Imitatie

Afrikaanse landen pakken dodelijke handel in nepmedicijnen aan

Winkel in Nigeria die medicijnen verkoopt. Of het om namaakpillen gaat is ook voor de winkelier niet of nauwelijks te controleren. Beeld PIUS UTOMI EKPEI / AFP

Zeven Afrikaanse landen gaan strenger optreden tegen de handel in namaakpillen. Straffen worden strenger en er komt meer aandacht voor opsporing.

Nep- of namaakproducten zijn een groot en toenemend wereldwijd probleem. Het wordt meestal geassocieerd met merken als Rolex, Gucci, Boss of Lacoste, maar de grootste omzet wordt gemaakt met vervalste malariapillen, gevaarlijke antibioticakuren, niet werkende hiv- of aids-medicijnen en blauwe pilletjes die niet de erectie bevorderen.

Jaarlijks wordt er wereldwijd voor zo’n 190 miljard euro aan namaakpillen verkocht. De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) schat dat daar zo’n 42 procent van in Afrika belandt, en al die onechte medicijnen hebben jaarlijks honderdduizenden doden tot gevolg.

In Lomé, de hoofdstad van Togo kwamen afgelopen week staatshoofden uit zeven Afrikaanse landen bijeen om de illegale medicijnenhandel aan te pakken. Probleem in de meeste landen is dat het niet of nauwelijks strafbaar is om neppillen te produceren of te verkopen. Ook het opsporen ervan is moeilijk. Het vereist gekwalificeerde laboratoria.

Toch willen de presidenten van de Democratische Republiek Congo, Niger, Senegal, Togo, Oeganda, Ghana en Gambia gezamenlijk hard gaan optreden tegen de criminele netwerken die imitatiemedicijnen op de markt brengen. Ze zijn van plan de handel via nieuwe strafwetten stevig aan te pakken met zware gevangenisstraffen. Andere Afrikaanse landen worden uitgenodigd om aan te haken bij het initiatief van de zeven staten.

Desastreus effect

De WHO signaleerde al eerder dat drugsbendes overschakelen naar de veel lucratievere handel in namaakmedicijnen. David Richmond, de baas van de Brazzaville Foundation, die de top in Lomé organiseerde, becijfert dat van elke 1000 dollar die criminelen investeren in het maken en verhandelen van neppillen de winst kan oplopen tot 450.000 dollar. Ook jihadistische terreurorganisaties zoals IS en Al-Qaida zouden volgens de WHO in deze dodelijke veel lucratievere handel zijn gestapt.

Enkele cijfers tonen het desastreuze effect aan van neppillen. In de landen van de sub-Sahara sterven elk jaar ruim 120.000 kinderen aan malaria, omdat ze met nagemaakte medicijnen worden behandeld. Volgens een studie van consultancybureau PwC gaan er wereldwijd jaarlijks 450.000 malariapatiënten dood als gevolg van namaakpillen. Als andere ziekten worden meegenomen zou het om circa één miljoen sterfgevallen per jaar gaan.

Resistentie

Een ander risico is dat in nepmedicijnen een klein percentage van de actieve stoffen zit die een ziekte moet bestrijden. Patiënten worden dan niet beter en ziektes kunnen zo resistentie ontwikkelen, waardoor de aanpak nog moeilijker wordt.

Het is de eerste keer dat landen in Afrika met een initiatief komen om de handel in namaakmedicijnen aan te pakken. Of ze ertegen opgewassen zijn is maar de vraag. Het gaat vaak om internationaal opererende bendes, met lange ingewikkelde productielijnen. Ook het namaken van de pakjes met medicijnen van bekende merken is inmiddels zeer professioneel geworden. Zelfs hologrammen van bedrijven worden bijna perfect geïmiteerd.

Lees ook: 

‘Miljoenen in gevaar door nep medicijnen malaria’

Medicijnen tegen malaria die nep of van slechte kwaliteit zijn, verhinderen het onder controle krijgen van de ziekte in Afrika. Bovendien staan er miljoenen mensenlevens op het spel, zo waarschuwen onderzoekers na nieuw onderzoek.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden