Frans de Hair, in Zevenaar bij Arnhem. Zijn huis is flink verzakt door de droogte.

Binnenland Droogte

Zevenaar zakt en wil niet het Groningen van het oosten zijn

Frans de Hair, in Zevenaar bij Arnhem. Zijn huis is flink verzakt door de droogte. Beeld Koen Verheijden

Slechte funderingen en de extreem droge zomer van 2018 blijken een slechte combinatie voor tweehonderd bewoners van Zevenaar. Hun woningen verzakken. De gemeente springt financieel bij. 

Het is een enge gewaarwording als je 's nachts opeens je huis hoort kraken. Het geluid van brekende tegels of van barstende stenen en voegen. "Dat je beneden komt en plotseling van je woonkamer door een kier in de muur naar de keuken kunt kijken", zegt Paul Freriks, voormalig gemeenteraadslid in Zevenaar en medeoprichter van het actiecomité ZWIK (Zakkende Woningen, Inklinkende Klei). Ruim tweehonderd inwoners van Zevenaar hebben zich sinds vorige zomer aangemeld bij het ZWIK vanwege verzakkingen in hun woning. "Het is een serieus probleem, we willen niet het Groningen van het oosten worden." 

Zevenaar ligt in de Liemers, tussen Rijn en IJssel. De zomer van 2018 was extreem droog en de waterstanden in de rivieren waren historisch laag. Het grondwaterpeil daalde en de woningen zakten mee, zo bleek al gauw. De kleilaag onder de woningen is ingeklonken door de droogte, waardoor de bodem is gaan dalen. Het gaat om woningen die werden gebouwd voor 1975, zonder al te stevige fundering, onder meer in de wijken Stegeslag en Zonnemaat. "Een metertje de grond in graven en bouwen op staal, zo ging dat toen. Nu zie je de scheuren ontstaan", zegt Frans de Hair, voorzitter van het ZWIK en gedupeerde. "Daar achter de spiegel, in de keuken en buiten op de gevel op meerdere plekken. De scheuren gaan de hele muur door."

De gemeente stelde vorige week 125.000 euro ter beschikking aan de gedupeerden. "Het is fijn dat de gemeente erkent dat we een probleem hebben. Maar de meeste mensen kunnen er de schade lang niet van herstellen. Dat is vooral zuur als je maar een klein inkomen hebt. Het gaat soms om wel 10.000 tot 20.000 euro om de scheuren te herstellen en palen onder je fundering te laat zetten. Als je in een rijtjeshuis zit en je buren doen niets, heb je nog steeds hetzelfde probleem." Een gemeentewoordvoerder erkent dat 125.000 euro niet voldoende is. Volgens haar is het geld een gebaar van de gemeente. "De huiseigenaren blijven zelf verantwoordelijk.”

Scheuren door de droogte. Beeld Koen Verheijden

Het  actiecomité wil vooral dat de inklinking stopt. Freriks: "De aanleg van de Betuwelijn deed al geen goed gedaan aan het grondwaterpeil in dit gebied. Sindsdien is de situatie verslechterd. Met het oog op de klimaatverandering ligt het voor de hand dat er vaker droge periodes zullen zijn en dat het grondwaterpeil nog verder zakt, met alle gevolgen van dien. Wat kunnen we daaraan doen?"

Het probleem zit onder de grond, je ziet het niet snel. Maar het is er wel. Volgens Dick de Jong, directeur van het Kenniscentrum Aanpak Funderingsproblematiek (KCAF) staat Zevenaar dan ook niet alleen. "Er zijn in Nederland naar schatting wel een miljoen woningen met funderingsproblemen, overigens met verschillende oorzaken. Droogte is er daar eentje van." 

Juridisch gezien is de woningeigenaar verantwoordelijk voor de schade aan het huis. "Maar de gemeente, waterschap en woningcorporatie kunnen zeker een rol spelen.", zegt De Jong. "Dat zie je trouwens steeds vaker gebeuren, bijvoorbeeld in Friesland of in Zevenaar."

De gemeente Zevenaar en het waterschap Rijn en IJssel hebben maatregelen genomen. "Droogte is absoluut een probleem in dit gebied. Water dat er niet is, kunnen we niet toevoegen", zegt een woordvoerder van het waterschap. "Elke druppel die valt, proberen we vast te houden of terug te pompen in de grond. We stellen strenge voorwaarden aan de vergunningen voor wie water wil onttrekken." 

De Hair kijkt nog eens naar 'zijn' scheuren, die nu al een tijdje 'stabiel' zijn. "Instorten zal mijn huis niet, maar ik maak me nog steeds zorgen over hoe erg het wordt als er weer zo'n droge zomer komt. Garanties dat de woningen niet verder verzakken krijgen we niet."

Lees ook:

Een miljoen huizen dreigen te verzakken, mede door droge zomer

In Nederland kunnen ongeveer een miljoen huizen last krijgen van funderingsproblemen, zoals scheuren en verzakkingen. Dat stelt het Kenniscentrum Aanpak Funderingsproblematiek KCAF. De problemen zijn volgens het KCAF verergerd door de droge zomer van 2018.

‘We lopen ver achter met bodembeheer’

Als we bodemdaling serieus willen aanpakken moeten we er anders over denken, zegt geoloog Gilles Erkens.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden