Maximumsnelheid

Zijn we langer of juist korter onderweg met 100 km per uur?

Bij Visser print & sign in Assen worden nieuwe verkeersborden voor de maximale snelheid 100 km per uur beplakt. Beeld ANP

Voor veel automobilisten is het een zure appel. Door de verlaging van de maximumsnelheid van 130 naar 100 kilometer per uur vrezen ze dat ze langer onderweg zijn. Maar is dat ook wel zo? Diverse studies laten zien dat de filedruk afneemt bij een lagere maximumsnelheid.

“Als we allemaal 100 gaan rijden, zijn er minder files”, zegt Bert van Wee, hoogleraar transportbeleid aan de TU Delft. Mensen rijden dan dichter op hun voorganger waardoor wegen meer auto’s per uur kunnen verwerken. De snelheidsverschillen zijn kleiner en er zijn minder ongelukken. “Het optimum ligt bij 91 kilometer per uur, maar 100 is dus een vooruitgang ten opzichte van 130.” Het verschil is niet zo heel groot en wordt volgens Van Wee tenietgedaan door de tijdwinst die je met 130 kunt boeken als er geen files staan. “Op jaarbasis leidt de maatregel tot iets langere reistijden.”

Voor dat soort stelligheid hoef je niet aan te kloppen bij Victor Knoop, die op diezelfde TU Delft de verkeersdynamiek onderzoekt. “Als je de maximumsnelheid verlaagt van 130 naar 100 kilometer per uur, verhoog je de wegcapaciteit met 1 à 2 procent. Een file ontstaat als er meer auto’s per uur over een weg willen rijden dan deze weg aankan. Is dat 20 procent meer, dan heeft snelheidsverlaging geen effect. Dan is er nog steeds een file. Maar als het 1 procent meer is dan heft de snelheidsverlaging de file op." Knoop denkt dat het aantal auto’s dat tegelijkertijd op een weg wil rijden, meestal dicht bij de capaciteit van de weg ligt. Dan is 1 procent volgens hem dus een relevant verschil. “Maar zeker weten doe ik dat niet.”

De onpeilbare psychologie van de automobilist

Het verkeersgedrag is lastig te voorspellen. Als iedereen zich zou houden aan wat hem of haar op de rijles is geleerd, namelijk twee seconden afstand houden ten opzichte van je voorganger, dan maakt de snelheid niet uit. Dan passeert er elke twee seconden een auto en kan een rijstrook 1800 voertuigen per uur verwerken.

Knoop: “Maar ja, in de praktijk rijden mensen, als het druk is, op 1,2 à 1,5 seconden. Afhankelijk van hun snelheid. Op de linkerrijbaan zitten ze dichter opeen, terwijl er rechts meer ruimte is. Wegruimte wordt dus onbenut gelaten.” Het is de soms onpeilbare psychologie van de automobilist, verzucht hij. “Als de limiet omlaag gaat, zullen mensen meer op de rechterrijstrook blijven rijden. De vraag is of ze dan ook dichter op elkaar zullen rijden. Anders wordt de capaciteit van de weg niet volledig benut.”

En dan is er nog zo’n praktisch gegeven dat voorspellen moeilijk maakt: de meeste 130km-wegen liggen buiten de Randstad. Terwijl de meeste files daarbinnen liggen, waar nu al vaak 100 de limiet is. Dat dempt het gunstige effect, zegt Van Wee. “Buiten de Randstad heeft de verlaging een grotere invloed op de reistijd, terwijl je er naar verhouding veel minder files mee voorkomt.”

Zelfs als de maatregel de files vermindert, kan het effect in de praktijk tegenvallen, zegt Knoop. “Stel dat de filedruk afneemt. Dan zullen weer meer mensen de auto pakken.”

Lees ook:
VVD offert 130 km op voor ‘buurman in de bouw’

Op alle snelwegen overdag 100 km per uur. Hoe hard komt deze klap aan bij de VVD?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden