Armenië

Aanhoudend geweld tussen Armenië en Azerbeidzjan wakkert vrees voor oorlog aan

Demonstranten gaan in Bakoe, de hoofdstad van Azerbeidzjan, de straat op om op te roepen tot een volledige mobilisatie van het leger tegen Armenië.Beeld AP

De gewelddadigheden op de Kaukasus tussen Armenië en Azerbeidzjan blijven aanhouden. Internationaal wordt gevreesd voor een nieuwe oorlog tussen de gezworen aartsvijanden.

De situatie aan de grens tussen Armenië en Azerbeidzjan loopt uit de hand. Na een korte onderbreking van de gevechten op woensdag, gingen de beschietingen donderdag gewoon weer door. Sinds de gevechten aan de grens tussen de landen op de Kaukasus afgelopen zondag begonnen, zijn aan beide zijden al minstens zestien doden gevallen. 

Daarnaast beschuldigen Jerevan en Bakoe elkaar ervan burgerlijke nederzettingen aan te vallen. Er zouden onder meer tanks en artillerie ingezet worden. De escalatie van geweld tussen de twee landen is de hevigste sinds de zogeheten ‘april-oorlog’ in 2016. Daarbij vielen aan beide zijden zeker tweehonderd dodelijke slachtoffers.

Destijds concentreerden de gevechten zich rondom Nagorno Karabach, een Armeense enclave in Azerbeidzjan. In de jaren negentig, vlak na de val van de Sovjet-Unie, vochten de voormalige Sovjetrepublieken een bloedige oorlog uit waarbij 30.000 doden vielen. Destijds bezetten Armeense separatisten Nagorno Karabach. Sindsdien staat het gebied onder controle van het Armeense leger en breken sporadisch gevechten uit tussen troepen van beide landen, ondanks een officieel staakt-het-vuren dat in 1994 werd uitonderhandeld.

Beeld Louman & Friso

Aanleiding voor de oplaaiende strijd is onduidelijk

De huidige gevechten spelen zich echter ten noorden van de enclave af. De laatste keer dat daar gevochten werd, was in de jaren negentig. Wat nu de precieze aanleiding voor de oplaaiende strijd is, is niet helemaal duidelijk. Langs de grens zijn geen onafhankelijke organisaties aanwezig die het sluimerende conflict monitoren, waardoor de informatievoorziening niet betrouwbaar is.

Een mogelijkheid is dat het schieten begon als een reactie van Azerbeidzjan op de bouw van een Armeense militaire buitenpost langs de noordelijke grens tussen beide landen. Een andere optie die door enkele analisten wordt geopperd, is dat Azerbeidzjan door een aanval het verbond tussen Armenië en Rusland wil testen.

Rusland is al sinds jaar en dag een bondgenoot van Armenië. Moskou heeft onder meer enkele militaire bases in het land en het bewaakt delen van de Armeense grens met Turkije, waarmee het land eveneens op gespannen voet staat. Azerbeidzjan weet zich daarentegen juist gesteund door Turkije.

Azerbeidzjan heeft minder te verliezen

Dat Armenië de gewelddadigheden begon, lijkt hoe dan ook onwaarschijnlijker aangezien het land geen belang heeft om de status quo te verbreken. Het Armeense leger heeft immers de controle over Nagorno Karabach en beheerst daarnaast ook grote delen van internationaal erkend Azerbeidzjaans territorium tussen Armenië en de enclave in. Daardoor heeft Azerbeidzjan op het eerste oog minder te verliezen dan zijn aartsvijand. Het land houdt nog altijd vol dat het Nagorno Karabach koste wat kost terug wil. De regering in Jerevan zweert op zijn beurt elk militair offensief van Azerbeidzjan te verpletteren.

Dinsdag gingen in de Azerbeidzjaanse hoofdstad Bakoe tienduizenden mensen de straat op om zich hard te maken voor de volledige mobilisatie van het leger tegen Armenië. De demonstranten scandeerden leuzen als ‘Karabach is Azerbeidzjaans’ en ‘mobilisatie’ terwijl ze richting het parlementsgebouw marcheerden. Uiteindelijk zette de politie waterkanonnen in om de menigte uiteen te drijven.

Internationaal hebben diverse partijen inmiddels opgeroepen tot een onmiddellijk staakt-het-vuren. Onder meer de Verenigde Staten, de Europese Unie en Rusland verzoeken beide landen de wapens neer te leggen en een werkelijke oorlog te voorkomen. Tot nog toe geven ze echter weinig sjoege. De vredesbesprekingen tussen Jerevan en Bakoe onder leiding van de Minsk Groep van de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa lopen al jaren, maar zijn tot nog toe vruchteloos geweest. 

Lees ook:

In Armenië kan het wel: een vreedzame revolutie

Oppositieleider Pasjinijan is de nieuwe premier van Armenië. Dankzij protesten en zonder bloedvergieten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden