Duitsland Verkiezing

AfD groeit fors, maar blijft tweede in Brandenburg en Saksen

Martin Dulig van de SPD krijgt make-up voor een tv-optreden. Beeld REUTERS

Het goede nieuws voor de Duitse regeringspartijen: ze bleven de grootste in Brandenburg en Saksen. Het slechte nieuws: de AfD won fors.

De Duitse regeringspartijen CDU en SPD halen na de verkiezingen in Brandenburg en Saksen van zondag enigszins opgelucht adem: volgens de prognoses van zondagavond behouden ze hun positie als grootste partij in de deelstaten – de SPD in Brandenburg, de CDU in Saksen. Maar ze incasseren grote verliezen. Anti-immigratiepartij Alternative für Deutschland groeide fors.

Het is een uitslag met een janus-kop. CDU en SPD vieren het feit dat ze in de deelstaten waar zij traditioneel de grootste zijn – de CDU in Saksen en de SPD in Brandenburg – niet zijn ingehaald door de rechts-populisten, maar dat is meteen ook hun grootste wapenfeit. De partijen verloren feitelijk veel kiezers in beide deelstaten en wisten hoge uitslagen voor de AfD niet te verhinderen.

De AfD is met afstand de sterkst gegroeide partij in de regio. In Saksen haalde de partij een recorduitslag van bijna 28 procent, in Brandenbug haalde ze rond de 24. In beide deelstaten is dat een verdubbeling, of meer, vergeleken met hun uitslagen van 2014. Veel afstand tot de regerende partijen is er niet meer (de CDU haalde in Saksen 32,5 procent, de SPD in Brandenburg rond de 26). Dus wie won?

“Het vriendelijke Saksen heeft gewonnen”, sprak de minister-president van Saksen, Michael Kretschmer (CDU), zondagavond. “Dat is werkelijk een goede dag voor ons land.”

De AfD-leider in Saksen, Jörg Urban, noemde zondag op zijn beurt zijn partij de ‘winnaar’. “Vandaag is een historische dag”, zei hij. “Onze partij heeft het CDU-bolwerk Saksen flink aan het wankelen gebracht.”

SPD en CDU leggen de uitslag in hun voordeel uit, maar ook de AfD heeft reden tot vieren. Die is in beide deelstaten nu de onbetwistbare nummer twee. Dat maakt het vormen van nieuwe regeringen lastig. De CDU en de SPD sluiten regeren met de AfD uit, maar hun huidige coalities hebben geen meerderheid meer. Het wordt zoeken naar coalities zonder AfD, die toch stabiel zijn.

De SPD zal met name blij zijn met de uitslag. In Brandenburg blijft ­minister-president Dietmar Woidke (SPD) aan de macht. De sociaal-democraten zijn al dertig jaar de grootste in de deelstaat. Hoewel ze 5 procent stemmen verliezen, hadden ze een grotere daling gevreesd. In de pei­lingen gingen ze tot het laatste ­moment nek aan nek met de AfD, maar nu winnen ze toch met enige afstand.

Een niet al te groot verlies als overwinning zien: zo staat het ervoor bij de SPD, en in mindere mate ook bij de CDU. Vooral de sociaal-democraten rijgden de afgelopen jaren nederlagen aaneen, met als meest recente het verlies van rood bolwerk Bremen. Nóg een keer een traditionele machtsbasis verliezen – een van de weinige die de partij nog heeft – had een nederlaag te veel had kunnen zijn.

In die zin is voor de sociaal-democraten de gevreesde schok uitgebleven, en ook de christen-democraten zullen voorzichtige hoop putten uit de uitslagen van zondagavond in Brandenburg en Saksen. Toch zal men met het trekken van conclusies wachten tot eind oktober, als een derde deelstaat in het oosten naar de stembus gaat: Thüringen. Ook daar hijgt de AfD Merkels CDU in de nek.

Lees ook:

Angst en ontevredenheid spelen AfD in de kaart

Het radicaal rechtse AfD dreigt morgen fors te winnen in de Duitse deelstaten Brandenburg en Saksen. De partij Alternative für Deutschland profiteert van de anti-Merkelstemming.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden