Een demonstrant met een parodie op de bekende Trump MAGA-pet.

Interviews Actievoerders Hongkong

Actievoerend Hongkong wil nú doorzetten

Een demonstrant met een parodie op de bekende Trump MAGA-pet. Beeld EPA

Er is geen strategie, er zijn geen leiders en niemand wil buigen voor China. De idealistische jongeren in Hongkong improviseren en zien wel waar hun acties stranden. Een beginnende academicus, een freelance journalist en een jonge manager vertellen over hun hoop, angst en verwachtingen.

‘Vreedzaam lukt het niet’ - Wayne, docent electrotechniek

“Hongkong is mijn thuis, het is de beste plaats waar ik ooit ben geweest”, zegt de 24-jarige ‘Wayne’. Zijn echte naam heeft de geboren en getogen Hongkonger liever niet in de krant in deze onzekere tijden. In het dagelijks leven geeft hij les in elektrotechniek en ondertussen is hij zelf nog aan het afstuderen in dat vak.

Hij deed al mee aan de paraplu-protesten in 2014, toen veel jongeren de straat op gingen voor meer democratie. “Dat heeft grote indruk op mij gemaakt.” Ook nu is Wayne actief, onder andere bij de bezetting van het vliegveld. “Iemand kwam met dat idee en daarna verspreidde het zich via sociale media.

Nee, er zijn geen leiders in de protestbeweging, iedereen is een leider. De geest van de beweging is anarchistisch, de instelling is: oké, als dit niet werkt doen we iets anders.”

Wayne ziet een tweedeling tussen de principiële geweldlozen en een groep die ‘alles wil doen wat nodig is’, zoals hij het noemt. “Ik hoor meer bij die tweede groep: vreedzaam lukt het niet.” Uiteindelijk moet Hongkong onafhankelijk worden, vindt hij. Bang zijn voor China noemt hij zinloos, omdat toch niemand weet wat Peking zal besluiten.

Hij maakt zich wel zorgen om de steun onder oudere Hongkongers. “Mijn moeder is politieagent, zij noemt de demonstranten ‘kakkerlakken’.” Wayne is vooral opgevoed door zijn grootouders. Die hebben erop aangedrongen dat hij naar het buitenland gaat. “Maar Hongkong blijft mijn stad, al voel ik me soms wanhopig.”

Hij roemt het gevoel voor humor van de Hongkongers. “De mensen maken grappen, ook als het heel slecht gaat.”

Demonstranten in Hongkong duwen politiebarricades terug. Beeld REUTERS

‘Ouderen willen geen chaos’, Mevrouw Lo - manager bij een internetbedrijf

“Hongkong is mijn thuis, dat wil ik beschermen”, vertelt mevrouw Lo. De 33-jarige manager bij een bedrijf dat handelt via internet zet zich tijdens acties in als EHBO’er. Maar ze heeft ook als deelnemer meegelopen en was er ook bij toen het vliegveld werd bezet. Lo wil alleen met haar achternaam vermeld worden, ook vanwege haar leidinggevende positie binnen het bedrijf.

“Ik spreek veel toplieden uit het zakenleven en zij zien allemaal dat de internationale positie van Hongkong zwakker wordt door de toenemende inmenging van China.” Zaken doen met dat land is onvoorspelbaar. “Met goede contacten heb je de wind mee, maar dat kan ineens omslaan.” In Hongkong is er nu een ‘veiligheids­net’ dankzij de onafhankelijke rechtspraak, maar de angst is dat dat verdwijnt als China de macht overneemt. Lo is onder de indruk van de instelling van de demonstranten. “De Hongkongers, die normaal zo gehaast zijn, gedragen zich tijdens de acties heel geduldig en behulpzaam.” Ze hoopt dat de protesten geweldloos blijven, ook de grote demonstratie zondag. Als de demonstranten al geweld gebruiken, is dat volgens haar door de politie uitgelokt.

“Binnen veel families in Hongkong zie je nu twee kampen: de ouders tegenover de kinderen. De ouders willen geen chaos.” Chinese propaganda speelt volgens Lo een belangrijke rol in de media. “Mijn moeder is huisvrouw, ze kijkt veel naar de Hongkongse tv-zender TVB. Die is heel eenzijdig, tegen de demonstranten.”

Lo kent Nederland goed, omdat ze er voor een eerdere baan vaak kwam. “Ik wil de Nederlanders vragen: Laat uw steun blijken, neem het serieus wat hier gebeurt. De mensen in Hongkong willen geen geweld.”

Beeld Louman & Friso

‘Misschien moeten we ons opofferen’ Edward Tang, freelance journalist

“Taiwanezen zijn gepassioneerd over de politiek”, zegt Edward Tang (34). “Dat was een openbaring voor mij, toen ik daar studeerde.” Terug in Hongkong heeft Tang zijn studie mijnbouwkunde achter zich gelaten en zich ontwikkeld tot freelance journalist en ‘sociale criticus’. Ook Tang deed vijf jaar geleden al mee aan de protesten, hij hield zelfs een toespraak, en nu is hij er weer bij. Geweld is wat hem betreft niet uitgesloten. “Soms moet je terugslaan. Oog om oog, letterlijk, want een vrouw is bij de protesten door de politie in haar oog geraakt. De demonstranten mogen hun woede uiten.”

De politie misdraagt zich, zegt hij. “Zij worden lastiggevallen, agenten hebben publiekelijk vrouwelijke demonstranten de kleren van het lijf getrokken om hen te vernederen. Mannen worden in de politiebureaus ook onmenselijk behandeld.” Hij heeft al vaker advocaten geregeld of geld ingezameld voor een borgsom, als een vriend was gearresteerd. “Het kan mij ook gebeuren.” Voor Tang is een onafhankelijk Hongkong de enige oplossing. “Zo lang het principe geldt van ‘een land, twee systemen’, ligt de uiteindelijke macht bij de Chinese Communistische Partij.” De invloed van China is al te voelen, zegt hij, door propaganda en doordat de Chinezen samenwerken met de triades, de Hongkongse georganiseerde misdaad.

“Hongkong moet zijn unieke identiteit behouden, met democratie en vrijheid van meningsuiting. Als we onder Chinese controle komen, is die identiteit weg.” Hij wil optimistisch blijven, maar dat is moeilijk. “Ik weet niet of dit vreedzaam kan aflopen, misschien moeten we onze levens offeren. Maar ook als dit bloedig eindigt, is er een zaadje geplant voor toekomstige generaties.”

De echte naam van Wayne en de volledige naam van mevrouw Lo zijn bekend bij de redactie.

Lees ook:

Voor gespannen Hongkong wacht het weekeinde van de waarheid

Vreedzame marsen noch harde acties hebben de demonstranten in Hongkong gebracht wat ze willen bereiken. Het is de vraag hoe de protesten nu verder moeten, onder toenemende Chinese dreiging.

Het aanhoudende protest bedreigt de internationale positie van Hongkong

Het vliegveld van Hongkong is maandag gesloten. Daarmee raakt het voortgaande protest nu ook de internationale contacten, die zo belangrijk zijn voor de stad.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden