Juridisch vuurwerk

Wie een coronaboete aanvecht, krijgt geen recht op vergoeding voor een advocaat

Een waarschuwingsbord.Beeld ANP

Mensen die vanwege een coronaboete voor de rechter moeten verschijnen, krijgen van de overheid in principe geen tegemoetkoming voor een advocaat. Dat is onterecht, vinden advocaten. 

Wie vanwege een coronaboete voor de rechter moet komen, staat er alleen voor. Alle ‘coronarechtszaken’ komen voor bij de kantonrechter, die bijvoorbeeld ook verkeersboetes en andere lichte strafzaken behandelt. Daar dien je jezelf te kunnen verdedigen, luidt het devies. Maar dat is in het geval van de coronaboetes onterecht, vinden advocaten. Ze verwachten een zeer principiële discussie bij de rechter.

Wie na een strafrechtelijke overtreding toch een advocaat mee wil nemen naar de kantonrechter en dat niet zelf kan betalen, kan de Raad voor Rechtsbijstand vragen om een uitzondering te maken op de regel. Een argument daarvoor is bijvoorbeeld dat het gaat om een bijzondere feitelijke of een juridisch ingewikkelde zaak. De Raad zegt geen gegevens te hebben over hoeveel aanvragen er binnen zijn gekomen voor coronaboetezaken, en of die zijn afgewezen of toegekend.

Eerste zaken voor de rechter

Duidelijk is dat voor de negentienjarige cliënt van advocaat Frank Janzing geen uitzondering wordt gemaakt. Hij moet op 5 oktober voor de rechter verschijnen vanwege een boete die hij in april kreeg in Nijmegen. Hij stond met twee andere mannen te praten en hield volgens de boa niet genoeg afstand. Een week eerder, op 28 september, dienen de eerste vier zaken rond coronaboetes bij de rechtbank Midden-Nederland. Voor zover bekend, komt in geen van de zaken een advocaat mee, aldus een woordvoerder van de rechtbank. 

Janzing heeft besloten zijn cliënt gratis bij te staan, omdat de zaak volgens hem juridisch ingewikkeld en bovendien principieel is. “Er is bijvoorbeeld een staatsrechtelijke discussie of een noodverordening wel als basis  kan dienen voor het beperken van de grondrechten. En ik ben van plan een punt te maken van de heersende willekeur rond de boetes.”

De advocaat wijst bovendien op de ‘drieslag’ die minister Ferd Grapperhaus (justitie en veiligheid) aanhaalde tijdens het Kamerdebat over de corona-overtredingen tijdens zijn huwelijk. “De minister zei dat een boete alleen volgt na een drieslag van aanspreken, waarschuwen en dan pas beboeten. Maar bij mijn cliënt is dat niet gebeurd. Hij moest zich direct identificeren bij de boa en kreeg een boete van 390 euro thuisgestuurd. Ik heb daarom de officier van justitie verzocht om de minister en de Nijmeegse burgemeester Hubert Bruls als getuige te horen.”

Juridisch vuurwerk

Advocaat Jan Visscher, die zo’n dertig tot veertig mensen bijstaat die in verzet gingen tegen een coronaboete, vindt ook dat een financiële tegemoetkoming van de overheid in deze zaken terecht zou zijn. De discussie rond de boetes is zo groot dat hij ‘juridisch vuurwerk’ verwacht. 

Zo wijst hij naar de Tweede Kamer die onlangs de minister verzocht de boete te verlagen naar 99 euro, omdat 390 euro buitenproportioneel zou zijn. “Ik vraag me af wat dat betekent voor mensen die dat bedrag wel moeten betalen. Ik kan me voorstellen dat ik vanwege deze politieke ontwikkelingen de rechter vraag de zaak voorlopig niet te behandelen.” Of de cliënten van Visscher daadwerkelijk voor de rechter moeten verschijnen, is nog niet bekend. Het OM heeft daar nog geen besluit over genomen. 

De beoordeling van de coronaboetes waartegen verzet binnenkwam, is inderdaad nog in volle gang, laat het OM weten. Eind juni hadden 3000 mensen verzet aangetekend. Hoeveel dat er nu zijn, zegt een woordvoerder niet precies te weten, maar in ieder geval meer. Ook nog niet bekend is hoeveel van die zaken voor de rechter komen. Een officier van justitie kan na verzet besluiten om de boete in te trekken (een sepot) of de zaak aan de rechter voor te leggen.

Lees ook :

Advocaten roepen mensen op: kom in verzet tegen coronaboete

De noodverordening rammelt, stellen advocaten. Gedragsregels zijn onduidelijk en strijdig met grondrechten. En dat is kwalijk, want mensen worden fiks gestraft bij overtreding. De strafpleiters roepen mensen op in verzet te komen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden