Droogte

Alle bosbrandrecords dreigen te sneuvelen: de bomen in Californië zijn nog droger dan brandhout

Van het stadje Greenville zijn voornamelijk ruïnes over. Beeld Getty Images
Van het stadje Greenville zijn voornamelijk ruïnes over.Beeld Getty Images

Het allesverschroeiende Dixie Fire vreet zich door het noorden van Californië. Het bosbrandseizoen is pas net begonnen, maar records dreigen alweer te sneuvelen.

Sinds 1932 houdt de Amerikaanse staat Californië gegevens over bosbranden bij. Maar toen de krant Los Angeles Times deze week op basis van die gegevens een lijstje publiceerde, met de ‘vijf grootste bosbranden uit de Californische geschiedenis’, hoefde men minder ver terug te kijken in de tijd. Die grootste vijf bosbranden uit de geschiedenis vonden namelijk allemaal in de afgelopen vier jaar plaats – en ook als de krant tot een top zeven besloten had, had men niet verder terug hoeven te kijken dan 2018.

Op dit moment vreet het allesverschroeiende ‘Dixie Fire’ zich een weg door het noorden van de staat. De brand, die sinds ongeveer een maand woedt, heeft al een gebied van tweeduizend vierkante kilometer platgebrand – grofweg de oppervlakte van de provincie Limburg – en is daarmee met stip op twee binnengekomen in de hitparade van bosbranden.

Hij zou nog kunnen stijgen, want pas dik een kwart van de brand is onder controle. Met duizenden brandweerlieden wordt gewerkt om het vuur in bedwang te krijgen. De afgelopen dagen was er voor het eerst wat minder rook in de lucht, zodat blushelikopters daarbij konden assisteren. Maar de belangrijkste methode is het omsingelen van de brand met brandstroken, waar bomen worden weggekapt en brandbaar materiaal weggehaald. Er is al ruim 750 kilometer aangelegd, maar de autoriteiten durven niet te voorspellen of al deze barrières de oprukkende vlammen kunnen tegenhouden.

Een paar vonkjes kunnen genoeg zijn

De bossen zijn dit jaar zo droog dat een paar overwaaiende vonkjes al genoeg kunnen zijn om het vuur verder te brengen. “De levende bomen in het bos bevatten op dit moment minder vocht dan in de oven gedroogd brandhout dat je in de winkel kan kopen”, aldus Mark Brunton van de Californische brandweer. En Chris Carlton, opzichter van een van de bossen die bedreigd worden door het Dixie Fire, waarschuwde: “We weten niet waar deze brand naartoe gaat en waar hij eindigt. Hij blijft ons voor nieuwe opgaven stellen.”

De vooruitzichten zijn ook lastig doordat voor de tweede helft van deze week weer een nieuwe hittegolf is voorspeld, met temperaturen boven de 40 graden, de derde die deze zomer de Amerikaanse westkust teistert. Ook dreigt de wind weer krachtiger te worden.

Voor het plaatsje Greenville is het al te laat. Het kleine regionale centrum, met scholen, winkels en andere bedrijvigheid, brandde vorige week binnen een halfuur helemaal af. Foto’s tonen een spookstad, waar alleen nog wat geblakerde muren en uitgebrande autowrakken te zien zijn. “Mijn huis is weg, mijn winkel is weg en het hele centrum is weg”, aldus bewoner Eva Gorman tegenover persbureau AP. Ze schetst Greenville als een levendige gemeenschap in de bergen, met muzikanten, schrijvers en boeren, en een druk verenigingsleven.

Halsoverkop geëvacueerd

De bewoners werden halsoverkop geëvacueerd, maar Gorman kon lang niet alles van waarde meenemen. “Het eetkamermeubilair van mijn oma, het Italiaanse bed van mijn oudtante. Er hing een foto van mijn zoon toen hij twee was, die ik voor me blijf zien. Hij is nu 27. Eerst denk je: het is niet erg, ik heb de negatieven nog. Dan realiseer je je ineens: o nee, die heb ik niet meer.”

Greenville voor en na de allesverwoestende brand.  Beeld AFP
Greenville voor en na de allesverwoestende brand.Beeld AFP

In Californië en elders in de VS zijn nog tienduizenden mensen geëvacueerd, die hopen dat hun woonplaats het lot van Greenville bespaard blijft. Maar dat het bosbrandseizoen 2021 records gaat breken, in Californië en elders in het gortdroge westen van de Verenigde Staten, dat lijkt nu al zeker. Want ja, bosbranden hebben altijd bij Californië gehoord. Sinds 2000 brandt er in de staat gemiddeld 3700 vierkante kilometer per jaar af, bijna twee keer Limburg dus. Maar de afgelopen jaren zijn de uitschieters vooral naar boven, met als absoluut rampjaar 2020, toen er bijna 18.000 vierkante kilometer platbrandde.

Het bosbrandseizoen is pas net begonnen en loopt nog tot november, maar eind juli stond de teller al in het donkerrood: op dat moment was al ruim twee keer zoveel bos afgebrand als in recordjaar 2020. De volgende jaren zullen er nog meer records sneuvelen, durfde de gouverneur van Californië, Gavin Newsom, al wel te voorspellen. “Aan het einde van de dag moeten we dit erkennen: de droge periodes worden droger en de hittegolven een stuk heter dan ze tot nu toe waren. We moeten erkennen dat deze bosbranden door klimaatverandering veroorzaakt worden.”

Andere bosbranden

Niet alleen in de Verenigde Staten, maar ook elders ter wereld woeden ongewoon hevige bosbranden. Hier volgt een selectie van grote bosbranden in augustus.

Rusland:

De bosbranden in Siberië zijn groter dan alle andere bosbranden op de wereld bij elkaar opgeteld. Vooral Jakoetië (een autonome republiek in het noordoosten van Rusland), doorgaans een van de koudste regio’s op aarde, heeft het zwaar te verduren. Siberië is zo groot en uitgestrekt dat branden die geen dorpen of infrastructuur bedreigen, ongemoeid worden gelaten. Branden die dat wel doen, worden bestreden en inwoners geëvacueerd. De rook van de branden heeft voor het eerst in de geschreven geschiedenis de Noordpool bereikt.

Turkije:

In Turkije zijn sinds eind juli meer dan 200 bosbranden uitgebroken. Het zijn de ergste bosbranden in jaren. Er zijn minstens 9 personen door het vuur om het leven gekomen. Inmiddels zijn bijna alle branden onder controle. Alleen in de zuidwestelijke provincie Mugla lukt het de brandweer nog niet, door een combinatie van hitte, droogte en harde wind.

Griekenland:

In Griekenland zijn bij de branden al meerdere doden gevallen. Nog eens duizenden mensen zijn geëvacueerd. Het zwaarst getroffen gebied is het eiland Evia, dat ten noorden van Athene ligt. De gouverneur van Centraal-Griekenland, Fanis Spanos, stelde dat er niet genoeg blusmiddelen zijn voor Evia, waardoor de branden niet onder controle kunnen worden gebracht.

Italië:

De branden in Italië zijn het heftigst in Calabrië (de zuidelijke punt van de laars van Italië), Sicilië en Sardinië. Op Sardinië zijn antieke olijfgaarden vernietigd. In Calabrië zijn zeker twee mensen om het leven gekomen. Ook is het leger in Calabrië ingezet om te helpen met het bestrijden van de branden.

Algerije:

Het noorden van Algerije wordt door bosbranden geteisterd. Er zijn minstens 65 mensen omgekomen, onder wie 28 soldaten. Zij hielpen bij de bluswerkzaamheden en het evacueren van mensen. Het gebied waar de meeste branden woeden, Tizi Ouzou, zo’n 60 kilometer ten oosten van de hoofdstad Algiers, is afgelegen en water is er schaars. Dat maakt het lastig om de branden te blussen.

Canada:

In Canada zijn de bosbranden het hevigst in Brits-Columbia, in het westen van het land. Tienduizenden mensen zijn geëvacueerd. De branden ontstonden na de hittegolf eind juni en begin juli en zijn nog steeds gaande. Aankomende dagen wordt het er weer erg warm, wat het blussen evenmin ten goede komt.

(Lisette Horst)

Lees ook:

Duizenden Amerikaanse brandweerlieden trekken van bosbrand naar bosbrand: ‘Geen idee wanneer ik mijn gezin weer zie’

Basiskampen voor duizenden brandweerlieden, waar ze ver van huis kunnen eten en slapen tussen het blussen door, zijn onmisbaar bij de bestrijding van verwoestende bosbranden in de Californië. ‘Dit is mijn vierde brand dit jaar.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden