Politieke impasse

Afghaanse presidenten moeten stoppen met geruzie als ze nog hulp van de VS willen

De Amerikaanse minister Mike Pompeo in Kaboel met Ashraf Ghani, een van de twee politici die claimen president te zijn. Beeld AP

In een poging om de vredesdeal met de Taliban te redden, dreigt de Amerikaanse minister van buitenlandse zaken hulp aan Afghanistan stop te zetten.

De Verenigde Staten dreigen een miljard dollar van hun jaarlijkse hulp aan Afghanistan te schrappen, als de ruziënde politieke rivalen in het verscheurde land niet snel een gezamenlijke regering vormen en als de Afghaanse president Ashraf Ghani blijft weigeren mee te werken aan het vredesakkoord dat de Amerikanen onlangs sloten met de Taliban.

“Ik hoop dat ze hun zaken op orde krijgen en dat we het niet hoeven doen”, aldus de Amerikaanse minister van buitenlandse zaken Mike Pompeo. “Maar we zijn ertoe bereid.”

Hoewel Amerikaanse functionarissen vanwege het coronavirus worden geacht hun reizen te beperken, vloog Pompeo duizenden kilometers om maandag een bezoek te brengen aan de Afghaans hoofdstad Kaboel. Hij sprak daar met de aartsvijanden Ashraf Ghani en Abdullah Abdullah, die beiden claimen dat ze de verkiezingen van vorig jaar hebben gewonnen en dat ze president zijn. Tot zijn grote frustratie slaagde Pompeo er niet in de patstelling tussen de twee kemphanen te doorbreken. Hij zei teleurgesteld te zijn in het ruziënde duo.

Kaboel is sterk afhankelijk: belastinginkomsten dekken slechts een kwart van de uitgaven

Ghani heeft er al een termijn van vijf jaar als president op zitten, met Abdullah als tweede man met de vage titel chief executive. Na de vorige verkiezingen in 2014, waarvan de uitslag ook omstreden was, dwongen de VS de twee rivalen, die beiden banden onderhouden met gewapende milities, tot samenwerken. Maar of de Amerikanen daar nu weer in slagen, is onzeker.

Washington heeft wel veel invloed in Kaboel, want Amerikaanse militairen houden de Afghaanse leiders in het zadel. Bovendien dekt Kaboel slechts een kwart van haar begroting met belastinginkomsten en is zij sterk afhankelijk van hulp. De VS dragen jaarlijks zo’n 5 miljard dollar bij.

Na de ontmoetingen in Kaboel reisde Pompeo door naar Qatar, waar hij sprak met leiders van de Taliban, onder wie hun toponderhandelaar Abdul Ghani Baradar. Op vragen van verslaggevers in het vliegtuig terug naar Washington zei Pompeo dat de Taliban zich wel aan de deal houden. “Zij beloofden om minder geweld te gebruiken en dat hebben ze in grote lijnen gedaan.”

Kern van de vredesdeal is dat de Taliban toezeggen dat terreurgroepen als Al-Qaida en Islamitische Staat Afghanistan niet langer mogen gebruiken als uitvalsbasis. In ruil daarvoor beloven de VS terugtrekking in veertien maanden van de Navo-troepenmacht, die nu nog zo’n 16.000 militairen telt. Ook hadden op 10 maart onderlinge Afghaanse besprekingen moeten beginnen over de toekomst van het land. En intussen zouden de Afghaanse regering en de Taliban, om wederzijds vertrouwen te scheppen, gevangenen vrijlaten.

Maar Ghani, die door de Amerikanen buiten het overleg met de Taliban werd gehouden, traineert de gevangenenruil. Ook van het gehoopte intra-Afghaanse overleg is nog niks terechtgekomen. 

Lees ook:

De vete tussen de twee  Afghaanse presidenten bedreigt de vredesdeal

Afghanistan beleefde tegelijkertijd twee inauguraties van een president. De vete tussen de twee bedreigt het vredesakkoord met de Taliban.

De Taliban zullen zich willen gedragen

Na twintig jaar wachten, zullen de strijders zich willen gedragen om de macht terug te pakken, als straks de laatste vreemde militair verdwenen is, schrijft columnist Rob de Wijk.

Vrede of niet, Trump wil de Amerikanen weg hebben uit Afghanistan

Amerika probeert met de ondertekening van een vredesdeal met de Taliban een aftocht uit Afghanistan te organiseren. Dat veroorzaakt onrust in Kaboel. ‘Men begint rekening te houden met het ergste scenario.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden