Gastoevoer

Algerije zegt vriendschap met Spanje op, gaat nu ook de gaskraan dicht?

Werknemers van een Enagas-fabriek in de Spaanse stad Barceolona, de grootste LNG-fabriek in Europa.  Beeld AP
Werknemers van een Enagas-fabriek in de Spaanse stad Barceolona, de grootste LNG-fabriek in Europa.Beeld AP

Algerije verbreekt de vriendschapsbanden met Spanje. De impact is potentieel groot; Algerije is de grootste gasleverancier van het land — en het zou via Spanje in de toekomst ook de rest van Europa kunnen bedienen.

Jurriaan van Eerten

Algerije wil geen vrienden meer zijn met Spanje. Daar kwam de boodschap van het Noord-Afrikaanse land woensdag op neer. De steun die Spanje recent heeft uitgesproken voor Marokko omtrent de omstreden regio Westelijke Sahara, is Algerije een doorn in het oog.

Daarom heeft Algiers een streep gezet door een belangrijk vriendschapsverdrag met Spanje, dat twintig jaar geleden werd getekend. In dat vriendschapsverdrag was afgesproken om conflicten altijd geweldloos op te lossen en om samen te werken op gebied van infrastructuur – ofwel gasverbindingen. Aangezien Algerije de grootste gasleverancier is van Spanje, heeft dit laatste potentieel grote impact.

Om de huidige ruzie te begrijpen, helpt een blik op het verleden. Vanaf 1975, toen Spanje vertrok als koloniale macht uit de Westelijke Sahara, is er conflict over deze regio. Marokko eist het woestijngebied voor zichzelf op. De Saharaanse onafhankelijkheidsbeweging Polisario wil een eigen staat, daarin gesteund door Algerije – dat een uitdijend Marokko als buurland vreest.

Marokko heeft al lang geleden voorgesteld van de Westelijke Sahara een autonome regio te maken. Dit zou betekenen dat het deel van Marokko is, maar wel een hoge mate van zelfbestuur krijgt. Twee maanden geleden sprak Spanje voor het eerst steun uit voor dit idee van Marokko, ten ongenoegen van Algerije. Afgelopen woensdag herhaalde de Spaanse premier Sánchez deze steun, maar nu in het parlement met een uitgebreide toelichting.

null Beeld Brechtje Rood
Beeld Brechtje Rood

Spanje wil zijn Spaanse enclaves in Noord-Afrika veiligstellen

Daaruit werd duidelijk wat experts vermoedden: Spanje wil de Spaanse enclaves in Noord-Afrika, Ceuta en Melilla, veiligstellen. Marokko zette Spanje vorig jaar onder druk door grote hoeveelheden migranten door te laten, die met duizenden tegelijk probeerden Ceuta te bereiken.

Het was een herinnering aan de kwetsbaarheid van Spanjes zuidelijke grenzen: de Spaanse grenswachten kunnen dit helemaal niet aan. Een diplomatieke crisis tussen Spanje en Marokko volgde, die werd opgelost toen Spanje steun uitsprak voor het Marokkaanse plan voor de Westelijke Sahara.

Maar nu is Algerije dus boos. En ook Algiers heeft een pressiemiddel in handen: vrijwel de helft van het gas dat Spanje invoert, komt uit Algerije. Een deel daarvan stroomt door gasleiding Medgaz, door de Middellandse Zee, en een deel wordt als vloeibaar gas (LNG) aangevoerd met boten.

Aangezien Spanje een belangrijke doorvoerhaven wil worden voor gas, met recent aangekondigde nieuwe gasverbindingen met de rest van Europa, moet het fikse hoeveelheden gas blijven importeren.

De Spaanse premier Pedro Sanchez geeft een toelichting aan het Spaanse Lagerhuis over de relaties met Algerije.  Beeld ANP / EPA
De Spaanse premier Pedro Sanchez geeft een toelichting aan het Spaanse Lagerhuis over de relaties met Algerije.Beeld ANP / EPA

Spanje haalt banden aan met andere gasleverende landen

De vraag is nu: gaat Algerije de gastoevoer stilleggen? De Spaanse minister van buitenlandse zaken José Manuel Albares sprak dit woensdag gelijk tegen tijdens een persconferentie: “De Algerijnse overheid staat ronduit bekend een trouwe bondgenoot te zijn, en een betrouwbare leverancier.” Maar zo zeker is het allemaal niet. Dat Algerije werkelijk durft gasverbindingen stil te leggen bleek al eind vorig jaar, toen het land een gaskraan naar Marokko dichtdraaide door het contract niet te verlengen. Dat besluit trof Spanje ook al, want die stilgelegde gasleiding loopt via Marokko door tot in Spanje.

Hoe dan ook is het niet geheel toevallig dat Spanje afgelopen weken halsoverkop banden aanhaalt met andere gasleverende landen. Zo was vorige week voor het eerst in zeventien jaar een Nigeriaans staatshoofd op bezoek. Het Moncloa – het Spaanse Catshuis – liet gelijk een lovend persbericht uitgaan. Nigeria is een van de belangrijkste olie- en gasleveranciers voor Spanje, stond er, en toch wel “de betrouwbare” van allemaal.

Lees ook:

Weg lijkt vrij voor Marokko om Westelijke Sahara officieel in te lijven

Spanje heeft zich alsnog geschaard achter het plan van Marokko voor de Westelijke Sahara als autonome regio. De hoop op onafhankelijkheid van veel Saharanen lijkt daarmee voorlopig vervlogen.

.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden