Discriminatie-aanpak

Wethouders G4 pleiten voor meldplicht bij discriminatie: ‘Van schouderophalen naar reageren en aanpakken’

Actievoerders op de Koekamp tijdens een demonstratie tegen racisme. Mensenrechten- en klimaatorganisaties organiseerden het protest na een reeks discriminerende acties, zoals het bekladden van het pand van The Black Archives.  Beeld ANP
Actievoerders op de Koekamp tijdens een demonstratie tegen racisme. Mensenrechten- en klimaatorganisaties organiseerden het protest na een reeks discriminerende acties, zoals het bekladden van het pand van The Black Archives.Beeld ANP

De wethouders van Amsterdam, Rotterdam, Utrecht en Den Haag willen een landelijke meldplicht voor discriminatie in bedrijven en organisaties. Wie verzuimt discriminatie te melden, riskeert boetes.

Als het aan de wethouders van de vier grote steden ligt, wordt discriminatie strenger aangepakt. Ze pleiten voor een landelijke meldplicht, een wettelijke verplichting voor bedrijven en organisaties om discriminatie te melden. Wanneer zij discriminatie wel signaleren maar dit niet melden, kan de overheid sancties opleggen.

Woensdag stuurden vier wethouders van Den Haag, Rotterdam, Amsterdam en Utrecht een brief aan minister Kajsa Ollongren van binnenlandse zaken, waarin ze haar oproepen om deze meldplicht in te stellen. Ook willen ze dat de minister extra geld beschikbaar stelt voor voorlichtingscampagnes. Ollongren maakte woensdag bekend dat ze een ‘Nationaal Coördinator Discriminatie en Racisme’ wil aanstellen. De meldplicht kan volgens de wethouders onder regie van de coördinator worden ingesteld.

Volgens de wethouders wordt te veel discriminatie niet gezien, omdat de verantwoordelijkheid voor het melden nu nog bij de slachtoffers ligt. Dat moet veranderen, zegt de Rotterdamse wethouder Bert Wijbenga (VVD). “De kern van onze boodschap is: als je discriminatie meemaakt en je doet niks, dan ben je medeverantwoordelijk. We willen een verandering bewerkstelligen, van schouderophalen naar reageren en aanpakken.”

Waarom doet u als G4 gezamenlijk deze oproep?

“We worden als G4 voor dezelfde problemen gesteld. Dagelijks vindt in onze steden discriminatie plaats, dat is een ongemakkelijke waarheid. Feit is dat veel mensen, wanneer ze discriminatie zien, denken: ach, het is maar een grapje. Of: hij of zij moet het zelf maar oplossen. Dat kan kwalijke gevolgen hebben. Het moet normaal worden om naar een meldpunt te gaan als je bijvoorbeeld ziet dat iemand vanwege zijn of haar nationaliteit een baan wordt geweigerd, of dat iemand vanwege seksuele geaardheid wordt gepest op het werk.

“Wat ook meespeelt is de dood van George Floyd en de protesten van Black Lives Matter. Dat heeft ons geraakt. Het tegengaan van discriminatie en racisme zien wij als een gemeenschappelijke opdracht, die boven de politiek uitstijgt.”

Hoe moet de meldplicht eruitzien?

“De meldplicht zou wat ons betreft eerst moeten gelden voor organisaties en bedrijven in sectoren waar de meeste discriminatie plaatsvindt, zoals het onderwijs, arbeid, inkomen en huisvesting. We zouden antidiscriminatiebureau Radar kunnen inrichten als de plek waar men met meldingen terechtkan. Als dat goed werkt, kun je kijken of de meldplicht ook naar andere sectoren zou kunnen worden uitgebreid.”

Wethouder Bert Wijbenga (VVD) van Rotterdam. Beeld Gemeente Rotterdam
Wethouder Bert Wijbenga (VVD) van Rotterdam.Beeld Gemeente Rotterdam

Er zouden dus sancties staan op het niet melden van discriminatie?

“Ja. Neem bijvoorbeeld uitzendbureaus. Soms meldt zich een werkgever bij een uitzendbureau met de vraag om personeel en maakt bij voorbaat duidelijk dat hij mensen met een bepaalde huidskleur niet wil hebben. Sommige uitzendbureaus verzuimen dat te melden, uit angst klandizie te verliezen. Dat willen we doorbreken. We moeten tegen uitzendbureaus kunnen zeggen: iedere discriminatoire aanvraag van een klant moet je melden. Verzuim je dat en het komt aan het licht, dan ben je strafbaar. Dat kan betekenen dat je vervolgens een boete krijgt opgelegd, of dat je bijvoorbeeld geen klussen voor de overheid meer mag doen. Als het niet goedschiks kan, dan maar kwaadschiks.”

Zou u ervoor pleiten om ook individuele sancties op te leggen aan iedereen in Nederland die verzuimt om discriminatie te melden?

“Bij voorkeur niet. Dat zou een eindstation kunnen zijn, als we al het andere hebben geprobeerd. We moeten eerst nog zoveel meer doen om het onderwerp op de agenda te krijgen, en om via voorlichting mensen te bewegen om melding te doen. Bij de uitzendbureaus hebben we dat geprobeerd, zonder succes. Dan moet je op een gegeven moment ook uit een ander vaatje kunnen tappen door melden verplicht te stellen en boetes op te kunnen leggen. Maar laten we niet te snel op die toon spreken als het over 17 miljoen Nederlanders gaat, dat is helemaal niet nodig. We moeten eerst met een positieve boodschap hun harten veroveren, om te zorgen dat iedereen het uit zichzelf normaal gaat vinden om discriminatie te melden. Zie het als een morele burgerplicht.”

Lees ook:

Jongeren verzetten zich tegen online discriminatie met #datmeenjeniet: ‘We moeten elkaar gaan helpen’

Kennisinstituut Movisie traint jongeren hoe ze moeten reageren op discriminerende berichten op sociale media. “Meer mensen moeten het gevoel krijgen dat ze de ander mogen aanspreken op zijn of haar gedrag.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden