ReportageKustwacht

Zelfs een ondiep geultje kan al een gevaarlijke stroming in zee veroorzaken

Agnes Zwaan (21) van de reddingsbrigade in Katwijk praat met de moeder van Emilia (9). Emily was in de problemen gekomen door muistroom.Beeld Jerry Lampen

Vanaf woensdag wordt het stralend strandweer. Bij de reddingsbrigade in Katwijk weten ze dat ze het dan druk krijgen. ‘Een geultje van niks kan al een dodelijke stroming veroorzaken.’

“Je voelt je soms net de koningin”, glundert strandwacht Agnes Zwaan (21) vanaf de achterbank van de patrouillewagen van de Katwijker kustwacht. Mensen zwaaien, kinderen kijken vol bewondering naar de grote oranje auto. Zwaan en haar collega Willem Houwaart (21) kunnen geen honderd meter rijden of er komt iemand een praatje maken. Houwaart, die achter het stuur zit, groet iedereen even enthousiast.

Maar het zijn niet alleen maar gezellige koetjes en kalfjes die voorbij komen. Veel Katwijkers komen bij de patrouille-auto verhaal halen over wat er afgelopen vrijdag is gebeurd. Toen raakte een man op zee in de problemen. Zwaan was erbij, vertelt ze. “Dat was wel de grootste actie die ik ooit bij de reddingsbrigade heb meegemaakt.” Bij hoge uitzondering stelde Agnes een ploeg van strandbezoekers samen om de zee uit te kammen.

‘Zee bij Haagse Zuiderstrand nu te gevaarlijk voor zwemmers’

De reddingsbrigade Den Haag heeft de rode vlag gehesen bij het Zuiderstrand. De zee is er momenteel erg gevaarlijk door muien en de sterke getijdenstroming als gevolg van springtij. Daarom is het beter als badgasten op dat strand niet de zee in gaan, aldus de reddingsbrigade.

De afgelopen tijd zijn langs verschillende stranden tientallen mensen in de problemen gekomen door sterke stromingen en muien. Onder meer in Julianadorp (Noord-Holland) kwam een Poolse man om het leven nadat hij drie kinderen uit het water had gered.

Een mui is een geul die loodrecht op het strand staat waardoor water met veel kracht naar zee stroomt. Wie daarin terechtkomt, kan er niet tegenin zwemmen. De enige remedie is je laten meevoeren en als de stroming minder krachtig wordt, schuin weg zwemmen en met een boog terug naar het strand gaan.

Maar uiteindelijk moest de zoekactie worden gestaakt. “Het werd te gevaarlijk om met burgers te blijven zoeken.” Wat er van de man is geworden is niet bekend; bij de politie is niemand als vermist opgegeven. Als iemand niet gevonden wordt, is dat wel heel vervelend, zegt Zwaan. “Je gaat dan wel met een onbevredigd gevoel terug naar de kazerne.”

Spokend zand

Het incident lijkt niet op zichzelf te staan. De afgelopen paar weken waren er veel ongelukken met zwemmers, soms met dodelijke afloop. Zoals zondag, toen een Poolse man bij een poging om drie kinderen te redden bij Julianadorp zelf overleed. En afgelopen vrijdag nog verdronk een vijftienjarige jongen uit Den Haag in zee.

Wie vraagt naar de oorzaak, krijgt een eenduidig antwoord: muien. De geulen tussen twee zandbanken veroorzaken een sterke stroming zeewaarts. Bij Katwijk zijn het er ‘een boel’, stelt strandwacht Willem Houwaart (21) vanachter het stuur van de patrouillewagen. “Je kan ze eigenlijk al vanaf het strand zien: ze zitten waar de golven stoppen met omslaan.” Zo’n mui is verrassend onspectaculair voor hoe dodelijk hij kan zijn. “Zelfs een ondiep geultje kan al een gevaarlijke stroming veroorzaken.”

Bij Katwijk is een tijd geleden voor de kust zand opgespoten om het land te beschermen tegen de zee. Dat zorgt voor nieuwe muien, die de strandwacht nog in kaart moest brengen. Voorheen was er vooral één mui die een risico vormde, ter hoogte van de kerk. Maar nu het een tijd terug flink heeft gestormd voor de kust, is het opgespoten zand gaan spoken. Houwaart en zijn collega’s hebben het er druk mee gehad. Inmiddels worden de muien gemarkeerd met grote borden met led-verlichting. Gevaarlijke stroming, staat erop, met een verdrinkend poppetje.

Verloren kinderen bezorgen

Corona of niet, er worden de komende dagen weer flink wat mensen verwacht in Katwijk. Het is maar te hopen dat die de markeringen serieus nemen. Houwaart: “Vooral strandgangers die niet uit Katwijk komen, trekken zich er soms weinig van aan. Terwijl we het op zo'n hete dag echt superdruk hebben, ook met bijvoorbeeld verloren kinderen bezorgen bij hun ouders.”

Terwijl Zwaan en Houwaart vertellen over hun werk, wordt duidelijk hoe verraderlijk de zee kan zijn, zelfs op een ogenschijnlijk rustige zomerse dag als deze. Achter de auto wordt hard gefloten; verderop in zee zwaait een klein figuurtje naar de strandwacht. Zwaan hoeft zich niet te bedenken. “Ik ga erin.” Binnen enkele tientallen seconden begeleidt ze twee meisjes terug naar het strand. Houwaart roept ondertussen via de porttelefoon hun collega’s op voor ondersteuning.

Terug aan wal lijken Emilia (8) en haar beste vriendin Summer (9) vooral flink geschrokken. “We waren maar tot onze navel in het water. Opeens werden we helemaal meegesleurd.” En dat terwijl Emilia vaak op het strand is en heel goed weet wat een mui is. “Ik vroeg net nog aan Summer of ze wist wat je moet doen als je erin komt.” De twee gaan snel een handdoek halen. “Vandaag gaan we maar niet meer zwemmen”, zegt Emilia. Ze lacht er alweer bij.

Lees ook: 

Het virus lijkt niet meer te bestaan in het zonovergoten Zandvoort

Een strakblauwe hemel en een bomvol strand. Het is vrijdag een zomerse dag uit het boekje in het toeristische Zandvoort. De angst voor het virus lijkt even heel ver weg als het kwik de dertig graden passeert.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden