Stijging woonlasten

Zo min mogelijk betalen aan je gemeente? Ga dan niet in Haarlem wonen

De afvalstoffenheffing is gestegen en dat merkt de burger in zijn portemonnee.Beeld Koen Suyk, ANP

Huurders en eigenaren gaan meer betalen aan hun gemeente, maar dat komt vooral door het Rijk.

Het is de grootste stijging sinds 2007: huurders betalen dit jaar 5 procent meer aan gemeentelijke woonlasten, eigenaar-bewoners een dikke 4 procent meer. Daarmee stijgen de woonlasten een stuk harder dan de inflatie, die voor dit jaar wordt geschat op 1,6 procent.

Dat blijkt uit de jongste cijfers van onderzoekscentrum Coelo van de Rijksuniversiteit Groningen. Coelo brengt elk jaar in kaart hoe de gemeentelijke woonlasten zich ontwikkelen. In deze eerste cijfers zitten alleen de veertig grote gemeenten, met meer dan 90.000 inwoners.

De lastenstijging is vooral te danken aan het Rijk, die zijn afvalstoffenbelasting verhoogde met 139 procent. Die heffing moet worden betaald voor afval dat wordt verbrand of gestort. Nu werd die verhoging vorig jaar al van kracht, en het effect op de gemeentelijke afvalstoffenheffing was toen ook al te zien. Maar het bleef nog beperkt omdat veel gemeentelijk de verhoging dekten uit de eigen reserves en die nog niet doorberekenden aan hun inwoners. Dat gebeurt in veel gevallen nu alsnog, waardoor de afvalstoffenheffing net als vorig, gemiddeld over al die veertig gemeenten, met 6 procent stijgt, net als vorig jaar.

Beeld Sander Soewargana

De verschillen tussen gemeenten zijn groot. Meerpersoonshuishoudens in de Gelderse gemeente Apeldoorn zien de afvalstoffenheffing dit jaar stijgen met bijna 40 procent, huishoudens in het nabijgelegen Arnhem gaan 4 procent minder betalen.

Het verschil wordt gemaakt door de manier van inzamelen en verrekenen. Apeldoorners betalen een vastrecht en daarnaast een bedrag per kilo afval dat ze naar de container brengen. Het is het systeem van gedifferentieerde tarieven dat veel gemeenten gebruiken. Arnhem stapt halverwege dit jaar over op dat systeem, maar heeft nu nog tarieven die alleen worden bepaald door de grootte van het huishouden. De overstap moet de afvalverwerking goedkoper maken, schat Arnhem in, vooral voor grotere huishoudens.

Apeldoorn heeft dit tariefsysteem al langer en stuit nu op de keerzijde. Zijn inwoners scheiden het afval steeds beter en bieden minder kilo’s restafval aan. Daardoor dalen de heffingsinkomsten van de gemeente. Maar de kosten die gemeente moet maken om dat afval te laten verwerken dalen niet, integendeel. En ook de inkomsten uit het gescheiden papier en plastic lopen terug. De Apeldoornse gemeenteraad heeft daarom besloten tot een forse verhoging van het vastrecht in de afvalheffing; van 167 naar 262 euro voor meerpersoonshuishoudens. 

Daarmee klimt Apeldoorn in de ranglijst, maar is nog niet de duurste gemeente als het om afval gaat. Dat is Haarlem, waar huishoudens dit jaar 392,40 euro betalen aan afvalstoffenheffing. Eenzame uitschieter aan de andere kant is Nijmegen, waar huishoudens slechts 43 euro afvalheffing betalen. 

Die Gelderse gemeente heeft ervoor gekozen de kosten van afvalverwerking grotendeels te dekken uit de opbrengsten van de belasting op onroerend goed, de ozb. Die is Nijmegen dan ook fors hoger dan in de 39 andere grote gemeenten. De ozb-aanslag op de gemiddelde woning bedraagt in Nijmegen dit jaar 569 euro, bijna vier keer meer dan in de goedkoopste op de lijst, Den Haag. Maar Nijmegen heeft de stijging ten opzichte van vorig jaar nog redelijk in de hand kunnen houden (3,9 procent, iets minder dan het gemiddelde), terwijl Den Haag een forse verhoging moet doorvoeren; de gemiddeld ozb-aanslag gaat er met 15,1 procent omhoog.

Er is maar één gemeente waar de ozb nog iets meer wordt verhoogd. Dat is Groningen. En dat heeft niets te maken met de Groningse woningen, maar met andere zaken als bibliotheek en zwembad. De gemeente bekostigt zijn sociale voorzieningen voor een belangrijk deel uit ozb, wat een gemeente mag doen, en heeft besloten tot een flinke tariefsverhoging om de tekorten daar te dekken.

Lees ook:

Heeft het wel zin, dat we plastic scheiden?

We houden ons plastic netjes gescheiden van het andere afval. Op naar de circulaire samenleving. Maar werkt dat systeem wel? En hoe kun je thuis goed plastic scheiden?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden