Onderhandelingen

Afghaanse regering en Taliban gaan cruciaal vredesoverleg in

Afghaanse troepen patrouilleren op een weg in de zuidelijke provincie Helmand. Afghanistan wachtte dinsdag op de vrijlating van 400 Taliban, waarmee de weg naar vredesonderhandelingen zou worden geopend.Beeld EPA

Nu Afghanistan de laatste 400 Taliban-gevangenen vrijlaat, kan cruciaal vredesoverleg van start.

Afgevaardigden van de Afghaanse regering en de Taliban staan op het punt af te reizen naar de Golfstaat Qatar om historische vredesonderhandelingen te beginnen. Mogelijk gaat het overleg in de Qatarese hoofdstad Doha, waar de Taliban een officieuze ambassade hebben, al volgende week van start.

De doorbraak is mogelijk geworden doordat de Afghaanse regering en een loya jirga, een grote vergadering van stamoudsten en andere leiders, hebben ingestemd met de vrijlating van de laatste 400 Taliban-gevangenen die nog op vrije voeten moeten worden gesteld op grond van een akkoord dat Amerika in februari sloot met de Taliban.

Als de besprekingen tussen de regering en de Taliban inderdaad beginnen, zal dat een mijlpaal zijn voor Afghanistan. Want dan ontstaat voor het eerst in lange tijd serieus zicht op een einde van de verwoestende oorlog in het Zuid-Aziatische land. Ook wordt het voor de Verenigde Staten eenvoudiger om een einde te maken aan hun al negentien jaar voortslepende interventie in Afghanistan.

De lente van 2021

Kern van de eerdere deal tussen de Amerikanen en de Taliban is dat de moslimstrijders garanderen dat Afghanistan niet meer als uitvalsbasis zal fungeren voor terreurgroepen. In ruil daarvoor wordt de buitenlandse troepenmacht stapsgewijs uit het land teruggetrokken. De Verenigde Staten hebben hun aanwezigheid in Afghanistan inmiddels ook al teruggebracht van rond 12.000 militairen eind februari naar 8600 nu. En het plan is om dat aantal in de komende vier maanden verder te verminderen tot onder de 5000. In de lente van 2021 moeten dan alle buitenlandse troepen weg zijn uit Afghanistan.

Dit is een succes voor president Donald Trump, die al jaren niks moet hebben van de interventie in Afghanistan en die tijdens de presidentsverkiezingen in november graag wil kunnen zeggen dat hij een serieus begin heeft gemaakt met de terugtrekking. “We gaan naar een aantal van minder dan 5000 eind november”, bevestigde defensieminister Mark Esper op tv-zender Fox News.

De Amerikanen en de Taliban spraken in hun akkoord ook af dat er onderling Afghaanse overleg moet komen. En dat overleg had eigenlijk al in maart moeten beginnen, maar het bleef uit door onder meer politiek getouwtrek in Kabul en maandenlang gedraal van de Afghaanse president Ashraf Ghani bij een gevangenenruil.

Opnieuw naar de wapens grijpen

Volgens het akkoord moest Ghani’s regering 5000 gevangen Taliban op vrije voeten stellen, in ruil voor vrijlating door de Taliban van 1000 leden van de veiligheidstroepen. De Taliban hielden zich  volledig aan hun deel van de afspraak, maar Ghani hikte aan tegen vrijlating van de laatste 400 Taliban, omdat onder hen commandanten zijn en terroristen die ernstige aanslagen pleegden. Maar onder Amerikaanse druk gingen Ghani en zijn medestanders de laatste dagen alsnog door de bocht. “Het besluit van de loya jirga heeft de laatste excuses en obstakels verwijderd op weg naar vredesoverleg”, verklaarde Abdullah Abdullah, die namens de regering verantwoordelijk is voor het vredesproces.

Ondanks al dit soort mooie woorden was de beloofde vrijlating van de 400 Taliban-gevangenen dinsdagavond nog niet begonnen. En een woordvoerder van de moslimstrijders waarschuwde tegenover persbureau Associated Press dat de regering er voor moet zorgen dat de gedetineerden na hun vrijlating niet worden aangevallen of opnieuw opgepakt, omdat dit het vredesproces in gevaar kan brengen. Volgens de woordvoerder zouden strijders dan opnieuw naar wapens kunnen grijpen in plaats van, zoals hun commandanten hebben bevolen, ‘thuis te blijven bij hun families’.

Lees ook:

Wapenstilstand tijdens Offerfeest voedt hoop op vrede in Afghanistan

Een staakt-het-vuren vergroot de hoop op overleg tussen de Afghaanse regering en de Taliban. De strijders verzekeren niet uit te zijn op een ‘machtsmonopolie’.

Vrede of niet, Trump wil de Amerikanen weg hebben uit Afghanistan

Amerika probeert met de ondertekening van een vredesdeal met de Taliban morgen een aftocht uit Afghanistan te organiseren. Dat veroorzaakt ongerustheid in Kaboel. ‘Men begint rekening te houden met het ergste scenario.’

Zalmay Khalilzad: Van Afghaanse immigrant tot Amerikaanse topgezant

Namens de VS onderhandelt Zalmay Khalilzad met de Taliban. Hij moet de gewenste aftocht voorbereiden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden