Meer bedden

Ziekenhuizen schalen ic’s toch verder op, ‘code zwart’ voorlopig afgewend

 Verplegend personeel bij een coronapatiënt op de IC-afdeling van het Maastricht UMC.  Beeld ANP
Verplegend personeel bij een coronapatiënt op de IC-afdeling van het Maastricht UMC.Beeld ANP

Ziekenhuizen zijn gevraagd om toch op te schalen naar landelijk 1250 ic-bedden. Nog verder groeien lukt niet alle ziekenhuizen.

Johan van Heerde

Het lukt ziekenhuizen toch om meer intensive care-bedden vrij te maken. Komende maandag moeten er 1250 ic-bedden beschikbaar zijn, verdeeld over alle ziekenhuizen in Nederland. De toename van 100 operationele ic-bedden is een soort tussenstap die is afgesproken door de regionale netwerken acute zorg. Een verdere groei naar 1350 ic-bedden is voor een aantal ziekenhuizen onhaalbaar.

Dat blijkt uit een rondgang van Trouw onder de 65 ziekenhuizen die worden gevraagd om bij te dragen aan de opschaling van de ic-capaciteit in Nederland. 55 ziekenhuizen reageerden. Vrijwel alle ziekenhuizen geven aan dat de landelijke groei naar 1250 ic-bedden ten koste gaat van steeds meer acute reguliere zorg, met mogelijke gezondheidsschade als gevolg.

De toename van het aantal beschikbare ic-bedden is nodig. Donderdag werden 58 nieuwe covidpatiënten opgenomen op de ic, meldde het Landelijk Centrum Patiënten Spreiding (LCPS). Slechts drie keer eerder lag dat cijfer dit jaar hoger, en dat was niet tijdens deze golf. Gemiddeld neemt het aantal nieuwe ic-opnames nog toe: 48 per dag deze week ten opzichte van 42 per dag een week eerder.

Het was lang de vraag of ziekenhuizen meer dan 1150 ic-bedden gereed konden krijgen. Demissionair zorgminister Hugo de Jonge zei van wel, maar vorige week zei ic-voorman Diederik Gommers in een gesprek met Tweede Kamerleden dat de groei naar 1150 ic-bedden erg moeizaam verliep en een verdere toename mogelijk niet haalbaar was.

Doemscenario

En dan valt al snel de term ‘code zwart’, een doemscenario waarin niet iedere patiënt die dat nodig heeft een ic-bed kan krijgen en dus niet goed kan worden geholpen. Vorige week zei Gommers dat dit scenario dreigde binnen tien dagen (vanaf deze vrijdag dus). Maar ‘code zwart’ lijkt met het vrijmaken van meer ic-bedden vooralsnog afgewend.

Onder druk blijkt dat ziekenhuizen hun gestelde grenzen kunnen oprekken. Er gebeurt waarvoor Gommers waarschuwde in de Tweede Kamer: op het moment dat de patiënten blijven komen, zorgen ziekenhuizen dat ze het oplossen, ondanks de gevolgen voor de lange termijn. “Daar maak ik me zorgen om”, zei Gommers.

Het ziekteverzuim onder ziekenhuispersoneel ligt nu gemiddeld op 10 procent, één van de redenen waarom het zo lastig is om de ic-capaciteit te vergroten. “Onze verpleegkundigen worden al twintig maanden uitgerekt. Als je een elastiek te lang uitrekt gaat het niet terug in de vorm”, zegt bestuurder Hans Schoo van het Rijnstate ziekenhuis in Arnhem.

Gemiddeld 16 dagen

Toch worden verpleegkundigen en artsen nog langer op de proef gesteld, want het aantal covidpatiënten in de ziekenhuizen stijgt nog ten minste tien dagen. Zeker op de ic, waar patiënten gemiddeld 16 dagen liggen. Volgens een gunstig scenario van het LCPS, waarin wordt gerekend met een afname van het aantal nieuwe patiënten, liggen er op 13 december alsnog 780 covidpatiënten op de ic’s.

Als dat scenario uitkomt hebben ziekenhuizen aan 1250 bedden niet genoeg, aangezien er ook ongeveer 430 mensen zonder covid op de intensive care liggen en er eigenlijk 188 noodbedden vrij moeten zijn voor calamiteiten. Dat lukt nu al niet.

De volgende stap is groeien naar 1350 ic-bedden. Maar voor ongeveer één op de zes ziekenhuizen geldt dat ze zich afvragen of een verdere toename nog lukt. Voornamelijk in de noordelijke provincies Friesland, Groningen en Drenthe is het ‘heel erg krap’, zegt een woordvoerder van de zorgregio. Ook andere ziekenhuizen halen niet het op papier afgesproken aantal dat nodig is voor een totaal van 1350 bedden, laten woordvoerders weten. Het gaat onder meer om het OLVG in Amsterdam, Viecuri in Venlo en Bernhoven in Uden.

Lees ook:

Even ademhalen, dan weer rennen op de ic in Maastricht. ‘Als wij vol liggen, ligt heel Limburg vol’

Nederland komt de komende dagen gevaarlijk dicht bij zijn maximale ic-capaciteit. Het gaat ten koste van verpleegkundigen en patiënten, weten ze op afdeling D3. ‘Het is echt heavy.’ Deel 1 van een tweeluik vanuit het UMC in Maastricht.

En weer is Nederland traag met vaccineren. Hoe kan dat?

Waren de boosters er eerder geweest, dan was het nu minder druk in de ziekenhuizen. Waar komt die Nederlandse traagheid vandaan?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden