Reportage Onrust in Hongkong

Achter het sportveld van Shenzhen oefent de Chinese militaire politie

Donkergroene vrachtwagens van Chinese militairen achter het Shenzhen Bay Sports Center. Beeld REUTERS

Peking dreigt het leger naar Hongkong te sturen. De militaire politie oefent op een paar uur van de grens.

De muren van het stadion zijn beplakt met rood-gele posters van het WK basketbal, maar in het Shenzhen Bay Sports Center wordt even niet gesport. Vanaf het grasveld klinkt geschreeuw en gekletter van stokken op plastic schilden. Fluitjes gillen en een stem brult bevelen.

Vanaf het fietspad dat achter het sportterrein slingert, zijn honderden donkergroene vrachtwagens zichtbaar, sommige met een camouflagenet van nepbladeren over de cabine. Het is duidelijk geen geheim dat de Chinese militairen hier trainen. In de kantoortjes in de catacomben van het sportcentrum lopen mensen in en uit, er wordt gewoon gewerkt.

Jongens in korte broek, met een portofoon verborgen onder hun T-shirt, bekijken iedere toeschouwer wantrouwend. Bij de ingang naar het grasveld is nog net te zien hoe een groepje militairen met opgestroopte mouwen naar voren rent. Iemand trekt aan hun jasje om ze naar de goede plek te dirigeren. Schilden voor hun gezicht, manshoge wapenstokken in de aanslag. Een paar jongens slaan er fanatiek mee op de grond en ze maken er een sprongetje bij. Dan rent het groepje weer weg, gebukt achter hun schild.

Met dezelfde helmen en maskers als de demonstranten

Eerder werd gesuggereerd dat het Volksleger op het punt stond de pro-democratische demonstraties in Hongkong neer te slaan. Daar zou het in Shenzhen voor oefenen. Staatsmedia publiceerden filmpjes van militairen die fel reageerden op agressieve jongeren. Ze waren uitgerust met dezelfde helmen en maskers als de demonstranten en schreeuwden voor de volledigheid ook nog eens in het Kantonees, de taal van Hongkong. De suggestie alleen al schrok af. Het weekend nadat de beelden naar buiten kwamen, liepen de protesten in Hongkong voor de verandering eens niet uit de hand.

De militairen zijn van de marechaussee en de training is een reguliere training bedoeld om adequaat te kunnen ingrijpen als de sociale stabiliteit op het spel staat, antwoordde woordvoerder Ren Guoqiang toen hem op een persconferentie werd gevraagd naar de training in Shenzhen. Hij wilde niets zeggen over waarom die training nu juist daar was, op zo’n twee uur rijden van Central, het grootste eiland van stadstaat Hongkong.

Inderdaad dragen sommige mannen helmen, zoals de oproerpolitie in Hongkong die ook draagt tijdens confrontaties met demonstranten. En tussen de metalen afzettingen op het gras lopen jongens in burgerkleding. Maar er zijn binnenkort, op de zeventigste verjaardag van de Volksrepubliek, feestjes en parades gepland waar de openbare orde ook gehandhaafd moet worden.

Omstreden wet is nu echt van de baan

Na lang tegenstribbelen trekt Carrie Lam, de hoogste bestuurder van Hongkong, de gehate uitleveringswet dan toch in. Daarmee is de kans een stuk kleiner geworden dat inwoners van die stad ooit in China in de gevangenis terechtkomen.

Het plan voor de wet was drie maanden geleden de aanleiding voor de demonstraties in de stad. In juni gingen meer dan een miljoen mensen de straat op om te protesteren tegen de wet. Lam besloot deze op te schorten, maar ze weigerde het plan definitief van tafel te halen, zoals de demonstranten eisten.

Nu doet ze dat dus wel, maar dat lijkt te laat om het protest te temperen. Inmiddels zijn er verdergaande eisen bijgekomen, zoals volledig vrije verkiezingen en een onafhankelijk onderzoek naar het politiegeweld. Bovendien eisen de demonstranten dat Lam aftreedt. 

Bij het grasveld wuift een oudere militair dat het publiek weg moet. Op vragen komt geen antwoord. Dat Peking alvast militairen richting Hongkong heeft gestuurd om daar de politieagenten bij te staan, lijdt geen twijfel. Het leger of de militaire politie van het vasteland inzetten, is nog een stap te ver.

Donkergroene vrachtwagens van Chinese militairen achter het Shenzhen Bay Sports Center. Beeld EPA

De woede laat zich niet meer temmen

Wel refereerde Xu Luying van het Bureau voor Hongkong- en Macauzaken, dinsdag nog aan terrorisme. De inzet van het Volksleger om de orde te bewaren ‘is toegestaan binnen de basiswet van Hongkong’ en ‘wanneer de nationale soevereiniteit en de veiligheid bedreigd worden, zal de centrale overheid in Peking dat niet op zich laten zitten’, waarschuwde Xu.

Dat lijkt de demonstranten in Hongkong niet meer af te schrikken, hun woede is evenmin te temmen. De concessie die de leider van Hongkong, Carrie Lam, gisteren deed aan de demonstranten, is veel te laat, zegt Wong Yik Mo, van het Burgerrechtenfront, een van de organisatoren van de massademonstraties. “Als ze dit drie maanden geleden had gedaan, had er niemand gearresteerd hoeven worden of aangeklaagd voor relschoppen. Dan hadden er niet negen mensen hoeven sterven.”

Lees ook: 

De vrije geest van Hongkong staat op het spel

Hongkong is een trotse handelsstad, met een traditie van hard werken, elkaar de ruimte gunnen en zeggen waar het op staat. ‘Iedereen respecteerde elkaar. Nu is alles zo gepolariseerd.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden