Protest

Zeewolde akkoord met eerste stap datacentrum Facebook

Demonstranten voor de vergaderzaal van de gemeenteraad waar besloten wordt over het bestemmingsplan van de grond waar Meta haar datacenter bedacht heeft.  Beeld Herman Engbers
Demonstranten voor de vergaderzaal van de gemeenteraad waar besloten wordt over het bestemmingsplan van de grond waar Meta haar datacenter bedacht heeft.Beeld Herman Engbers

Tot op het laatst spande het er donderdagavond om in Zeewolde. Maar met elf stemmen vóór en acht tegen, gaf de gemeenteraad van het polderdorp groen licht voor de bouw van een megadatacentrum.

Isabel Baneke

Doorgaans is het op donderdagavond stil in Zeewolde. Maar deze avond is er een kakofonie van geluid in het polderdorp. Op het plein voor het gemeentehuis klinken opgewonden stemmen, scheepshoorns, tromgeroffel en vele ritmisch klappende handen.

In weerwil van de mist is er een flinke menigte op de been. Een mengeling van nieuwsgierige inwoners en actievoerders, die de lange sliert toeterende trekkers met gejoel verwelkomen.

Uit de grond stampen

Oorzaak van alle opwinding is een agendapunt van de raadsvergadering. In een met dranghekken afgezet restaurant moet het negentienkoppige bestuur van Zeewolde een besluit nemen over een omstreden project: de komst van een zogeheten hyperscale. Meta, het moederbedrijf van Facebook, Instagram en WhatsApp wil in het dorp het grootste datacentrum van Nederland uit de grond stampen.

Met de stemronde is de bouw van het megacomplex een stap dichterbij gekomen. Want al spande het er tot op het laatst om, uiteindelijk bleek een nipte meerderheid in de raad enthousiast over de plannen. De lokale CDA-fractie stemde vóór, net als de eenmansfractie BurgerBelang en de drie raadsleden van de VVD.

Ook PvdA/GroenLinks, de twee­koppige fractie die vooraf nog zei te twijfelen, gaf Meta groen licht. Daarmee stelden de raadsleden hun lokale achterban teleur, net als de actievoerders buiten. De critici maken zich met name zorgen over het energieverbruik van het datacentrum. De hallen met computerapparatuur zouden jaarlijks twee keer zo veel stroom verbruiken als van de stad Amsterdam, veel te veel volgens de fracties die tegen stemden. Ook vroegen zij zich af of de restwarmte van het datacentrum wel kan worden gebruikt voor de verwarming van de woningen in Zeewolde en Harderwijk.

Landbouwgrond vormt een onzekerheid

Beginnen met de bouw kan het techbedrijf na de stemmingsronde nog niet. De raadsleden bogen zich gisteren slechts over het bestemmingsplan van Trekkersveld IV, een flinke lap grond die nodig is voor de gigahallen die Meta wil neerzetten. In totaal gaat het om 166 hectare aan oppervlakte.

Het bezit van die benodigde landbouwgrond vormt een onzekerheid. Want na onderhandelingen met boeren en de gemeente heeft Meta pas de helft van het beoogde terrein kunnen kopen. De andere helft is eigendom van het Rijksvastgoedbedrijf.

Precies die organisatie heeft eerder dit jaar strenge voorwaarden verbonden aan de eventuele verkoop van de grond. Komt het gebied in handen van Meta, dan mag het techbedrijf bijvoorbeeld een minimale hoeveelheid drinkwater gebruiken voor koeling. Ook eist het Rijksvastgoedbedrijf dat er zonnepanelen op en rond het datacentrum worden geplaatst.

Afstoten van schaars onroerend goed

Om te toetsen of Meta daadwerkelijk aan die voorwaarden voldoet, zal het Rijk vóór de verkoop technolo­gieinstituut TNO inschakelen. Dat advies kan de verkoop blokkeren. En er is nog een eventuele hobbel in zicht: het recente Didam-arrest van de Hoge Raad. Bij het afstoten van schaars onroerend goed en grond mogen overheden niet zomaar een deal met een enkele marktpartij maken, bepaalde de hoogste rechter. Mogelijk moeten andere gegadigden ook een kans krijgen. En er heeft zich al een kandidaat gemeld.

Provincie Noord-Holland stelt eerste datacenterstrategie van Nederland vast

Ook landelijk krijgt de discussie rond de komst het enorme datacentrum in Flevoland aandacht. Critici vragen zich af of een kleine gemeente als Zeewolde wel een besluit kan nemen over een onderwerp dat zo groot is, vanwege de grote belangen zou er landelijke regie nodig zijn rondom de bouw van dit soort gigahallen.

De fracties achter het kabinet Rutte IV volgen die lijn. Zei demissionair minister Stef Blok (economische zaken en klimaat, VVD) in november nog niets te voelen voor een nationale datacenterstrategie, de coalitiepartijen kondigen in het woensdag gepresenteerde regeerakkoord juist aan om ‘de landelijke regie en toelatingscriteria bij vergunningsverlening’ aan te scherpen.

Noord-Holland is intussen zelf in actie gekomen: gisteren presenteerde de provincie haar visie op datacenters. De nieuwe strategie verplicht gemeenten waarin datacenters zich willen vestigen om met de provincie afspraken te maken, onder meer over het gebruik van energie en water en het benutten van restwarmte. Eveneens wil Noord-Holland de duurzaamheidsprestaties van de datacentersector vastleggen.

De provincie heeft zich tot doel gesteld om het meest duurzame en innovatieve datacenterknooppunt van Europa te worden. Keuren de Provinciale Staten het stuk goed, dan is Noord-Holland de eerste provincie met een bestuurlijk vastgestelde datacenterstrategie.

Lees ook:

Wat heeft Zeewolde eraan als er een datacentrum van Meta komt?

Facebooken, instagrammen en whatsappen vereisen veel dataopslag. Zolang wij daar gebruik van maken is het flauw om tegen grote datacentra te zijn. Maar wat zou de beste plek zijn om die energieslurpende dingen neer te zetten?’, vraagt Irene van Staveren zich af.

Lees ook:

Zeewolde beslist over omstreden datacentrum van 166 hectare in de polder

Onder zware druk beslissen 19 raadsleden uit Zeewolde donderdag over de komst van een groot en omstreden datacentrum in de polder.

Dat megagrote datacentrum van 250.000 vierkante meter doen we voor de regio, zegt de wethouder van Zeewolde

Bij de bevolking van Zeewolde is er veel bezorgdheid over de komst van een megagroot datacentrum. Wethouder Egge Jan de Jongeprobeert de twijfels weg te nemen.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden