InterviewAfweging

Yentl (17) wil een prik, haar moeder is fel tegen. ‘Zelfs tijdens dit interview lijkt het alsof ze haar informatie in mij wil krijgen’

Beate en haar dochter Yentl. Beeld Judith Jockel
Beate en haar dochter Yentl.Beeld Judith Jockel

Nu ook jongeren van 12 tot 18 jaar een uitnodiging krijgen voor een coronaprik, leidt dat soms tot discussie binnen het gezin. Yentl (17): ‘Ik luister nu liever naar het kabinet dan naar mijn moeder’.

Soms lachen ze om elkaars opvattingen. Op andere momenten hebben moeder Beate en dochter Yentl even genoeg van elkaar (Yentl wat vaker dan Beate). Dat Yentl een dezer dagen een uitnodiging krijgt om te worden gevaccineerd, is niet per se goed nieuws voor de sfeer in hun Weesper hoekwoning. Beate (52) en Yentl (17) verschillen van mening. Niet een beetje, maar rigoureus. Yentl: “Soms schetst ze me een situatie die op mij als science fiction overkomt. Ik wil gewoon het vaccin krijgen.”

Die mag ze ook halen, zegt moeder Beate. Daarover geen misverstand. Maar ze zal het niet nalaten om haar dochter tot die tijd met haar waarheid te bestoken. Beate is kritisch op de pandemiebestrijding. “Ik wil haar een weloverwogen beslissing laten nemen, dus houd ik haar feiten voor. Mijn nieuws haal ik niet uit de Nederlandse media, want die zeggen of schrijven niets over de experimentele fase waarin de injecties zich nog bevinden. De mensen op televisie hebben niet altijd het beste met ons voor. Op internationale sites lees ik andere dingen. Yentl doet dat niet. Ik snap dat het daardoor ingewikkeld voor haar is.”

Dat valt wel mee, vindt Yentl. De afgelopen anderhalf jaar, die waren pas ingewikkeld. “Het thuiszitten vond ik best deprimerend. Mijn school, de sociale contacten, ik heb ze echt gemist. Daarom ben ik zo blij dat mijn leeftijdsgroep nu ook gevaccineerd wordt. Ik wil weer onbezorgd winkelen, op vakantie, leuke dingen doen met vrienden. Daar snak ik naar. Mijn vriend heeft astma, in de familie hebben we ook mensen uit de risicogroep. Zij moeten toch ook veilig zijn? De dingen die mijn moeder me voorschotelt, komen op mij niet heel realistisch over. Waarom zouden mensen ons iets willen aandoen? We hebben een nieuw virus. Als je dan een vaccin hebt dat helpt, moet je daar snel mee doorgaan. Anders vallen er nog meer doden. Maar mijn moeder denkt daar dus heel anders over.”

Marketingcampagne

Beate geeft grif toe dat ze haar dochter met een tegengeluid voedt. Uit moederliefde, wel te verstaan. “Ik ben 52 en heb al heel veel mooie jaren achter de rug. Die tieners beginnen net, ze zijn nog zo jong. Waarom zou je hen dan een vaccin geven waarvan onbekend is wat het op lange termijn doet? Zeker omdat een besmetting met het virus zo weinig effect op hun gezondheid heeft. Mensen worden bang gemaakt, ik denk dat we niet met een heel eng virus te maken hebben. Daarover probeer ik mijn kind te informeren, zeker omdat er een marketingcampagne aan de gang is die jongeren bijna dwingt om het vaccin te nemen.”

Het levert felle discussies op in huis. Beate en Yentl wonen met zijn tweeën. De oudere zus van Yentl woont zelfstandig, haar ouders zijn gescheiden. Vader werkt als systeembeheerder in een ziekenhuis. “Hij deelt met mij de dingen die hij daar ziet en vindt het belangrijk dat ik me wel laat vaccineren. Thuis is het anders. Elke keer aan de eettafel gaat het er wel over. Vorige week nog, toen was de vriend van mijn moeder erbij. Zij denken precies hetzelfde. Hadden ze weer ergens statistieken gevonden die mij niets zeggen. Toen had ik echt de neiging om naar mijn kamer te gaan.”

Beate: “We hebben nu afgesproken het er niet meer aan tafel over te hebben, zodat het gezellig blijft. Yentl heeft haar eigen overtuiging en voelt zich aangevallen door onze argumentatie. Ze weet niet goed hoe ze haar bronnen moet delen met ons.” Yentl: “Mijn moeder mag nu nieuwe informatie naar mijn telefoon sturen, dan kan ik ernaar kijken wanneer ik dat wil. Zo kunnen we toch normaal door het leven gaan.”

Even wachten tot na de winter

Je zou het misschien niet zeggen, maar Beate en Yentl kunnen wel degelijk om elkaar lachen. En tijdens dit gesprek vliegen ze elkaar geenszins in de haren. Yentl: “Mijn zus staat met haar mening een beetje tussen ons in. Maar ze begrijpt hoe ik me thuis soms voel. Als mijn moeder dan weer een idee heeft dat wij gek vinden, dan maken we er maar een grapje over.”

Beate: “Yentl mag het met me oneens zijn, dat is het probleem niet. Toch zou ik het fijn vinden als ze op zijn minst even wacht tot na de winter. Laten we kijken wat er in de tussentijd gebeurt. Je ziet nu al dat sommige landen weer strenger worden, omdat gevaccineerden toch besmet raken.”

Beate: ‘Het is sterk dat ze ergens voor staat.’ Beeld Judith Jockel
Beate: ‘Het is sterk dat ze ergens voor staat.’Beeld Judith Jockel

Yentl: “Op deze manier loopt de spanning dus toch op. Zelfs tijdens dit interview lijkt het alsof ze haar informatie in mij wil krijgen. Ik heb dit al tien keer gehoord. Het helpt niet als ik antwoord dat mensen misschien wel besmet raken, maar minder ziek worden. Het lijkt me best logisch dat de ziekenhuiscijfers drastisch omlaag zijn gegaan doordat zo veel mensen zich hebben laten vaccineren.” Beate: “Dat houdt geen verband, in de zomer heerst altijd weinig virus. Kijk maar naar vorig jaar.” Yentl: “Toch ga ik niet op de winter wachten.”

Beate is in het dagelijks leven coach. Ze voert gesprekken met mensen die met zichzelf of elkaar in de knoop zitten. De afgelopen anderhalf jaar krijgt ze opvallend veel partners in haar praktijk die om coronaredenen moeite met elkaar hebben. “Als je langere tijd met elkaar binnen zit, moet je anders met de ander leren omgaan. Maar er is soms ook frictie omdat de één wel een injectie wil en de ander niet. Mensen lijden daaronder. Ik adviseer vooral om naar elkaar te blijven luisteren, open te staan voor de argumentatie van de ander. Dat doe ik thuis ook. Daarom is het uiteindelijk ook aan Yentl zelf wat ze doet. Ook al klopt er in mijn ogen heel veel niet in het beleid.”

Uitnodiging

Voor de havo-examenkandidaat (Yentl had zoveel moeite met de online lessen dat ze de helft van haar examens heeft afgerond, de andere helft volgt komend jaar) is het duidelijk: die prik gaat er komen. “Ik ben nog niet heel politiek geïnteresseerd. Als het over de regering gaat, zegt mijn moeder altijd dat die niet betrouwbaar is. Maar het lijkt me niet realistisch dat de vaccinaties experimenteel zijn, zoals zij zegt. Daarom luister ik nu liever naar het kabinet dan naar mijn moeder.”

Een dezer dagen valt haar uitnodiging in de bus. Was Yentl vijf jaar jonger geweest, dan had ze die niet onder ogen gekregen. “We zouden dan ook geen discussie hebben gevoerd”, zegt Beate. “Als ouder moet je je kind begeleiden naar volwassenheid, nergens toe willen dwingen. Ik praat met Yentl over het vaccin zoals ik dat ook doe over roken of drugs. Dat is mijn rol. Maar op haar 12de zou ze over dit onderwerp geen goede afweging kunnen maken. Een kind moet er wel over na kunnen denken natuurlijk.”

Wel of niet een prik? Deze bronnen helpen jongeren bij hun keuze

Een meerderheid van de tieners geeft aan zich te willen laten vaccineren. Volgens het RIVM gaat het om 72 procent van de jongeren in de leeftijdsgroep tussen 12 en 17 jaar. “De redenen daarvoor zijn vergelijkbaar met die bij volwassenen: de eigen gezondheid willen beschermen, anderen willen beschermen en om van de maatregelen af te zijn.”

Waar kunnen jongeren zich laten voorlichten over het vaccin? Op YouTube kun je verschillende filmpjes vinden waarin bijvoorbeeld de Universiteit van Nederland uitlegt hoe het ook alweer zat met zo’n mRNA-vaccin, en waarom de corona-inenting bijvoorbeeld niet je DNA verandert.

Bij onze zuiderburen zijn ze al iets langer bezig met jongeren vaccineren. Ze zijn ook goed in het maken van begrijpelijke informatie. De organisatie Ik ben daar (Instagram-acount @wat_watjijweet, website ikbendaar.be) zet alles nog een keertje op een rij en laat ook jongeren zelf aan het woord. Ze doen dat op een open manier: het is oké als je twijfelt over een coronaprik, maar informeer je wel goed.

Niet alles wat op internet staat is natuurlijk waar. Zo zijn de TikTok-dansjes waarin je met je armen moet zwaaien om spierpijn na een prik tegen te gaan, niet gebaseerd op wetenschappelijke inzichten. Maar, zeggen experts, een beetje beweging kan nooit kwaad.

Bij een gesprek over je wel of niet laten vaccineren kunnen emoties hoog oplopen. Zijn discussies met ouders of vrienden over vaccinaties soms te heftig? Jonge mensen kunnen altijd voor een luisterend oor terecht bij de Kindertelefoon. Bellen hoeft niet als je er geen zin in hebt of als het lastig is; via kindertelefoon.nl kun je ook chatten.

Dat heeft Yentl gedaan. “Als ik de brief krijg, zal ik er vast nog een keer over in gesprek gaan. Met mijn moeder en met mijn vader, om hen te laten begrijpen waarom ik mijn keuze maak. Het is niet alleen voor mezelf, ook voor de mensen om me heen. Mensen die ik soms niet eens ken, maar van wie ik wel kan bijdragen aan hun gezondheid. De meeste van mijn vrienden denken er trouwens ook zo over. Ik vind het wel fijn dat mijn moeder me er vrij in laat. Eerst dramde ze door, nu is dat veranderd. We hebben goede afspraken over de manier waarop ze haar mening geeft. Daarna laat ze mij de keuze maken.”

Uiteindelijk kan Beate ook wel weer genieten van de vastberadenheid van haar dochter. “Het is sterk dat ze ergens voor staat. Zo is ze van kleins af aan, het is een teken van karakter. Je moet met hele goede argumenten komen om haar op andere ideeën te brengen. We hoeven het ook niet altijd met elkaar eens te zijn. Trouwens, we verschillen over veel dingen van mening. Daar plagen we elkaar ook mee. En ik zal volgende week vast nog wel een keer herhalen dat het een drastische beslissing is en ze de vaccinatie beter kan uitstellen.”

Yentl: “Dat stemmetje van mijn moeder zit altijd in mijn achterhoofd. Maar ik ga er niet op letten deze keer.”

Lees ook:

Hoe praat je met je kind over een vaccinatie? ‘Onderschat hun betrokkenheid in de coronacrisis niet’

Kinderen beslissen graag zelf, en voor de coronavaccinatie is dat goed. Maar een beetje begeleiding van de ouders in aanloop naar wel of geen prik mag best, zegt pedagoog Susan Branje.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden