Strijd tegen IS

'Zeventig burgerdoden door Nederlandse bombardement in Irak'

De Nederlandse F16 zou zijn opgestegen vanaf luchtmachtbasis in Jordanië, hier op archiefbeeld uit 2018. Beeld Defensie

Zeker zeventig burgers zijn in 2015 om het leven gekomen door een aanval van een Nederlandse F-16 op een autobommenfabriek van IS in het Iraakse Hawija. Dat melden NOS en NRC op basis van bronnen.

In gebouwen en huizen rond de bommenopslagplaats zouden veel vluchtelingen hebben verbleven. Mogelijk was sprake van verouderde inlichtingen over het aantal omwonenden. De NOS en NRC hebben afgelopen zomer in Irak onderzoek gedaan naar het incident, en spraken daar met nabestaanden en autoriteiten.

Volgens de NOS is het de eerste keer dat duidelijk wordt waar Nederland heeft gebombardeerd in Syrië en Irak en hoeveel burgerslachtoffers daarbij zijn gevallen. Het kabinet wil vanwege de veiligheid van eigen troepen geen mededelingen doen over concrete aanvallen of slachtoffers.

Het Amerikaanse Pentagon bevestigt dat bij de aanval in de nacht van 3 juni 2015 zeventig burgers om het leven zijn gekomen, aldus de NOS. Volgens ooggetuigen zouden er veel meer doden en gewonden zijn gevallen. Het ministerie van Defensie wil niet bevestigen dat Nederland betrokken was bij het bombardement.

Het is onduidelijk wat er precies is gebeurd. De NOS en NRC hebben afgelopen zomer in met nabestaanden en autoriteiten gesproken. Het zou in Hawija, destijds in handen van de VS, algemeen bekend zijn dat er rond de fabriek in Hawija vluchtelingenfamilies verbleven - toch is er gebombardeerd. 

Het Openbaar Ministerie zou de zaak vorig jaar hebben onderzocht, maar tot de conclusie zijn gekomen dat er geen aanleiding was voor een vervolgonderzoek. Het Pentagon zou hetzelfde hebben geconcludeerd.

Kabinet zwijgt vooralsnog 

Het kabinet wil nog niets zeggen over de Nederlandse luchtaanval die in 2015 in Irak tientallen burgerslachtoffers zou hebben gemaakt. Het wil voortaan wel proberen openhartiger te zijn over burgerslachtoffers die door Nederlandse aanvallen zijn gevallen, zegt defensieminister Ank Bijleveld.

Op het bloedige bombardement waar de NOS en NRC over berichten, zegt Bijleveld ‘op dit moment’ nog niet te kunnen ingaan. ‘Op niet al te lange termijn’ hoopt ze meer te kunnen zeggen, als dat mogelijk is. Openheid moet de veiligheid van bijvoorbeeld militairen en hun families niet in de waagschaal brengen, benadrukt de minister.

“We kijken op dit moment heel serieus naar de haalbaarheid om transparanter te zijn over onze luchtaanvallen in relatie tot burgerslachtoffers”, zegt Bijleveld. Ze besluit daarover nog voor het eind van het jaar. Meerdere partijen in de Tweede Kamer dringen al langer aan op meer openheid over burgerdoden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden