Reportage Verkiezingen Albanië

Albanezen zijn klaar met hun politieke elite: stembussen blijven leeg bij lokale verkiezingen

Een Albanese vrouw gaat zondag haar stem uitbrengen in de lokale verkiezingen. Beeld Gent SHKULLAKU / AFP

 Bij de lokale verkiezingen in Albanië bleef het geweld uit. Maar door de boycot van de oppositie duurt de politieke chaos voort.

Buiten bij stembureau 2180 is een geparkeerd paard het enige teken van leven tegen het eind van de ochtend op zondag. Ook in het gebouw dat normaal gesproken dienst doet als dokterspost van het stadje Kavaja is het stil. De leden van het stembureau, vier mannen en een vrouw, zitten keurig op een rij achter de tafel. Zij constateren: het loopt niet bepaald storm. “Van de 748 stemgerechtigden hebben er nu 16 gestemd”, zegt voorzitter Ervin Nauni plechtig. Hij wijst naar een doorzichtige grote box met een stapeltje gele biljetten erin. “Wie weet zijn mensen nog andere dingen aan het doen, of zitten ze op het strand, en komen ze later.”

Maar ook Nauni acht die kans klein. De Democratische Partij in Albanië boycot de lokale verkiezingen voor burgemeesters en gemeenteraden. En Kavaja, een uur buiten de hoofdstad Tirana, geldt als bolwerk van die oppositiepartij. 

Democratische Partij

Het was hier dat begin jaren negentig de protesten tegen het communistische dictatorschap begonnen. Die leidden uiteindelijk tot de val van het regime en de oprichting van de Democratische Partij. Ze beschuldigt de enige grote concurrent, de regerende Socialistische Partij van premier Edi Rama, van grootscheepse zwendel, corruptie en het manipuleren van de vorige verkiezingen. 

Al maanden organiseert de partij protesten in Tirana. Ze heeft zich teruggetrokken uit het parlement. Af en toe werd geweld gebruikt, en werden stembureaus vernield. Daarop schrapte president Ilir Meta de verkiezingen, maar minister-president Rama hield voet bij stuk. De rechter kon geen uitsluitsel geven, aangezien het constitutioneel hof niet bezet is vanwege een herbeoordeling van alle rechters. En zo gingen de verkiezingen zondag door, met alleen maar kandidaten van de Socialistische Partij en de kleine oppositiepartijen op de stembiljetten.

Corruptie is overal

Op de markt een straat verderop is het een stuk drukker dan in het stembureau. Vijftiger Nazmi Hajfini heeft zijn sperziebonen, courgettes, sla en paprika op de weg uitgestald. “Nee, ik ga niet stemmen”, zegt hij beslist. Hij groet een man die in de verzengende hitte een kar vol bananen voortduwt. “Deze verkiezingen lijken vrij, maar er is maar één partij. Zo is het precies als onder het communisme.” 

Zijn collega en leeftijdgenoot Shaman Veizi, van de watermeloenen en de aardappelen, denkt er duidelijk anders over. “Dat ze het oneens zijn met de regering kan. Maar ze mogen ons niet het recht ontnemen om te stemmen”, vindt Veizi. Hij legt een kolossale watermeloen in het linker bakje van zijn weegschaal, en zet één voor één gewichtjes in de rechter. 5,8 kilo, constateert hij als de schaaltjes in evenwicht zijn. “Ik stem voor Edi Rama. Ja, hij staat niet op het biljet natuurlijk, maar op de kandidaat van zijn partij. Rama is de beste onder de slechtsten. Corruptie zit hier helaas overal.”

Het grote graaien

Dat laatste hoor je vaak in Albanië. De twee grote partijen hebben geen duidelijke programma’s, maar zijn alleen uit op de macht. Zodra ze die hebben, kan het grote graaien beginnen. Regelmatig komen schandalen over machtsmisbruik, zelfverrijking en vriendjespolitiek aan het licht. 

“Daarom ga ik niet stemmen. Ik wil nieuwe politieke leiders en partijen”, zegt een 26-jarige man die in de minimarkt van zijn ouders werkt en daarnaast een goed betaalde baan als IT-specialist in Tirana heeft. Hij legt uit waarom hij niet met zijn naam in de krant wil. “De politiek bepaalt alles hier. Wie leraar wordt, of politieagent – daarvoor moet je goede connecties hebben. Maar ze maken ook de belangrijke deals in het zakenleven. Als ik openlijk kritiek uit, kan dat op elk moment tegen me gebruikt worden. Dan kan ik het wel vergeten. Het is net Noord-Korea hier.” 

Vanuit zijn winkel kijkt de verkoper uit op een school, het centrale stembureau van Kavaja. Afgelopen week vernielden demonstranten de hekken en dreigden ze ook schade aan de school toe te brengen. Ook elders waren er incidenten, onder meer met brandbommen. Het gevreesde grootschalige geweld bleef op de verkiezingsdag uit – wellicht nadat diverse ambassades hadden laten weten de Democratische Partij verantwoordelijk te houden voor eventuele problemen. Bij stembureaus in Tirana waren enkele demonstraties. In een dorp bij de havenstad Durres werd een man gearresteerd nadat hij leden van een stembureau met een kalasjnikov onder schot had gehouden en stembiljetten had verscheurd.

De naam van de winkelier is bij de redactie bekend.

Lees ook:

Verwarring in Albanië compleet: gaan de verkiezingen door of niet?

De politieke crisis in Albanië kan zondag een kookpunt bereiken, áls de lokale verkiezingen doorgaan.

Sommige vooroordelen kloppen: Albanië staat vol bunkers en is straatarm. Maar de vriendelijke inwoners en de smakelijke rakia maken veel goed.

In het Macedonische toeristenstadje Ohrid lokt een affiche mensen de grens over: ‘Excursie met Nederlands sprekende gidsen naar Albanië: het land van de bunkers en een etnische duik in het verleden.’ Maar het onaangeroerde Albanië is prima zelfstandig te bereizen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden