Analyse Buitenland

Akkoord tussen militairen en oppositie in Soedan kent geen winnaars en verliezers

Het politieke akkoord werd woensdagochtend ondertekend. Beeld REUTERS

De militaire raad en de oppositie in Soedan hebben een politiek akkoord ondertekend over de verdeling van de macht in een overgangsbestuur. De overeenkomst heeft geen echte winnaars of verliezers opgeleverd.

Het overgangsbestuur zal de komende drie jaar voorbereidingen treffen voor verkiezingen die uiteindelijk moeten leiden tot een burgerregering. Begin deze maand waren beide partijen het mondeling al min of meer eens geworden maar woensdag werden in alle vroegte de handtekeningen ook daadwerkelijk gezet. Het belangrijkste punt van de overeenkomst is hoe de machtsverdeling wordt geregeld binnen de soevereine raad, die het hoogste gezag wordt van het land.

Aanvankelijk eiste het leger een grote meerderheid. Nu is afgesproken dat er vijf burgers en vijf militairen zitting gaan nemen in die raad. Beide partijen moeten dan consensus bereiken over een elfde lid. De eerste 21 maanden zal een militair de raad voorzitten en de 18 maanden daarna een lid van de Forces of Freedom and Change (FCC), de overkoepelende organisatie van oppositiepartijen en ondergrondse vakbewegingen die de straatprotesten leidt.

De burgeropstand begon in december nadat de prijzen van brood en benzine werden verhoogd. Oud-president Al-Bashir trad met harde hand op tegen de betogers. In april zette het leger hem af maar de demonstranten vreesden dat de militairen de macht niet zouden overdragen en begonnen een vreedzame sit-in voor het legerhoofdkwartier in Khartoem. Die werd In juni uiteengeslagen door de RSF-militie die volgens mensenrechtenorganisaties zich daarbij schuldig maakte aan moord, verkrachtingen en diefstal.

Veranderingen in de grondwet

Na eerdere mislukte besprekingen gingen beide partijen eind juni weer om de onderhandelingstafel zitten. De overeenkomst die daar uit is gerold, en tot stand kwam na bemiddeling van de Afrikaanse Unie en Ethiopië, heeft geen echte winnaars of verliezers opgeleverd. Zowel militairen als oppositie hebben hun eisen drastisch moeten aanpassen. De oppositie heeft wel een onafhankelijk onderzoek kunnen afdwingen naar de verantwoordelijken voor de dood van meer dan honderd demonstranten in de hoofdstad Khartoem, vorige maand. Beelden op sociale media lijken de schuld te leggen bij de paramilitaire militie Rapid Support Forces (RSF). Maar RSF-leider Mohamed Hamdan Dagalo, beter bekend als Hemedti, ontkent dat. Hemedti, tevens vicevoorzitter van de militaire raad, ondertekende woensdagmorgen het akkoord met de oppositie.

Het politieke akkoord is een mijlpaal na 30 jaar van militaire dictatuur onder de in april afgezette president Omar al-Bashir. Toch zijn er nog onderhandelingen nodig over veranderingen in de grondwet. Daarin zal moeten worden vastgelegd welke macht en invloed de diverse delen van het overgangsbestuur krijgen. Hoe wordt de rolverdeling tussen soevereine raad en kabinet? Kan de soevereine raad straks bijvoorbeeld een minister naar huis sturen? Er is tenslotte geen parlement dat de vinger aan de pols kan houden.

Bovendien ligt er nog een andere heikele kwestie op tafel. De militairen eisen immuniteit voor haar leden die zitting gaan nemen in de soevereine raad en de regering. Daar wil de oppositie niets van horen want die vertegenwoordigt de betogers die gerechtigheid eisen voor de slachtoffers van het bloedbad in juni.

Lees ook: 
In Soedan heeft de oppositie het vertrouwen in de militairen
 verloren. 
De RSF werd door de jaren heen steeds oncontroleer­baarder. Begin sloeg de militie een protest neer, er vielen tientallen doden. De oppositie heeft het vertrouwen in de militairen daardoor verloren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden