er al nauwelijks genoeg ruimte in onze ziekenhuizen”. De Spaanse zorg is niet terug op het niveau van voor de economische crisis. Bovendien is de zorg is niet meegegroeid met de toenemende vraag van de vergrijzende Spaanse bevolking, die de hoogste levensverwachting van de Europese Unie heeft.

‘Wie lichte symptomen heeft werkt door’

In het ziekenhuis van Garcia worden nu 255 bedden bezet door coronaslachtoffers, van de in totaal 325 bedden. Waar er in Nederland patiënten over het land worden verdeeld, ligt dit in Spanje ingewikkeld. Gewend om zelf de zorg grotendeels te organiseren verplaatsen de zwaar getroffen autonome regio’s geen patiënten naar regio’s die minder zijn belast, schrijft de krant El País.

“Wij balanceren al twee weken op het randje”, zegt Garcia, “Er zijn niet genoeg tests om collega’s die met een besmette verpleegkundige in aanraking zijn geweest te testen. Wie lichte symptomen heeft werkt door”.

Lees ook: 

Zelfs de coronacrisis kan Spanje niet verenigen

De Spaanse regering probeert in de strijd tegen het coronavirus de regie te voeren over de autonome regio’s. Die scharen zich niet zonder slag of stoot achter Madrid. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden