Israël

Aanklachten of niet, Netanyahu is voorlopig nog niet weg

Premier Netanyahu Beeld AFP

Premier Netanyahu heeft verschillende aanklachten aan zijn broek. Toch ziet hij voorlopig nog kans om te overleven. 

De Israëlische premier Benjamin Netanyahu was zich er blijkbaar niet van bewust dat het aloude adagium “we zien andermans fouten, maar dragen die van onszelf op onze rug” ook op hem van toepassing was, toen hij in 2008 zijn voorganger opriep om af te treden vanwege corruptie-aanklachten. “Een premier die tot aan zijn nek verwikkeld is in (strafrechtelijke, red.) onderzoeken heeft niet het morele of publieke mandaat om cruciale beslissingen te maken voor de staat Israël”, zei Netanyahu destijds over toenmalig premier Ehud Olmert. Donderdag werd Netanyahu zelf in staat van beschuldiging gesteld voor corruptie en omkoping. 

Het was Netanyahu’s belangrijkste politieke rivaal Benny Gantz, die hem donderdag de eerdere uitspraak onder zijn neus wreef. En voor het eerst in tijden was hij het roerend eens met Netanyahu. De asprirant-premier Gantz eist nu, net als Netanyahu destijds van toenmalig premier Olmert, dat een van corruptie verdachte premier ‘onmiddellijk opstapt’. 

Maar de politiek geslepen Netanyahu is duidelijk uit ander hout gesneden dan de onhandige Olmert. Netanyahu is populairder, heeft meer bondgenoten en vecht terug. Hij denkt niet aan vertrek. De Israëlische wet dwingt hem daar ook niet toe. 

De politieke situatie kan zich door de aanklachten wel tegen hem keren, en hem alsnog tot aftreden dwingen. Donderdag stelde de tweede man van Likud en een ander partijlid al voor om leiderschapsverkiezingen te houden, maar tot op heden is het interne verzet daarbij gebleven. De ministers van Netanyahu’s Likud-partij betuigden gisteren juist hun steun aan de premier, en beschouwen de twee als dissidenten. Justitieminister Amir Ohana zei gisteren trots te zijn op de Likud-politici vanwege hun solidariteit met de premier, ‘behalve op die twee’. De vraag is of de rechtse partij, waar de belangen uiteenlopen en opportunisme prevaleert, de eenheid kan bewaren. 

De 70-jarige Netanyahu kan proberen de Knesset te vragen hem immuniteit te verlenen. Als hij de strafzaak tegen hem wil dwarsbomen, dan moet hij de immuniteit wel binnen dertig dagen gedaan krijgen. Het proces kan echter lang duren en bovendien kan zijn onschendbaarheid weer ongedaan worden gemaakt. Veel waarborgen biedt immuniteit niet, wel uitstel van executie. 

De premier moet zich ook voorbereiden op nieuwe verkiezingen, want de deadline voor de coalitiebesprekingen is over drie weken. Netanyahu loopt bij nieuwe verkiezingen het risico afgestraft te worden door de kiezer – vooral nu hij aangeklaagd wordt – waardoor hij met het verlies van zijn positie ook zijn politieke en juridische bescherming kwijt kan raken. 

Netanyahu kan zelfs gediskwalificeerd worden voor deelname aan de verkiezingen. De aanklager kan de president adviseren dat een politicus met zulke aanklachten aan zijn broek geen regering mag formeren, waardoor Netanyahu’s kansen op herverkiezing is verkeken en er een einde komt aan het langste premierschap uit de Israëlische geschiedenis. 

Israëlische commentatoren verwachten dat de politieke temperatuur flink stijgt als er verkiezingen komen. “Dit wordt geen verkiezing, maar een burgeroorlog zonder wapens”, schreef columnist Amit Segal in de krant Yediot Ahronott. “Een groot deel van het electoraat gelooft Netanyahu , maar het is lang niet voldoende om verzekerd te zijn van de overwinning.”

Lees ook:

Politieke chaos in Israël na aanklachten tegen Netanyahu voor corruptie, fraude en omkoping

De Israëlische politiek is in grote chaos gestort, nu de Israëlische premier Benjamin Netanyahu officieel is aangeklaagd wegens corruptie. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden