Henk van Essen.

ProfielHenk van Essen

Wie is Henk van Essen, de nieuwe politiebaas van Nederland?

Henk van Essen. Beeld ANP

Henk van Essen, de nieuwe opperbaas van de politie, werkt het liefst buiten de schijnwerpers. Wie is hij? En wat maakt hem zo geschikt voor zijn loodzware baan?

Best een mooie hondenbaan. Zo omschreef Erik Akerboom zijn functie als korpschef eens. Net als zijn voorganger vond hij zijn taak loodzwaar. Het eerste hoofd van de Nationale Politie, Gerard Bouman, hield het vijf jaar vol, Akerboom nog geen vier jaar. Vrijdag vertrok hij naar de AIVD. 

Aan zijn opvolger Henk van Essen de taak om de hoofdpijndossiers, als het smoren van cybercriminaliteit en het dreigende capaciteitsprobleem bij de politie, tot een goed einde te brengen. 

“Al is Henk niet van adel, toch stroomt er blauw bloed door zijn aderen”, zegt Rob den Besten, voorzitter van de centrale ondernemingsraad van de politie. “Hij is een echt politiedier. Henk heeft veel ervaring met het werk, als bestuurder maar ook als agent op straat. Dienders zullen zich in de nieuwe baas herkennen.”

Inderdaad heeft Van Essen (Apeldoorn, 1960) al heel wat zwarte kisten versleten. Na de politieacademie begon hij in 1983 bij de gemeentepolitie in Den Haag, waar hij opklom tot hoofdcommissaris. In 2013, het jaar waarin de Nationale Politie werd opgetuigd, stapte hij over naar de landelijke korpsleiding. De laatste vier jaar was hij daar de plaatsvervanger van korpschef Akerboom.

Ten allen tijden de blik op de bal

“Je doet het niet alleen goed bij de eigen mensen, maar staat ook je mannetje in de Trêveszaal”, sprak minister Ferd Grapperhaus van veiligheid Van Essen toe tijdens de sobere overdrachtsceremonie afgelopen week. “Henk is politiek vaardig”, bevestigt Den Besten. “En dat is noodzakelijk voor een korpschef, want hij moet samenwerken met partijen met verschillende belangen, als de bonden, het gezag en de werkvloer. Henk voelt goed aan wat ieders wensen zijn, is pragmatisch en heeft een verbindende stijl.”

Ondanks zijn staat van dienst levert speurwerk naar de nieuwe opperbaas nauwelijks iets op. “Dat verbaast me niets”, zegt voorzitter Gerrit van de Kamp van politievakbond ACP. “Henk treedt niet graag op de voorgrond. Het is een rustig en bescheiden man, die nooit naast zijn schoenen zal lopen en succes met anderen deelt. Bovendien ligt zijn focus op de klussen die geklaard moeten worden. Henk houdt zijn blik te allen tijde op de bal.”

Van de Kamp kent de korpschef al bijna vier decennia, de twee begonnen hun carrière samen in Den Haag. “Ik denk dat hij de door Erik ingeslagen weg zal volgen.” Akerboom stuitte na zijn aanstelling op een stijgend ziekteverzuim, ICT-problemen en wantrouwen op de werkvloer. “Het gaat nu een stuk beter, maar er wachten Henk genoeg uitdagingen.” Zo hoopt de vakbondsleider dat hij lokale politieteams meer vrijheid zal geven.

17.000 agenten zitten tegen hun pensioen aan

Een van de grootste kluiven voor Van Essen zal het personeelsbestand zijn. De politie is met ruim 60.000 mensen de grootste werkgever van Nederland, maar komende jaren gaan er minstens 17.000 agenten met pensioen, pakweg 60 procent van de recherche levert het dienstwapen in. Ook is het Akerboom niet gelukt om zijn eigen diversiteitsdoelen te halen.

De Amsterdamse politiechef Frank Paauw heeft het volste vertrouwen in zijn collega en vriend, die hij op de politieacademie voor het eerst de hand schudde. “Ik ken Henk wel, ja. Jarenlang hebben we in Den Haag zij aan zij gewerkt. We voetbalden samen in Rotterdam, gaan op skivakanties en deden mee aan tv-quiz ‘2 voor 12'. En we zijn allebei voor Ajax.”

“Henk is niet alleen een hele grote vakman, maar ook een mooi mens”, aldus Paauw. “Hij is altijd zichzelf en eerlijk, vertelt het je ook wanneer er dingen niet goed gaan en doet geen beloften die hij niet kan nakomen. Zo is hij ook bij het gezag. Ik hoop en denk dat Henk het moreel van de troepen zal verbeteren. Want niet alleen aan de buitenkant, ook intern is er onvrede bij de politie. Aan Henk de taak om de politie weer trots te maken op de eigen organisatie.”

Lees ook:

Politie: ‘Coronacriminaliteit’ rukt op, net als spanningen in de buurt

Ook op het werk van de politie heeft het coronavirus een grote invloed. Het aantal inbraken en verkeersongevallen is weliswaar gedaald, maar ‘coronacriminaliteit’ rukt op, net als spanningen in de buurt. “Er is niet altijd voldoende tijd om een mondkapje te pakken.”

‘Als iemand ligt te vechten voor z’n leven, zeg je niet: Wacht effe, ik doe eerst een overall aan’

De artsen van de ic-afdelingen ontvangen dagelijks applaus, maar er zijn meer mensen die de samenleving draaiende houden tijdens deze coronacrisis. Vandaag: de wijkagent.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden