Zorg

Ziekenhuizen weten niet hoe ze loonsverhoging moeten betalen

Beeld ANP

Opnieuw gaan de komende week ziekenhuismedewerkers staken voor een betere cao. Een akkoord is dichtbij, zeggen vakbonden. De ziekenhuizen zien dat anders.

‘Er zijn geen onderhandelingen, er is geen geld om aan de eisen van de vakbonden te voldoen.’ Deze boodschap van de Nederlandse Vereniging Ziekenhuizen (NVZ) klinkt niet alsof een akkoord over de nieuwe cao in aantocht is. Toch is dat wel wat de vakbonden in de zorg denken.

Deze week schreven zij in een open brief aan de ziekenhuisbesturen dat de nieuwe cao voor 200.000 medewerkers onder handbereik ligt, als iets wordt gedaan aan de loonsverhoging in 2019. De ziekenhuizen bieden 4 procent loonsverhoging in 2020 en 2021. Voor 2019 willen zij niet verder gaan dan een eenmalige uitkering van 1000 euro bruto. Dat komt voor een medewerker met een modaal loon neer op 2 tot 3 procent extra. Waar de vakbonden problemen mee hebben is het woordje eenmalig. Als die 1000 euro structureel zou zijn, komt een akkoord heel erg dichtbij, zegt Elise Merlijn van FNV Zorg.

De financiële positie van ziekenhuizen is niet over rooskleurig 

Eenmalig of structureel, dat lijkt een futiliteit, maar als de verhoging jaar op jaar voor 200.000 medewerkers wordt doorberekend, begint het bedrag behoorlijk door te wegen bij de ziekenhuizen. De NVZ zegt dat niet te kunnen betalen. Nu is de financiële positie van ziekenhuizen inderdaad niet overal even rooskleurig. Soms is die zelfs ronduit beroerd. Dat weet Merlijn van de FNV ook wel. Of ze daar rekening mee moet houden? “Wij moeten overal rekening mee houden, maar vooral met medewerkers die willen blijven werken in ziekenhuizen”, zegt ze. “Waar dat geld vandaan moet komen is in eerste plaats de verantwoordelijkheid van de NVZ. Zij heeft een hoofdlijnenakkoord afgesproken met alle gevolgen van dien.”

Dat hoofdlijnenakkoord knelt, en dat is nu precies de bedoeling. Afgesproken is om de stijging van de uitgaven in 2022 tot nul te reduceren. Een ambitieuze opgave omdat de zorg complexer wordt, onder andere doordat er meer ouderen bij komen met chronische ziekten, en omdat de lonen van medewerkers wel blijven stijgen. Dat laat zich voelen in de ziekenhuiskas. Ongeveer de helft van alle kosten die het ziekenhuis maakt bestaat namelijk uit salarissen en beloningen.

Natuurlijk hadden ziekenhuizen bij het afsluiten van de akkoorden rekening gehouden met salarisstijgingen. Maar 5 procent?  “Wat wij niet konden voorspellen is dat de bonden zwaardere eisen gingen neerleggen bij de publieke sector dan in de markt”, zegt Wouter van de Horst, woordvoerder van de NVZ. “Kijk naar de cao bij KLM. Die is minder goed dan wat wij voorstellen.”

‘Breek het hoofdlijnenakkoord open’

De FNV kijkt niet naar KLM, maar naar de andere publieke sectoren. “Defensie, welzijn, ggz en gehandicapten, allemaal hebben ze akkoorden bereikt van ver boven 3 procent. Voor 2019 zitten wij daar ver onder,” zegt Merlijn. Ze heeft wel een idee hoe de ziekenhuizen uit de problemen kunnen komen: breek het hoofdlijnenakkoord open. “Dat de NVZ niet bereid is dat te doen nu er meer behoefte blijkt te zijn aan ziekenhuiszorg, is een rekening die wij niet door medewerkers laten betalen.

“Als ziekenhuizen niet zoeken naar een oplossing, heb je kans dat medewerkers vertrekken. Maar je hebt dat personeel wel nodig. Dus komen ze weer terug, maar dan wel als duurdere zzp’er. Dat zie je in toenemende mate gebeuren.”

Afspraken met honderden patiënten zijn afgezegd

Komende week zullen ziekenhuismedewerkers uit Amsterdam, Breda, Oosterhout, Hoorn, Purmerend, Zwolle, Meppel, Roosendaal en Bergen op Zoom 24 uur lang zondagsdiensten draaien. De NVZ wordt daar niet vrolijk van. Zij vindt het heel vervelend dat voor 3700 patiënten van het Limburgse Zuyderland ziekenhuis de afspraak verzet moest worden. 

In het Zwolse Isala gaat het volgens de ziekenhuisvereniging om 700 patiënten. “Dat gaat om patiënten die naar de polikliniek moeten, of komen om bloed af te nemen”, zegt Van der Horst. “Maar het zijn ook patiënten die naar het ziekenhuis moesten voor niet-acute operaties, aan liesbreuken of staar bijvoorbeeld. Zij zitten vaak al weken op die ingreep te wachten. Erg vervelend dus.”

Lees ook:

Ziekenhuizen vragen kabinet meer geld om personeel te kunnen betalen

Als ziekenhuizen de lonen fors moeten verhogen, dan moeten ze het met minder mensen stellen om het hoofd boven water te houden. Tenzij het kabinet met meer geld voor de ziekenhuiszorg over de brug komt, waarschuwt ziekenhuizenvoorman Ad Melkert.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden