Nieuws Rechtszaak

Ze werkten in een ziekenhuis, zeggen twee Syriëgangers. Justitie gelooft er niets van

Oussama A. en Reda N. zeggen in de rechtszaal dat ze niet vochten in Syrië, maar in IS-ziekenhuizen werkten. Het OM denkt dat een compromitterende foto een sterk bewijs is dat ze niet de waarheid spreken.

Eén foto kan ervoor zorgen dat Oussama A. (24) als eerste Nederlandse Syriëganger wordt veroordeeld voor een oorlogsmisdrijf. Hij poseert daarop naast een gekruisigde man. Naar eigen zeggen werd hij daartoe gedwongen door andere IS-strijders. En dat zijn ongemakkelijke glimlach op een grijns lijkt, zou komen door de felle zon. Maar Justitie gelooft daar niets van, bleek gisteren in de rechtbank op Schiphol.

Volgens het Openbaar Ministerie schond de uitreiziger uit Utrecht met de foto de internationale regels van oorlogsvoering, die handelingen tegen de menselijke waardigheid verbieden. Hij poseerde niet alleen, hij zette de foto ook op Facebook. Daardoor ging het beeld een tijdje rond onder jongeren in de Utrechtse wijk Kanaleneiland. Overigens wordt A. niet verdacht van betrokkenheid bij de executie zelf. 

Justitie eiste maandag zeven jaar en acht maanden celstraf tegen de man. Die acht maanden zijn voor het poseren en verspreiden, de rest voor deelname aan een terroristische organisatie. Toch is de foto voor het OM een welkom bewijsstuk om meer dan alleen deelname aan IS ten laste te kunnen leggen.

Bij veel andere uitreizigers lukte dat tot nu toe niet, omdat bewijs verzamelen over wat iemand precies heeft gedaan tijdens zijn verblijf in het kalifaat bijzonder moeilijk is. 

Niet op de rit

A. vertrok in 2014 naar Syrië, naar eigen zeggen omdat hij in Nederland zijn leven niet op de rit kreeg. Maar volgens het OM was hij een strijder voor IS. Dat baseert de officier van justitie op tientallen chatgesprekken die A. voerde met een vrouw in Nederland en op een door Amerikanen gevonden loonlijst van de terreurgroep. Daarop staan achttien Nederlandse strijders, waaronder A., als lid van een bataljon sluipschutters.

Ook A.’s vriend Reda N. (24) hoorde zeven jaar cel tegen zich eisen voor deelname aan een terroristische organisatie en het ronselen van twee mensen. Hij verstuurde foto’s van zichzelf met wapens. Ook is zijn inschrijfformulier bij IS teruggevonden. Bij de vraag of hij een strijder, een zelfmoordenaar of een zelfmoordenaar én strijder is, stond de optie ‘strijder’ aangekruist.

Beide mannen ontkenden tegenover de rechter dat ze hebben gevochten voor IS. Ze werkten naar eigen zeggen in Syrië in een ziekenhuis. De chatberichten en foto’s die ze naar Nederland stuurden die anders doen vermoeden, zijn volgens hen niets meer dan stoerdoenerij. Dom, noemt N. dat nu. “Ik ben nu ouder en wijzer geworden.” 

In Turkije veroordeeld

In 2016 liepen de mannen over naar het Vrije Syrische Leger en ontsnapten ze naar Turkije. Daar werden ze opgepakt en veroordeeld tot dik zes jaar cel voor deelname aan IS. Dat laatste kan van groot belang zijn in de zaak tegen hen. De advocaat van beide mannen heeft al aangekondigd dinsdag, als de behandeling verdergaat, te zullen betogen dat het OM niet tot vervolging kan overgaan voor deelname aan een terroristische organisatie, omdat ze al in Turkije veroordeeld zijn voor hetzelfde feit. Een wet verbiedt het OM daar nog eens overheen te gaan. 

De officier van justitie is het daar niet mee eens. Beide mannen zaten de straf niet helemaal uit, maar werden na zo’n anderhalf jaar vrijgelaten in afwachting van hun hoger beroep. Dat betekent volgens het OM dat vervolging in Nederland mogelijk is. Wel moet hun tijd in de Turkse cel van de straf worden afgetrokken. 

Lees ook:

Nu het IS-kalifaat gevallen is, blijven de puinhopen over

‘Blijvend en zich uitbreidend,’ was de slogan die IS ooit voor het kalifaat had bedacht. Maar kort na de oprichting in de zomer van 2014 was al duidelijk dat het kalifaat uiteindelijk weer zou moeten verdwijnen, dankzij het ingrijpen van een door Amerikanen geleide coalitie.

Wat moet Nederland met al die terugkeerders?

Voltooide strafdossiers, een speciale terrorismeafdeling in de gevangenis en een heel apparaat aan deradicaliseringsspecialisten. In Nederland worden al jaren voorbereidingen getroffen voor de terugkeer van Syriëgangers. De grootste uitdaging ligt in de fase na de straf: een terugkeer in de maatschappij.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden